Toon debat over Brexit verzacht

Op een groot bord tonen rouwende Britten hun verdriet over de dood van Jo Cox, de politicus die eerder deze week werd vermoord. Beeld afp
Op een groot bord tonen rouwende Britten hun verdriet over de dood van Jo Cox, de politicus die eerder deze week werd vermoord.Beeld afp

Bloemen op de plek van de moord, bij het parlement in Westminster en op vele pleinen in het land. Overal in Groot-Brittannië staan Britten stil bij de dood van Labour-parlementslid Jo Cox in Birstall. Het zette de campagnes op weg naar het EU-referendum komende donderdag on hold. Niemand voelt nu de behoefte elkaar weer in de haren te vliegen over de Brexit.

Het lijkt ook onwaarschijnlijk dat het debat de komende dagen weer net zo hoog zal oplopen als de afgelopen weken. Het ging er namelijk hard aan toe. Het Blijf-kamp van premier Cameron schetste de meest verschrikkelijke scenario's in het geval van een Brexit en deed de tegenstanders af als 'fantasten'. Het Vertrek-kamp schilderde politici die in de EU willen blijven af als establishment, de gevestigde orde, en waarschuwde dat er hordes migranten binnen zullen komen als Groot-Brittannië in de EU blijft.

Wat opvalt onder veel Britten is de afkeer van de politiek. Minder dan 20 procent vertrouwt premier Cameron. Hoe meer experts en economen waarschuwen voor de gevolgen van het uit de EU stappen, hoe minder serieus de Britse kiezer het lijkt te nemen. Een gerenommeerd Conservatief parlementslid en oud-minister als John Redwood, fel euroscepticus, noemde al deze doemscenario's al eens 'een complot'.

Zakkenvullers

Politici zijn een stel zakkenvullers, op zoek naar rijkdom over de rug van de burger, hoor je voortdurend. Of je nu in Middlesborough bent, in Southend, Peterborough of Cornwall. Overal merk je dat het vertrouwen in politici tot een dieptepunt is gedaald. Het bonnetjesschandaal in 2011, waaruit bleek dat veel Lagerhuisleden de meest absurde dingen declareerden, zorgde voor een ommekeer. En het is sindsdien niet veel beter geworden. Op sociale media is het snoeihard aanvallen van politici de afgelopen jaren alleen maar toegenomen.

Het is te vroeg om te stellen dat hierdoor deze moord heeft kunnen plaatsvinden. Wel wordt steeds meer duidelijk over het mogelijke motief van de dader. De politie zoekt dat in extreem-rechtse hoek.

Sociale media
Doordat meer en meer politici oproepen tot zelfreflectie, zoals premier Cameron en Labour-leider Corbyn gezamenlijk deden in Birstall, zal de toon van het debat de komende dagen zeker veranderen. En wellicht dat ook de Britse sociale media iets tot bedaren komen. Verder staat het contact van politici met hun kiezers onder druk. Het districtenstelsel is van oudsher een manier van de Britten om het gat tussen de burger en de politiek zo klein mogelijk te houden. Parlementsleden organiseren wekelijks spreekuren in hun kiesdistrict om in gesprek te gaan met kiezers.

Jo Cox had net haar spreekuur afgerond, afgelopen donderdagmiddag, in de bibliotheek van Birstall. Op haar website nodigde ze nog iedereen uit vooral te komen. "Een afspraak maken is niet nodig." Daar stond de dader haar bij de deur op te wachten.

Verwarde moslima
Zes jaar geleden werd Stephen Timms, een ander Labour-parlementslid, tijdens zo'n spreekuur neergestoken door een bezoeker. Een verwarde moslima die met hem wilde afrekenen omdat hij zijn steun had verleend aan de oorlog in Irak. "Ik heb me ook al meerdere keren onveilig gevoeld in gesprek met kiezers", zei Conservatief parlementslid Bernard Jenkin. "Ik zorg nu altijd dat er iemand bij is." De politie zal bij alle Lagerhuisleden nagaan of er meer beveiliging nodig is.

undefined

"Juist nu moeten we onze politici eren. Mensen die zich inzetten voor de publieke zaak, ondanks dat ze worden uitgescholden en gehaat", schreef columnist Michael Deacon op de voorpagina van de Daily Telegraph. Met hem zijn er veel politieke beschouwers die hopen dat de moord op Cox in elk geval zou kunnen leiden tot een vriendelijkere omgang met en tussen politici.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden