Review

Traagheid troef in terugblik Béla Tarr

Om het oeuvre van de Hongaarse filmmaker Béla Tarr hangt zo'n melancholische somberte dat je je erop moet instellen. Zijn films zijn misschien geen handige keuze als je al in een herfstige stemming bent. Een filmcriticus van The Guardian naar aanleiding van Tarrs 'Damnation'/'Kárhozat'

(1988): ,,Dit is geen film die je de zaal doet verlaten met een vrolijk deuntje in je hoofd. Sterker nog, een theatermanager met verantwoordelijkheidsgevoel zal je das en schoenveters opeisen voordat je naar binnen gaat.”

Met 'Damnation' werd Tarr (1955) in Nederland geïntroduceerd. Zijn in zwart-wit gedraaide existentiële drama waarin het onophoudelijk regent, speelt zich vooral af in dorpsbar Titanic waar een Einzelgünger het probeert aan te leggen met de cafézangeres. In lang aangehouden shots worden we deelgenoot van Tarrs weinig opgewekte visie op liefde, bedrog en vooral een-zaamheid. Zijn werk vereist engelengeduld. De camera registreert, traag bewegend en vaak minutenlang ononderbroken. Voor Tarr is een film de weergave van een psychologisch proces, iets wat tijd vergt. In kleine stapjes. Tarr heeft het niet zo op montage. Hij grapte eens dat Kodak zijn grootste censuur vormt: na 300 meter, oftewel een minuut of tien, is de filmrol op en moet er een nieuwe in de camera worden gelegd. En toch, wie zich aan tempo en sfeer overlevert kan als gehypnotiseerd worden meegezogen in Tarrs grauwe universum waarin mensen, met grote hoeveelheden drank ter hand, elkaar en zichzelf langzaam maar zeker richting afgrond duwen. Zoals in Tarrs ruim zeven uur durende magnum opus 'Sátántangó' (1994), waarin hij het leven vastlegt van een afgelegen boerengemeenschap, verdwaasd achtergelaten na de val van het communisme. Dertien titels omvat het programma rond de meest eigengereide cineast uit Hongarije. Daaronder de korte film 'Prologue', die vanavond in aanwezigheid van de maker z'n Nederlandse première beleeft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden