Tonu Kaljuste

AMSTERDAM - De Estse dirigent Tonu Kaljuste heeft de Duitser Uwe Gronostay dit seizoen opgevolgd als chefdirigent van het Nederlands Kamerkoor. Deze week leidt hij het Kamerkoor, voor de eerste keer als chef, in een programma dat als titel 'The Marriage of Heaven and Hell' kreeg en waarin composities uit Noordse contreien prominent aanwezig zijn. Vrijdagavond leverde dat programma in de Utrechtse Pieterskerk schitterende verrassingen op. Twee dagen later praat Kaljuste in zijn Amsterdamse hotel met passie over zijn nieuwe verbintenis met het Nederlands Kamerkoor.

Het Kamerkoor is niet de enige bezigheid van Kaljuste. Hij leidt ook nog koren in Stockholm (“in tegenstelling tot hier in Nederland is er daar zo weinig belangstelling van de media voor de vele interessante projecten die we doen”) en Tallinn. Met zijn Tallinn Kamerorkest en -koor voert Kaljuste bijvoorbeeld eind dit jaar een groot oratorium van Veljo Tormis uit; Tormis schreef het stuk in opdracht van Kaljuste en zijn ensembles. Kaljuste heeft nauwe contacten met componisten als Tüür, Pürt en Tormis. In hem hebben zij een gedreven advocaat van hun muziek gevonden.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat Kaljuste voor dit programma een stuk van Tormis voorstelde; 'Karjala Saatus' (Het Karelisch lot) heet het, heeft een hoge folkloristische inslag en het maakte vrijdagavond enorme indruk in de uitvoering van het Kamerkoor. “Het Kamerkoor ervaar ik als een hele goede partner”, licht Kaljuste die fantastische uitvoering toe. “Het reageert heel snel en de zangers zijn dol op verschillende culturen en verschillende talen. Componisten als Tormis zijn als muzikale archeologen die hele oude, pre-Christelijke liederen - waarvan er bij ons in het Noorden veel meer bewaard zijn dan in de rest van Europa - verbinden met hedendaagse ideeën en moderne compositie-technieken.”

“Het Nederlands Kamerkoor heeft hele mooie series met intrigerende titels. Soms zijn die titels niet meer dan pr-kreten, maar deze titel dekte de lading volledig. Ik merk dat we hier op één lijn zitten. Onze samenwerking is een ervaring voor hen én een ervaring voor mij. We willen graag nieuw repertoire zingen en opnemen en dat is de belangrijkste reden waarom ze mij hier hebben aangenomen. Die link tussen ons is ontstaan via mijn Zweedse collega Eric Ericson, die het koor al vaak dirigeerde. Veel Noord- en Oost-Europese muziek wil ik gaan doen, maar het is belangrijk dat er een balans blijft; niet tè veel van het ene en niets van het andere.”

Kaljuste lijkt het interessant om bijvoorbeeld de Vespers van Rachmaninov te gaan doen. “Dat is een ikoon van de Russische koormuziek, maar terwijl Rachmaninovs instrumentale muziek zich steeds ontwikkelt, doet zijn koormuziek dat niet. Ik wil graag een ander, kleiner geluid vinden voor dit werk. Zo vind ik dat de koorwerken van Penderecki, waarin hoorbare verbanden met oude muziek zitten, ook kleinschaliger uitgevoerd kunnen worden. Dat zijn dingen die ik graag wil doen. Maar ook zo'n project als met de muziek van Tanejev vind ik bijzonder. In mei nemen we een onbekend stuk van hem op, zijn opus 27. Heerlijke romantische muziek, die haast nooit wordt uitgevoerd.”

Op het huidige programma prijkt ook 'Harmony of the spheres' van de Nederlander Joep Franssens. Kaljuste leidde een opvallend fraaie uitvoering van dit schitterende stuk. “Ik kende de muziek van Franssens niet. Het leren kennen van Nederlandse muziek zal de nodige tijd vergen. Ik deed hier al eens muziek van Heppener en van Sweelinck. Maar ieder nieuw gevoel vergt zoveel tijd. Ik ben nu lijfelijk hier voor dit mooie programma, maar met mijn hoofd ben ik al bij mijn volgende project in Stockholm met hele lastige muziek van Kurt g.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden