Tolerantie moet je leren en dat kan ook op school

Leerlingen van het Pascal College in Zaandam discussieerden gisteren de hele dag over de vrijheid van meningsuiting en tolerantie. Dus over -bijvoorbeeld- homoseksualiteit, hoofddoekjes en radicale moslims.

AMSTERDAM - ,,Vandaag kunnen jullie alles vragen en zeggen'', opent Krzysztof Dobrowolski Onclin, voorlichter van het COC in Amsterdam, het gesprek. De twaalf leerlingen laten zich dit geen twee keer zeggen: waarom valt hij op mannen? Hoe is hij erachter gekomen dat hij homo is? Blijf je homo voor altijd?

Op uitnodiging van het Pascal College in Zaandam praat de COC-voorlichter met de vierde klas van het vmbo. In kleine groepjes, hooguit twintig minuten. Ook andere maatschappelijke groeperingen -zoals een joodse en een islamitische organisatie- hebben elk twintig minuten. 'Tolerantie' is het thema van deze dag, die al bedacht was voor Theo van Gogh vermoord werd.

,,We wilden iets doen omdat we merken dat de tolerantie onder druk staat, ook hier op school'', vertelt Paul Lassooij, docent maatschappijleer. ,,Ik denk dat je tolerantie kunt bevorderen door mensen bij elkaar te brengen. Dus door leerlingen te laten zien dat krakers, joden, moslims en homoseksuelen mensen van vlees en bloed zijn. En dat ze hun vragen kunnen stellen.''

Circa dertig procent van de leerlingen van Het Pascal College is allochtoon. Lassooij heeft deze dagen eindeloos met zijn leerlingen over vrijheid van meningsuiting en verdraagzaamheid gediscussieerd. ,,Een minderheid toont begrip voor de moord op Van Gogh. In de zin van 'wie kaatst, mag de bal verwachten'. Ook deze minderheid veroordeelt de moord wel.''

COC-voorlichter Dobrowolski vertelt aan de leerlingen dat een goede vriend niets meer van hem wilde weten toen hij had verteld dat hij homoseksueel is. Hoe zouden jullie dat vinden, als een goede vriend vertelt dat hij homo is?

,,Ik zou een trap in zijn gezicht geven'', zegt een van hen, die even later ook het woord 'neersteken' in de mond neemt. De COC-voorlichter vertrekt geen spier, de rest van het groepje houdt zich stil.

,,Meen je dat?'', vraagt Dobrowolski Onclin. ,,Ja'', antwoordt de leerling. ,,Ik vind het al vies als een homo mij aanraakt. Het idee dat je misschien met hem gevoetbald hebt, dat hij je een schouderklopje heeft gegeven, dat je samen met hem op straat loopt.''

,,Je bent bang dat anderen dan denken dat je een homo bent'', vermoedt een andere leerling. ,,Ja natuurlijk'', bevestigt deze. ,,En ik vind homo's vies.''

Dobrowolski Onclin houdt hem voor dat hij zijn uitspraak gevaarlijk en discriminerend vindt, maar ook dat het goed is dat hij dit wel hardop uitspreekt.

In een ander lokaal krijgt ook Assiye Abdulkarim van de Stichting Islam en Dialoog veel vragen. Waarom draagt ze een hoofddoek? Klopt het dat moslimmannen vrouwen mogen slaan?

Marbely Ramos, 4 vmbo, zegt dat ze in de war is. Wat zegt nou de Koran, wat zegt de islam, wat zegt de moslimcultuur? Abdulkarim legt uit dat cultuur iets heel anders is dan de islam, en wat er in de islam belangrijk is.

En als radicale moslims kinderen beïnvloeden om martelaar te worden, vindt Allah dat dan goed, willen de leerlingen weten. ,,Ik kan nooit zeggen wat Allah goed vindt'', antwoordt Abdulkarim. ,,Er zijn wel duidelijke regels waar een goede moslim aan moet voldoen. Er is maar één rechter, dat is God zelf.'' ,,Maar u hebt toch de Koran gelezen?'', houdt een leerling vol. ,,In de islam is geen dwang'', vervolgt Abdulkarim. ,,Je mag kinderen niet dwingen martelaar te worden. Je mag kinderen niet dwingen te vasten, je mag vrouwen niet dwingen hoofddoekjes te dragen.''

Organisator Paul Lassooij toont zich tevreden. ,,Het zijn geanimeerde discussies'', zegt hij. ,,Zo leren leerlingen op een andere manier wat verdraagzaamheid is. Tolerantie moet je leren -zo'n dag draagt daar toe bij.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden