Tolerantie 2013: iets eisen van de ander

Ga ruimhartig om met verschillen, zei Femke Halsema twaalf jaar geleden nog over de weigerambtenaar. Nu is de toon harder, vindt Erica Meijers.

Nu de Tweede Kamer een einde wil maken aan de 'weigerambtenaar' ben ik tot mijn verbazing, misschien wel ontzetting, het voor het eerst in mijn leven eens met de steile broeders van SGP en ChristenUnie. Deze keer sta ik niet aan de kant van de vooruitgang, ik hang aan de noodrem. Een vreemde gewaarwording voor iemand van de 'linkse kerk'.

Een ruime meerderheid van de Kamer stemde dinsdag in met een wetsvoorstel van D66 dat er geen nieuwe 'weigerambtenaren' meer toegelaten mogen worden. Toen het huwelijk in 2001 werd opengesteld voor mensen van hetzelfde geslacht, werd er ruimte geboden aan de gewetensbezwaren van sommige ambtenaren. Want, zo meende staatssecretaris Job Cohen destijds, het gaat erom dat iedereen in elke gemeente kan trouwen, het gaat niet om die ene ambtenaar.

Femke Halsema van GroenLinks stelde zelfs dat tolerantie voor de ene minderheidsgroep, namelijk trouwlustige homoseksuelen, verlangt dat diezelfde tolerantie geldt voor een andere minderheidsgroep, de weigerambtenaren. We moeten ruimhartig omgaan met verschillen, aldus Halsema. Haar partij denkt er inmiddels anders over. Toen waren we nog pragmatisch, stelde Linda Voortman tijdens het debat van vorige week, omdat we dachten dat de weigerambtenaar vanzelf zou verdwijnen.

Nu blijkt dat hij ook tien jaar later nog steeds last heeft van zijn geweten, wordt het tijd voor zwaarder geschut: ook de individuele ambtenaar moet de wet uitvoeren. Praktische oplossingen, die nog steeds mogelijk zijn, worden ingeruild voor een hardere toon.

Laat die ambtenaar zijn geweten maar in zijn eigen tijd koesteren, vond ook Vera Bergkamp van D66. "We zijn nu wel twaalf jaar verder", zei ze met de stelligheid van iemand die weet dat de tijd aan haar kant staat.

Inderdaad, er is veel veranderd. In 2001 waren we nog niet gewend aan woorden als kopvodden, was multiculturele samenleving nog geen vies woord, mocht ritueel slachten nog en deed niemand moeilijk over het besnijden van jongetjes. Orthodoxe gelovigen werden nog niet verward met fundamentalisten en terroristen. Tolerantie betekende nog: ruimte laten aan mensen wiens opvattingen je verafschuwt.

Maar nu is het 2013 en betekent tolerantie vooral: tolerantie eisen van de ander zonder iets terug te geven. Voor minderheden wordt het pompen of verzuipen. Het seculiere waterpeil is hoog en overstroomt bijkans het hele land. De dijken houden het niet langer. De vooruitgang kun je immers niet tegenhouden. Die is aan de kant van de overwinnaars, zoals het altijd al is geweest.

Dit is een bewerking van een column die Erica Meijers zondag 9 juni uitsprak in het Ikon-radioprogramma 'De andere wereld'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden