Ton Heerts wist scherven binnen de FNV te lijmen

Vakbondsbaas kondigt vertrek aan. Leden kiezen begin volgend jaar nieuwe voorzitter.

Nadat het interview afgelopen was, rilde Ton Heerts bij het uitspreken van de naam van een andere vakbond. De Unie, de bond die vorige jaar aankondigde niet meer mee te doen aan stakingen. Die club mag geen vakbond meer heten, zei Heerts. "Als je het stakingsmiddel verwerpt, heb je geen enkel respect voor al die mensen die wereldwijd opkomen voor arbeidsrechten en daarvoor hun leven riskeren."

Dat was vorige week, toen de FNV-baas aankondigde dat zijn vakbond meer zou gaan doen aan duurzaamheid. Het is geen onderwerp waarin hij zich thuis voelt. De sociale strijd, met acties en stakingen, dat is waar Heerts zijn energie vandaan haalt. Strijd was ook een woord dat geregeld terugkeerde in het interview. En strijd heeft hij ook geleverd. Maar met welk resultaat?

De strijd waar Heerts zich de afgelopen jaren het meest over op wond, was de opkomst van flexwerk en daarmee de aantasting van de sociale voorzieningen. In 2013 hoopte de toen net gekozen vakbondsvoorzitter de trend van almaar flexibeler werken te keren met het sociaal akkoord. Daarin maakten kabinet, werkgevers en vakbonden afspraken over een kortere WW-duur, hervorming van het ontslagrecht, 125.000 banen voor arbeidsgehandicapten en meer vast werk ten koste van flexibele banen.

Toch is het niet gelukt de trend van almaar meer flex te keren. Elke maand dat het aantal flexibele krachten stijgt, lijkt het humeur van Heerts te dalen. Hij zoekt de strijd met grote woorden, zoals vorig jaar in een veelbesproken interview in het Financieel Dagblad. 'Gladjakkers', zo noemde hij rechtse lui die flexwerkers en zzp'ers op het schild hijsen en dromen van de afbraak van het sociale stelsel. "We zijn er klaar voor dit via de straat uit te vechten."

Zulke stevige taal, dat past toch niet bij zo'n vriendelijk ogende voorzitter? Minister Lodewijk Asscher en premier Mark Rutte weten wel beter. In aanloop naar het sociaal akkoord in 2013 stuurde hij als interim-voorzitter de twee bewindslieden een sms over de aangekondigde bezuinigingen. "Als jullie echt de vlam in de pan willen, moeten jullie zo doorgaan", tekende Vrij Nederland op.

Na het sociaal akkoord volgde de interne verkiezing tot voorzitter. De FNV-leden waardeerden zijn inspanningen en wilden liever deze rechtse PvdA'er dan de linkse, militante voorzitter van Abvakabo Corrie van Brenk, de andere kandidaat die in 2013 de FNV wilde leiden.

Hij werd gezien als een praktisch ingestelde leider, een man die de scherven binnen de FNV kon lijmen. De vakbond was in de jaren daarvoor bijna geëxplodeerd. Toenmalig voorzitter Agnes Jongerius had ja gezegd tegen de verhoging van de AOW-leeftijd, wat tot een revolte binnen de FNV leidde. Heerts zelf had zo genoeg van het geruzie, dat hij zelf overwoog zijn lidmaatschap op te zeggen.

De zwaarste taak die Heerts als voorzitter had, was de fusie van de FNV vakcentrale FNV, Abvakabo FNV, FNV Bondgenoten, FNV Bouw en FNV Sport. Vijf bonden met eigen bestuurders met ambities en ego's en eigen budgetten, hoe verenigde je die in een nieuwe fusiebond? Oktober 2014 moest de fusie worden afgerond, tijdens een stemming op een congres. FNV Bondgenoten wilde nog niet meewerken aan de feestvreugde en stemde tegen. Wat ging Heerts doen, vroeg men zich af. De fusie was zijn project. Heerts stapte niet op. Hij bleef, schreef een nieuw congres uit waar hij de benodigde stemmen wel binnen haalde. De fusie was beklonken, de eenheid hersteld. Dat is de grootste verdienste van Heerts voor de FNV.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden