Top gestrand, Britten blijven aan boord

Niemand spreekt van mislukking

ANALYSE | GIJS MOES EN LEONOOR KUIJK | BRUSSEL

Zonder resultaat gingen de EU-regeringsleiders gisteren uiteen, dus moeten ze begin volgend jaar verder onderhandelen. Waarom is het niet gelukt een Europese meerjarenbegroting op te stellen?

Twee rondes zijn normaal voor zulke moeizame onderhandelingen, zei voorzitter Herman Van Rompuy van de Europese Raad gisteren na afloop van de top. "De vorige keer, in 2005, begon het onder het voorzitterschap van Luxemburg en werd het afgemaakt door het Verenigd Koninkrijk."

Van Rompuy noemde de constructieve rol van de Britten van zeven jaar geleden niet voor niets. Deze keer zette de Britse premier Cameron de onderhandelingen vooraf op scherp, door een stevige verlaging te eisen en met een veto te dreigen. "We moeten snijden in de onverantwoordelijke uitgaven", zei Cameron na afloop.

De Duitse bondskanselier Merkel hield het positief, gevraagd naar de kansen op een akkoord. "Begin volgend jaar moet het kunnen lukken." Maar de zuinige landen staan nog altijd recht tegenover de lidstaten die de EU-subsidies zo hard nodig hebben.

Premier Rutte somde vier Nederlandse prioriteiten op: een lagere begroting, een korting voor Nederland, meer geld voor onderzoek en de Britten erbij houden. Dat laatste punt noemde hij voor het eerst zo duidelijk. "De afgelopen weken hoorde je verhalen dat het met zesentwintig landen tegen een ook zou kunnen. Daar heb ik me steeds tegen verzet en de Zweden ook."

Naast Nederland en Zweden heeft Duitsland een grote rol gespeeld in het aan boord houden van Groot-Brittannië. "Alle landen zijn nodig om toekomstplannen te kunnen maken. Zo niet, dan zal dat het groeiproces in Europa zeer verzwakken", zei Merkel.

Een akkoord ligt er nog niet en toch sprak in Brussel niemand van een mislukking. "Er is voortgang geboekt, maar net niet genoeg", aldus Rutte. Het aanzien van Europa heeft echter wel weer een knauw gekregen met dit non-resultaat, na de eindeloze pogingen om de eurocrisis in te dammen.

De vraag is natuurlijk of een volgende top, in januari of februari, wel een succes wordt. De posities van de lidstaten zullen in de tussentijd weinig veranderen en de economische crisis zal dan niet voorbij zijn. Dus komt het aan op Van Rompuy's beproefde aanpak als bemiddelaar en op de vraag of de Britten straks een beetje water bij de wijn willen doen.

Het eerste punt kan het probleem niet zijn. "De sfeer is goed gebleven", erkende Rutte. "Niemand heeft hier met iets gedreigd", zei Merkel. Van Rompuy heeft de lont uit het kruitvat gehaald. De goede sfeer moest ook bewaard blijven om een volgende top in december, over de toekomst van de Europese economie, niet bij voorbaat te laten mislukken.

De komende weken zal Van Rompuy aan een oplossing werken. Als dat niet lukt, gaat de EU vanaf 2014 verder met de begroting van het jaar daarvoor plus 2 procent inflatiecorrectie. Dat is meer geld dan in het laatste voorstel van Van Rompuy - juist wat Nederland, Groot-Brittannië en andere zuinige landen niet willen.

Europese Commisie doet voorstel voor begroting van ruim 1000 miljard
De nieuwe begroting van de Europese Unie beslaat de periode 2014 tot 2020. De EU-landen zijn het niet eens geworden over de omvang, maar er is nog tijd: de EU draait voorlopig door op de begroting 2006-2013. De Europese Commissie heeft een voorstel gedaan voor een begroting van ruim 1000 miljard. Daarvan worden onder meer de ontwikkeling van achtergebleven regio's en de landbouwsubsidies betaald. Extra geld is nodig omdat de EU-landen een gezamenlijke buitenlandse dienst hebben. Zweden, Denemarken, Finland, Nederland en het Verenigd Koninkrijk willen bezuinigen op het EU-budget, omdat de lidstaten dat zelf ook moeten doen. De meeste andere landen gaan mee in de aangepaste voorstellen van EU-president Van Rompuy. Die heeft 80 miljard afgehaald van het Commissievoorstel.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden