'Toulon moet het oude Toulon weer worden, proper en veilig'

Het Front National heeft in Toulon de macht. Daar speelt het in op de angst voor de vreemdelingen en dweept het met koning Clovis die al vijftienhonderd jaar geleden de Fransen als uitverkoren volk beschouwde. 'Fort Europa' à la extreem rechts.

Grote plakkaten maken duidelijk waar de prioriteiten van FN-burgemeester Jean-Marie Le Chevallier liggen. La securité d'abord: de veiligheid eerst. De burgervader staat afgebeeld temidden van leden van zijn politiecorps. Een ander plakkaat toont een man die de straat schoonspuit: Ensemble - Toulon, plus propre, oftewel met elkaar maken we Toulon schoner. Hiermee zijn meteen Le Chevalliers hoofdthema's duidelijk. De leuze van frontleider Jean-Marie Le Pen 'Frankrijk voor de Fransen' is hier vertaald in 'Toulon moet het oude Toulon weer worden', de propere marinestad met haar heraldiek van weleer, een plaats waar het veilig toeven is.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van juni vorig jaar stemden 28 879 bewoners van Toulon voor het Front National. De simpele en tendentieuze vergelijking dat Toulon 20 procent werkloosheid heeft en 20 procent immigranten en de kiezer maar zijn conclusie moest trekken, ging erin als koek. Met 37 procent van de stemmen werd het Front de grootste partij in deze gemeente van bijna 170 000 inwoners en mocht het een burgemeester leveren net als in de twee andere zuidelijke steden, Marignane (bij Marseille) en Orange.

“Dat betekent nog altijd dat 63 procent niet op het FN heeft gestemd”, zegt een man in een café aan de Cours Lafayette, de marktstraat met zijn mediterrane sfeer. IJsjes etende Nederlandse toeristen vergapen zich hier aan de kleurrijke kraampjes van de Afrikaanse handelaren.

De man, een veertiger, geboren en getogen in Toulon, begrijpt alle ophef niet. “Het lijkt wel of we melaats geworden zijn. Laatst liep hier op de markt nog een Japanse filmploeg, stelde vragen over het oprukkend fascisme. Uit de hele wereld komen ze ons bekijken, alsof we aapjes zijn.” Volgens de man - naar zijn zeggen geen FN-stemmer - is er niet zoveel veranderd. Hij wijst op de markt, naar een handelaar uit de Maghreb. “Het leven gaat gewoon door. Van een racistische politiek hebben we weinig gemerkt.” De islamitische slager in de straat bevestigt het: “Voor mij is niets veranderd, ik heb gewoon mijn handel en betaal mijn belasting.” Maar een Senegalees, die lederwaren verkoopt, zegt dat hij zijn vaste standplaats 's ochtends is kwijtgeraakt en alleen nog 's middags als het toeristenpubliek overblijft een prominente plaats mag bezetten.

Jean-Marie Le Chevallier, afkomstig uit de UDF van Valéry Giscard d' Estaing, wil aantonen dat het allemaal niet zo'n vaart loopt, dat de zon gewoon blijft schijnen in Toulon, ook voor de immigranten. Fatsoen, properheid, terugkeer van de oude waarden, meer politie, meer bloembakken, en dat soort maatregelen moeten de indruk wekken dat het Front National een nette partij is.

Toch, in de gelederen van de partij verschuilen zich hyena's en revanchisten die niet terugdeinzen voor geweld. Nog steeds is de dood van wethouder Jean-Claude Poulet-Dachary, die vorig jaar augustus van zijn trap was gevallen of geduwd niet opgelost. Poulet-Dachary was een van de strategen van Le Chevallier, maar binnen het FN was er veel kritiek op zijn voorkeur voor homoseksuele kringen. Een andere wethouder, Richard Lopez, kan zijn werk niet meer uitvoeren, omdat hij gewond raakte bij het spelen met een granaat.

Een journalist van het regionale dagblad Var Matin verwacht niet dat de burgemeester zal overgaan tot extreme racistische maatregelen. Le Chevallier is volgens hem minder radicaal dan FN-leider Jean-Marie Le Pen. Hij is trots op zijn functie en geniet van zijn lidmaatschap van het Europees Parlement in Straatsburg. Le Chevallier houdt van poppenkast, van rijden in mooie auto's met een flink gevolg, hij laat zich graag omringen door zijn twee gedecoreerde admiraals, die tot wethouder zijn gepromoveerd. In Toulon wordt B & W dan ook al spottend aangeduid als de 'junta'.

Le Chevallier beseft dat Toulon in de gaten wordt gehouden als grootste stad onder FN-leiding. Hij past daarom wel op om teveel op te vallen. In 1998 zijn er landelijke verkiezingen waarin het Front National een vertegenwoordiging in de Assemblée Nationale hoopt te krijgen. Tot die tijd zal het Front in alle voorzichtigheid opereren èn proberen om een zo breed mogelijk scala van volgelingen te verwerven. Vandaar ook de leuze 'we zijn niet links, niet rechts, maar Frans'.

Het FN kan zich na de presidentsverkiezingen van vorig jaar, waar het 15 procent van de stemmen haalde, al de populairste partij onder de arbeidersnoemen. Vooral bij werklozen die voorheen op de communistische of socialistische partij stemden viel de belofte van het FN dat Fransen voorrang krijgen bij het vinden van werk goed. Maar ook voelen steeds meer streng katholieken zich aangetrokken tot het FN, uit angst voor de 'oprukkende' islam en het verval van de oude waarden.

In zijn eerste ambstjaar heeft Le Chevallier zich meester gemaakt van de gemeentelijke instanties, FN-leden kregen belangrijke posten op het stadhuis. De politie kreeg meer geld (van 1,3 naar 2,7 miljoen gulden) om te zorgen voor een meer veiligheid in de stad. Dat geld werd onder andere weggehaald door met dertig procent te bezuinigen op sociale zaken. Het gemeentelijk centrum voor sociale actie kreeg bijvoorbeeld 300 000 gulden minder.

Een bezoek aan de Foyer de la Jeunesse op de Place des Armes leert dat dit opvangtehuis voor jongeren geen gemeentelijk geld meer krijgt en het voortaan moet doen met regionale subsidies. Associaties die het FN niet bevallen, zoals instellingen die zich zorgen maken om aids-slachtoffers of oudergroepen van openbare scholen, krijgen 2,8 miljoen gulden minder.

Het gemeentelijk blad werd vervangen door een blaadje waar het FN opvallend veel aan het woord komt. De vrije tijd van jongeren wordt voortaan geregeld door een nieuwe bond geleid door madame Cendrine Le Chevallier, mevrouw de burgemeester, en natuurlijk fors gesubsidieerd door de gemeente. De jeugd wordt nu aangemoedigd om naar kampen te gaan waar je goed leert paardrijden, wild water varen en pijl- en boogschieten. Een tentoonstelling over de politie spoort jongeren aan te gaan werken bij de gendarmerie of het leger. Ook het 'eigen cultuurgoed' verdient geld en aandacht. Op de 'zomeruniversiteit' in La Grande Motte wordt cursus gegeven in 'cultuur en politiek'.

Het nieuwe Clovis-comité is eveneens goed bedeeld. Dit jaar organiseerde het onder andere op 4 mei het vijftienhonderdste verjaardagsfeest voor deze eerste Franse koning. Het werd één groot propaganda-feest voor Jean-Marie Le Pen.

Het gevecht om het erfgoed van Clovis is een van de speerpunten van het Front. Met de regering wordt een harde strijd geleverd om de nationale symbolen. Le Pen heeft zijn eigen 1-meiparade, heeft zich de heldin Jeanne d'Arc toegeëigend en dweept met Karel Martel, die in 732 de islamieten bij Poitiers tegenhield. Nu is Clovis aan de beurt met het oog op de viering van 1500 jaar Frankrijk op 22 september in Reims, waarbij naast president Chirac ook de paus aanwezig zal zijn. Clovis zag, net als Le Pen, de Fransen als het uitverkoren volk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden