Trage opening nekt Aaftink

ALBERTVILLE - Christine Aaftink overweegt serieus om zich op het shorttrack toe te leggen. De doctoranda uit Baambrugge koestert zeker geen wilde plannen om tot een topper op dit rodeoonderdeel van het schaatsen uit te groeien - dit jaar voor het eerst een officiele Olympische sport - maar ze ziet het behendigheidsspel wel als de enige manier om de vermaledijde laatste binnenbocht op de langebaan te leren 'lopen'.

Zondagavond na de loting had Aaftink al het bange voorgevoel, dat ze op het Olympisch schaatstoernooi in Albertville geen medaille rijker zou worden. Ze werd immers verplicht haar 500 meterrace na de kruising op de binnenbaan te vervolgen. In haar terminologie betekende het dat er wonderen als valpartijen van alle concurrentes moesten gebeuren om haar nog een toelatingsbewijs tot het erepodium te verschaffen. De derde plaats achter Blair en Ye, die vrij algemeen werd voorspeld, kwam nu verrassend in handen van routinier Christa Luding. Aaftink werd ook nog gepasseerd door wereldkampioene Garbrecht. Het bijbehorende Olympische diploma zal ze niet aan de muur van haar kamer spijkeren. "Veel mensen hebben me gefeliciteerd met mijn vijfde plaats (vier jaar geleden was ze in Calgary nog zeventiende - red.) maar ik kwam hier natuurlijk voor een medaille. Toen ik had gereden en 40,66 op het bord zag staan, wist ik dat het niet goed genoeg zou zijn. Waar ik een dik jaar mee bezig ben geweest, was in een flits voorbij."

De analyse van de race leert dat Aaftink haar kansen niet eens in de laatste binnenbocht vergooide. Haar opening van 10,98 liet wel alles te wensen over. Liefst elf schaatssters schoten sneller uit de startblokken. Daartegen noteerde de Nederlandse medaillehoop achter Ye en Blair de derde rondetijd: 29,68. Een score onder de halve minuut was op het vrij zachte ijs - door het milde weer moest de wedstrijd zelfs een uur worden uitgesteld - voor slechts vijf rijdsters weggelegd. Sprinttrainer Wopke de Vegt zocht de oorzaak dan ook in eerste instantie op de eerste honderd meter. "Het goud was niet haalbaar, maar het gat van negenhonderdste dat tussen de vijfde plaats en het brons lag, had ze kunnen dichten als ze met een lage 10,8 had geopend."

Voor Christine Aaftink heeft het allemaal met die ene bocht te maken. "Toen ik gisterochtend wakker werd, was mijn eerste gedachte: oh die binnenbocht. Ik was ontzettend gespannen. 's Middags kwam ik met de walkman op wel weer tot rust, maar in de race kwam het bij de kruising andermaal naar boven. Ik heb gewoon geen snelheid gemaakt. Ik beheers die bocht niet. Ik kan daar lang en kort over praten, maar het is gewoon zo."

Vorig jaar had ze dat gegeven op het WK sprint ook al plechtig tot obsessie verheven. Ze won in Inzell de eerste 500 meter, had na de openingsdag zowaar de beste vooruitzichten op de mondiale titel, maar ging slapen met de gedachte dat dat louter wishfull thinking zou zijn. Zo kwam het uit ook. Na een even trage opening als gisteren op de Olympische ijsbaan (10,94) zeilde ze royaal de binnenbocht uit en registreerde tot op een honderdste na nauwkeurig de tijd van Albertville. In het WK-gezelschap was dat eveneens goed voor de vijfde plaats op die afstand. Ze lag het afgelopen seizoen overhoop met kernploegtrainer Eppie Bleeker - het kostte de Friese onderwijzer zelfs tussentijds zijn baan - maar cijfermatig gezien is ze in een jaar tijd onder De Vegt niets wijzer geworden.

Shorttrack

"Ik moet nu heel bewust aan die binnenbocht gaan werken," weet ze. "Want dit is weer een toernooi dat me op deze manier door de vingers glipt. Daarom zit ik er aan te denken puur voor training het shorttrack te beoefenen. Ik leer dan in ieder geval de handigheid om sneller door de bocht te gaan." In Hamar, waar over twee jaar het Olympisch schaatstoernooi wordt afgewerkt, kunnen de omstandigheden nog nadeliger voor Aaftink uitpakken. In een hal worden immers hogere snelheden gehaald dan het moyenne van 44,6 kilometer per uur (Aaftink 44,2), waarmee Blair haar Olympische titel prolongeerde. Het zou zeker wanneer indoor schaatsen een trend wordt - van realiteit getuigen om van de 500 meter een tweekamp te maken, met voor iedere rijder een laatste binnen- en buitenbocht. Maar ook dat ziet Aaftink vooralsnog niet als een oplossing. "Als mensen toch iets willen veranderen, schaats ik die 500 meter het liefst rechtuit," grapt ze.

Het koord waarop Christine Aaftink zich wiebelend staande probeert te houden, is zo ragfijn dat twee valpartijen op een eenvoudige training in Davos, een week voor de Spelen, haar meteen van haar stuk brachten. "Het gebeurde weliswaar in een buitenbocht, maar het is niet iets dat ik zomaar even achter me neer gooi. Ik moet dan toch zeker vier goede bochten lopen om dat zelfvertrouwen weer terug te krijgen."

En zo heeft de Nederlandse delegatie na twee schaatsdagen al twee min of meer ingecalculeerde medailles verspeeld. Van Herma Meijer verwachtte niemand wonderen - zij werd elfde - terwijl Sandra Voetelink niet in de uitslag voorkwam. Ze maakte, ook al in de laatste binnenbocht, de klassieke fout van de op papier zwakkere. Ze trachtte Garbrecht bij te houden en verslikte zich prompt. Na uit de boarding te zijn geplukt, had de Noordhollandse al weer besloten over te gaan tot de orde van de dag. Voor haar was de sprint slechts bijzaak. Aaftink moet zich nu richten op een nummer waarop het wederom kan vriezen en dooien: de duizend meter.

Dramatisch

Incidentrijk en dramatisch tegelijk verliep voorts de wedstrijd voor Qiaobo Ye. In 1988 miste de Chinese de Spelen, omdat ze bij het WK sprint op het gebruik van anabole steroiden was betrapt. Zonder dat de autoriteiten haar over de reden informeerden, kreeg ze een schorsing van vijftien maanden aan de broek. Gisteren had er voor de agente van de Chinese grenspolitie wellicht meer ingezeten als haar coach een paar woorden Engels zou hebben gesproken. Haar tegenstandster Toetsjniakowa remde bij de kruising pas op het laatste moment af om diskwalificatie te vermijden. Reglementair had Ye recht op een herstart. Ze zag er van af, omdat haar coach in de veronderstelling verkeerde dat ze daarmee ook haar zilveren tijd van 40,51 zou verspelen. Dat is niet het geval. Na een mislukte herkansing blijft de beste score tellen. Of ze Blair daarmee van de troon had gestoten, is overigens zeer de vraag. Ondanks de handicap legde Ye de laatste vierhonderd meter het snelst af. Ook haar probleem was de opening (10,95), daar waar Blair de verwachte winst pakte (10,71) en Luding de basis voor de verrassende derde plaats legde (10,74).

Het was de vijfde medaille voor de 32-jarige (oost)Duitse. Als Christa Rothenburger werd ze in 1984 Olympisch kampioene op de 500 meter. Die prestatie herhaalde ze vier jaar later op de dubbele sprintafstand. De 500 meter leverde haar in Calgary zilver op. Op de Zomerspelen van Seoel sprintte ze op de fiets nog naar een medaille van hetzelfde glinsterende materiaal. De vierde Winterspelen van Luding - in 1980 debuteerde ze met de twaalfde plaats op de 500 meter - kwamen eigenlijk een week te vroeg. "Als ik nog een paar dagen langer door had kunnen trainen, had ik mezelf niet kansloos geacht voor het goud," sprak ze luchtig.

Zoontje

Ze wijt de trainingsachterstand aan twee zaken: de geboorte van haar zoontje Max in de zomer van 1990, waardoor ze later dan noodzakelijk de trainingsdraad weer op kon vatten, en de beduidend minder gunstige faciliteiten in vergelijking met de tijd, dat de DDR nog een waar schrikbewind in de uitslagenlijsten voerde.

Luding leek dit seizoen een gepasseerd station. De hele winter keek ze haar landgenotes Garbrecht, Hauck en incidenteel ook Baier in de rug. Op wereldbekerwedstrijden was de vijfde plaats (Warschau) het hoogst haalbare. Op de nationale afstandskampioenschappen verdiende ze als nummer vier maar net de Olympische nominatie. Pas drie weken geleden begon er in Davos iets te gloren dat de beeltenis van topvorm had. Op de zondag dat Blair in het Zwitserse wintersportoord het baanrecord aanscherpte, klokte Luding de derde tijd; overigens wel een seconde langzamer dan de Amerikaanse. Gezegd moet worden dat het verschil gisteren al aardig was genivelleerd. Vrijdag heeft Aaftink er op de duizend meter zeker een ongewenste concurrente bij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden