TV-recensie

Toms Engeland is niet meer, leve ‘Toms Engeland’

Tom Egbers sprak vrouwen die zich schamen voor de brexitstemmers. Beeld NTR
Tom Egbers sprak vrouwen die zich schamen voor de brexitstemmers.Beeld NTR

Tom Egbers was altijd die snelle coupe-rukwind-jongen van ‘NOS Studio Sport’. Hij liet een andere kant zien toen hij in ‘Verborgen Verleden’ de familielijn van zijn Britse moeder Mrs. Duffy uitzocht. Zijn voorouders waren op gammele bootjes vanuit Ierland de hongersnood ontvlucht.

Bootvluchtelingen. Een armengraf zonder steen. Het raakte hem dat hij daarvan afstamde. En dat zijn familie zich met volharding had opgewerkt, altijd zoekend naar nieuwe mogelijkheden.

Deze Tom Egbers – mét historisch besef en invoelend vermogen – mocht afgelopen zes weken de NTR-serie ‘Toms Engeland’ maken. Dat bleek een gouden greep op een gouden moment in de aanloop naar de werkelijke brexit. De serie is zo veelzijdig en inzichtelijk dat ik hoop dat de BBC hem aankoopt voor wat alternatieve Britse zelfreflectie.

Verloedering

Het Engeland uit zijn vakantieherinneringen bestaat niet meer, mondaine badplaatsen zijn verloederd, het grote Britse Rijk is passé en vele Britten delen een gevoel van verlies, met als ultieme consequentie de brexit. Tom reist van Londen naar de periferie en van adel naar arbeiders om te ontdekken waarom het eiland zich zo nodig van de EU moet afscheiden.

Het sterkste beeld was het begin van de slotaflevering gisteren. Drie grijze moeders op het achterdek van een boot zouden het liefst een bord dragen met de tekst ‘Wij stemden tegen brexit’, want ze schamen zich dood voor hun eigen generatie. Hun kinderen stemden voor ‘blijven’, maar de traditionele ouderen met hun ‘leave’-stem waren in de meerderheid. “Misschien had onze generatie niet moeten stemmen”, zegt er een. “Het zijn de jongeren die hiervan de gevolgen gaan merken.”

null Beeld NTR
Beeld NTR

Dat is nog eens een verstandige opmerking. Maar ook onrealistisch. Weliswaar hebben de jongeren voor 75 procent vóór de EU gestemd en zien ze hun toekomst van vrij reizen, studeren en werken flink bemoeilijkt, de pro-brexitstemmers willen nú worden gehoord in hun onvrede over verdwenen zekerheden.

Zonder wrok

Egbers is wel Nederlands, maar zijn hart ligt in Engeland. Dat maakt het zo fijn om hem te volgen wanneer hij die verdeelde en verzuurde Britten spreekt: hij blijft zonder wrok, met een liefdevolle blik kijken. Laten we eerlijk zijn, wij Nederlanders en onze EU zijn toch de afgewezen partij. De gedachte kook dan maar in je sop gaar komt heus weleens op. Maar niet bij Egbers. Hij schrikt echt van de armoede waardoor alleenstaande moeders hun kinderen bij de soepkeuken moeten laten eten. Hij is ook echt verrast over de politiek geëngageerde jongeren in het brexit-debatcafé en over de welbespraakte Rahma die twijfelt of ze met haar hoofddoek in deze tijden wel de politiek in kan.

Hij zoekt de ellende op, maar ook de hoop – zoals zijn voorouders bleven doen. Zanger Joe Talbot van de populaire postpunk-band IDLES klinkt weliswaar bitter over de Britse politiek-economische situatie, maar zijn engagement roept weer politiek bewustzijn op bij zijn vele jonge fans en dat is winst. Zelfs de enige pro-brexitkomiek in Engeland, Geoff Norcott, blijkt alleen maar de te snelle veranderingen te willen afremmen.

'Is this country going to the dogs?', zoals de eerste aflevering heette? Ja, vast. En daarna zijn die honden wel weer uitgegeten.

Vier keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie. Lees hier meer van hun columns.

Lees ook:

Tom Egbers: Ik ben geschrokken van de bittere armoede in Engeland

Hij houdt van de mensen, de humor, de geuren. Logisch, Tom Egbers is half Brits. Maar het Engeland waar zijn moeder vandaan komt, bestaat dat nog wel? In 'Toms Engeland' onderzoekt de tv-presentator wat de brexit voor het land betekent.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden