'Top 40'-muziek hoort thuis op publieke popzender Radio

Juist met toegankelijke popmuziek kan radiozender 3FM luisteraars aan de publieke radio gekluisterd houden.

door Rutger Vahl

Volgens Bert Bakker van D66 hoort 'Top 40'-muziek niet thuis op 3FM. Het kamerlid geeft geen blijk van historisch besef. Juist de politiek wilde in 1965 een publieke popzender, die tegenwicht moest bieden aan de populaire zeezender Veronica. Veertig jaar geleden ging de voorloper van 3FM van start. 'Hilversum 3', het eerste publieke popstation van Nederland, ontstond in een tijd dat de radio nog vooral praatprogramma's, kerkdiensten en concertstukken uitzond. Als het aan de publieke omroepen had gelegen, was dat ook zo gebleven. Zij voelden niets voor een zender met louter lichte muziek. Dat Hilversum 3 er toch kwam, was een gevolg van stevige politieke druk. Het kabinet-Cals wilde een publieke popzender als antwoord op het commerciële Veronica.

In de jaren 1960-1965 was deze piratenzender snel populair geworden. Bij Radio Veronica hoorde je geen opera, land- en tuinbouwberichten of prekende dominees. Wel makkelijk in het gehoor liggende muziek, afgewisseld met gezellig gekeuvel. Voor dergelijke programma's haalde Hilversum de neus op. Dat steeds meer luisteraars afstemden op het 'illegale' Veronica was jammer, maar geen zaak van de publieke omroep. Meer van het ministerie van justitie, vond Hilversum.

Het tij keerde met het aantreden van minister Vrolijk in 1965. Hij maakte korte metten met het Hilversumse verzet tegen een popzender. Dit had twee redenen. Allereerst wilde het nieuwe kabinet-Cals voldoen aan een Europees verdrag ter bestrijding van zeezenders. Maar dan moest de publieke omroep luisteraars wel een legaal alternatief bieden. Daarnaast waren muziekprogramma's goedkoop en behoefden weinig voorbereiding. Een popzender kon dus snel van start gaan.

De publieke omroepen weigerden aanvankelijk mee te werken aan een 'veredeld Veronica'. Maar voor het blok gesteld, kozen zij toch eieren voor hun geld, al bleef de animo voor de nieuwe popzender klein. Veelzeggend was dat een succesprogramma als 'Tijd voor Teenagers', bij uitstek geschikt voor het jonge station, niet naar Hilversum 3 verhuisde. En interesse toonden de omroepbazen alleen wanneer radiomakers als Henk Terlingen (Hullekedullekie) en Henk van Dorp (A'dam66) de Hilversumse norm van het betamelijke weer eens hadden overschreden.

Over muzieksmaak valt te twisten. Maar met een actieweek voor Darfur (december 2004), de jaarlijkse live-uitzendingen vanaf Pinkpop en een hedendaagse Hullekedullekie als Giel Beelen onderscheidt 3FM zich van commerciële stations.

Bert Bakker wil cultuur, achtergronden en vernieuwende muziek op de nationale popzender. 'Top-40'-muziek moet worden overgelaten aan de commerciëlen. Dan zal dus precies gebeuren waarvoor de politiek veertig jaar geleden bang was. Luisteraars zullen massaal de wijk nemen naar 538, Yorin FM of een ander commercieel station. Hilversum 3, nu 3FM, werd juist opgericht om dat te voorkomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden