Tot de conclusie dat het allemaal opnieuw moet komt het nooit

Zo’n huilende dopingzondaar, Marion Jones in dit geval, leidt tot onstuitbare gedachten over de loop van de geschiedenis. Sport is de enige tak van het maatschappelijk reilen en zeilen waar aan werkelijke geschiedverbetering wordt gedaan. Natuurlijk, na de Tweede Wereldoorlog werd de naam van Hitler uit alle ereburgerboeken geschrapt en na de ontdekking van zijn vervalsing ging de ‘Emmaüsgangers’ van Han van Meegeren ijlings van de muur, maar dat veranderde niets aan de geschiedenis.

In de sport, met zijn meetbaarheid en medailles, doet men echter wel degelijk een poging om zaken alsnog recht te zetten. Jones moet haar medailles inleveren, net zoals Floyd Landis z’n overwinning werd afgepakt en aan Pereiro Sio gegeven. Of nu ook de nummers twee van al Jones’ dopingwedstrijden alsnog de gouden plak krijgen thuisgestuurd, weet ik niet, maar het lijkt me wel consequent (voor de olympische 100 meter wordt dat dan Ekaterina Thanou, de Griekse die ooit een dopingcontrole misliep!).

Het elimineren van een historische figuur, want dat is een gouden plakwinnaar toch, heeft enorme gevolgen, niet alleen moeten de medailles ingewisseld worden maar wat bijvoorbeeld als je in zo’n wedstrijd negende bent geworden en dus net een olympisch diploma bent misgelopen. Nummer negen is bovendien in de halve finale blijven steken, dus wie is zij?

Een holist zou zelfs kunnen menen dat de hele wereld nu opnieuw ingedeeld moet worden, immers alles hangt met elkaar samen en als je één bouwsteentje wegneemt verandert het hele bouwwerk: misschien was ook ik een ander geweest als Marion Jones niet had gewonnen, niet had bestaan.

Gelukkig zijn de herstelwerkzaamheden van sportinstanties na doping- en fraudezaken slechts provisorisch en niet volledig. Het gaat om kosmetische operaties: de een straf je, de ander herstel je in ere, en ze leefden nog lang en (on)gelukkig. Tot de eigenlijke conclusie, namelijk dat het allemaal opnieuw moet, nu zonder doping en fraude, komt het in de praktijk nooit. Maar al die onterechte winnaars, van Marion Jones tot keizer Nero, attenderen je op de afgrondelijke gevolgen van ’what-if-history’: wat als alles anders gelopen was en Napoleon op negenjarige leeftijd tijdens het vissen op Corsica was overleden.

Ik weet niet of Marion Jones dat allemaal stond te denken tijdens haar tranenrijke spijtbetuiging, het zal wel niet, maar de historicus voelt even wat er in feite gebeurt: de ademtocht van een andere, nooit gepasseerde geschiedenis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden