Tomba trekt het verkeerde lot

Van onze sportredactie AMSTERDAM/HAFJELL - De geluksfactor weegt zwaar op de slalom, meer soms dan technische kwaliteiten. Nadrukkelijker dan ooit tevoren leunde Alberto Tomba gisteren op het onvoorziene. Het onmogelijke bleef uiteindelijk buiten het bereik van de Italiaan, zij het ternauwernood.

Terugkomen uit verslagen posities, het is Tomba op het (te) forse lijf geschreven. Twee jaar geleden in Albertville leek hij in de eerste manche van de Olympische slalom ver buiten het erepodium te vallen, maar kwam hij met een achterstand van 1.58 seconden van plaats zes terug tot de zilveren medaille. Voor de drievoudige Olympisch kampioen leken de Spelen waarin hij voor zijn landgenoten een gouden record moest vestigen gisterochtend in een deceptie te eindigen. De extroverte bluffer koos startnummer een en zakte in de eerste manche uiteindelijk naar de twaalfde positie. 1.84 Seconden achter zijn tegenpool, de gesloten Oostenrijker Thomas Stangassinger.

Wat 's middags volgde was een bizarre afvalrace die zelfs Tomba met stomheid sloeg. De slalom is sowieso een onderdeel waarop het percentage uitvallers hoog ligt. Op de scherp gestoken, ijzige parkoersen op de helling van de Hafjell-berg haalden liefst 29 van de 51 deelnemers de eindstreep niet of niet op reglementaire wijze. Tomba kwam als een der eersten van de 'kanshebbers' uit op 2.02.17 minuten, een totaaltijd over twee races die hem kansloos leek te maken voor eremetaal, temeer daar de begaafde technicus zich terstond na de start een bijna-val veroorloofde.

Zijn gevoelens van totale ontluistering bogen bij het vorderen van de wedstrijd echter steeds verder om in verbazing en vreugde. Slechts de totale euforie bleef uit. Titelverdediger Finn Christian Jagge, de Noor die Tomba in Albertville uiteindelijk 0.28 seconden voor bleef, was de zevende skier in successie die de slalommeester niet kon weerstaan. Vier man stonden toen nog tussen Tomba en de titel. De Oostenrijker Thomas Sykora verloor vervolgens onderweg een ski en de 33-jarige Duitse veteraan Peter Roth bleef vlak na de start met een lat achter een poortje hangen.

Tomba was verzekerd van een medaille toen de Noorse favoriet Kjetil Andre Aamodt zich in de loterij stortte. De met vijf Olympische medailles meest succesvolle Noorse alpine-skier aller tijden - in Lillehammer zilver op afdaling en combinatie en brons op de super-G - kon de Noren in eigen land echter niet aan goud helpen. Hij gleed weg op een verijsd stuk en zag zijn droom vervliegen. Waardoor het in Albertville zo succesvolle Noorwegen het in eigen land met slechts een alpinetitel moest doen, die van Lasse Kjus op de geheel door de Noren beheerste combinatie.

Onaantastbaar

Uiteindelijk hield slechts Thomas Stangassinger de bibbers buiten de knieen. Dat leek niet moeilijk met een schier onaantastbare voorsprong van 1.84 seconden op de beijsde piste waarop verdedigen de beste aanval vormde. “Tomba vormde geen druk voor me”, verklaarde Stangassinger. “Het uitvallen van Roth en Aamodt na twee of drie poortjes voerde de spanning voor me op. Ik wist hoe beijsd de piste in het begin was, dus hield ik me voor dat ik de eerste vijftien poortjes op zeker moest skien.”

Behoedzaam schoof de winnaar van twee wereldbeker-slaloms naar beneden om uiteindelijk slechts een marge van 0.15 seconden over te houden waarmee hij het enige alpine-goud voor Oostenrijk veilig stelde. Hij voorkwam ermee een afgang voor de skinatie die na het brons van Christian Mayer op de reuzenslalom eigenlijk pas in het laatste weekeinde toesloeg met ook zilver op de slalom voor vrouwen.

Tomba had zich als skier onsterfelijk kunnen maken met een Olympisch record, maar de voortekenen waren het gehele seizoen voor hem al niet bar gunstig. Wat titels betreft stond hij gelijk met Toni Sailor (Cortina 1956) en Jean-Claude Killy (1968 Grenoble), die beiden drie keer goud veroverden. Tomba deed daar twee Winterspelen over: in 1988 won hij zowel de slalom als reuzenslalom; vier jaar later in Albertville won hij de reuzenslalom en werd het op de slalom zilver.

Maar in Lillehammer profiteerde hij niet van het buitenkansje dat voor het eerst een Olympiade slechts twee jaar besloeg. Pas twee weken voor de Spelen won de miljonairszoon in Garmisch op sensationele wijze zijn eerste wereldbekerwedstrijd. Constant werd door de pers aandacht besteed aan zijn wilde levensstijl. Het leven van Tomba zou een groot feest zijn en hij zou slechts drijven op zijn aangeboren technisch talent. Een overtrokken beeld van een begaafd sportman, die het spel met veel plezier meespeelde maar soms ook aanwijsbaar leed aan overdadige aanwas van gewicht. Uiteindelijk bezweek hij bijna aan de loden last die hem in het sportgekke Italie op de schouders werd gelegd. Op de reuzenslalom viel hij uit, gisteren leek lange tijd een afgang compleet. “De Tomba van Calgary zou zeker sneller zijn geweest in de eerste manche”, bekende Tomba na afloop. “Natuurlijk stond ik hier meer onder druk dan aan het begin van mijn carriere. Ik sliep afgelopen nacht slechts vier of vijf uur. Op goud rekende ik niet.”

Uiteindelijk toonde Tomba zich dolgelukkig met zilver, maar hij liet niet na de organisatie te bekritiseren met het vroege starttijdstip van 9.30 uur in de bitter koude ochtend. “Je kan niet voor wonderen zorgen onder dat soort omstandigheden.” Desondanks koos hij voor startnummer een, een verkeerde keuze zo bekende hij na afloop.

Voor een wonder zorgde hij 's middags uiteindelijk wel, met veel geluk, maar natuurlijk ook profiterend van wat zijn grootste kwaliteit is: agressief aanvallen in een alles of niets spel, waarin zijn fabuleuze techniek hem soms op wonderlijke wijze staande houdt.

Kleurloos

Wat dat betreft is de nieuwe Olympische kampioen een kleurloze, zowel verbaal als prestatief. Waar Tomba graag in restaurants en disco's vertoeft, zoekt Stangassinger zijn ontspanning in huiselijke sferen. Gisteren leek hij haast verblind door de schijnwerpers die ineens op hem gericht kwamen te staan. De redder van de Oostenrijkers komt alleen uit op de slalom, daar de snellere onderdelen zijn zwakke knie te zeer belasten. “Na een ingrijpende knieoperatie kan ik slechts de slalom pijnloos skien.”

Twee maal eerder dit seizoen versloeg Stangassinger Tomba op de slalom. In Haffjel had hij geconstateerd dat lage startnummers over het algemeen de grootste problemen gaven op het eerste deel van de piste. “Daarom heb ik voor een hoger nummer gekozen. Dat was mijn geluk en Tomba's pech.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden