Toxicoloog: Vogelstudie in Nature niet compleet

Tennekes schreef al eerder over schadelijk imidacloprid maar wordt niet vermeld door Nijmeegse biologen

JOOP BOUMA en REDACTIE DUURZAAMHEID & NATUUR

Toxicoloog Henk Tennekes wil dat het wetenschappelijke tijdschrift Nature het artikel rectificeert waarin Nijmeegse biologen stellen dat insecticiden verantwoordelijk zijn voor de dramatische teruggang van vogels.

Tennekes staat volledig achter de inhoud van het stuk, dat vorige week werd gepubliceerd. Maar hij neemt het de auteurs kwalijk dat zij zijn wetenschappelijke publicaties niet hebben genoemd in hun lijst referenties.

De schrijvers verwijzen naar 24 andere studies, maar niet naar twee wetenschappelijke artikelen en een Engelstalig boek van Tennekes. De toxicoloog waarschuwt al jaren voor de risico's van neonicotinoïden, de klasse van bestrijdingsmiddelen waartoe ook de stof imidacloprid behoort die de Nijmeegse wetenschappers hebben onderzocht. Tennekes legde al in 2010 een verband tussen het gebruik van de bestrijdingsmiddelen en de teruggang van vogels.

"Het was wel zo netjes geweest om te verwijzen naar mijn werk. Het is in de wetenschap gebruikelijk bronnen te citeren. Ik heb jarenlang voor mijn wetenschappelijke publicaties over de neonicotinoïden op een houtje gebeten. Ik denk dat ik daarvoor nu ook de erkenning verdien die mij toekomt."

Tennekes stuurde de auteurs een mailwisseling met dierecoloog Bruno Ens van Sovon Vogelonderzoek Nederland. De tellingen van Sovon vormden de basis voor de Nijmeegse studie. Tennekes schreef Ens in juli 2011: 'Het staat naar mijn oordeel buiten kijf dat onmisbare voedselbronnen van de kluut acuut bedreigd worden door extreme oppervlaktewaterverontreiniging met insecticiden, met name imidacloprid.'

Volgens Tennekes was er in juli 2011 voldoende informatie voor vogelbeschermers om alarm te slaan. Ens antwoordde in maart 2012 dat hij de stukken had bestudeerd, maar dat hij de analyses niet overtuigend vond. Maar, schreef Ens, inmiddels waren in Nijmegen biologen bezig met hun studie.

Volgens de leider van het Nijmeegse onderzoek, plantenecoloog Hans de Kroon, is er niet opzettelijk gezwegen over de publicaties van Tennekes. "Wij hebben een keuze moeten maken. Tennekes heeft zonder meer met terugwerkende kracht gelijk gekregen, maar voor ons onderzoek konden wij maar een hele beperkte hoeveelheid referenties noemen. Er ligt een enorme berg aan literatuur. Om een studie over zo'n precair onderwerp als dit te publiceren, moet je verwijzen naar de beste wetenschap, anders word je afgebrand."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden