Toetsing van euthanasie is wassen neus

Terecht zijn vraagtekens geplaatst bij het functioneren van de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie (Trouw, 17 februari). Deze commissies bieden een schijnzekerheid in relatie tot het controleren van de Euthanasiewet.

Het toetsingssysteem rondom euthanasie is een uniek systeem. Het Wetboek van Strafrecht zegt dat euthanasie en hulp bij zelfdoding verboden zijn. Maar: een arts kan die straffeloos toepassen, als hij zich aan zorgvuldigheidseisen houdt, schrijft 'de Euthanasiewet' voor. Of een arts dat gedaan heeft, beoordeelt in eerste instantie een van de vijf RTE's.

Kijkend naar de afgelopen vijf jaar oordeelt een RTE gemiddeld in 0,002808897 procent van de gevallen dat de euthanasie onzorgvuldig is uitgevoerd. Met andere woorden: bij ruim 99,9 procent van de gemelde euthanasieën doen de dokters het zoals de wet voorschrijft. Is dat reden voor de conclusie dat dokters het prima doen?

De overheid gaat ervan uit dat RTE's op deze manier kunnen controleren in hoeverre er rondom euthanasie sprake is van 'legale' of 'illegale' euthanasieën. Ik vermoed dat het heel menselijk is om de toegestane overtreding alleen maar te melden als een arts er 100 procent van overtuigd is dat hij zich aan de regels heeft gehouden.

Het toetsingssysteem is dus niet alleen uniek, maar kent ook een rare gedachtenkronkel als basis: de overheid vraagt van artsen zich te melden met gevallen van euthanasie die zowel binnen als buiten de wet vallen. Daarmee vraagt de overheid burgers zichzelf aan te geven, al valt hierbij aan te tekenen dat zo'n RTE niet gelijkstaat aan een politie- of justitiedienst, maar eerder een vooruitgeschoven post van de justitiële arm.

Mocht een RTE het oordeel 'onzorgvuldig' uitspreken, dan wordt de zaak doorgestuurd naar het Openbaar Ministerie. In de 42 keer dat dat gedurende de periode 2008-2013 is gebeurd, werd de zaak in 90 procent van de gevallen geseponeerd, aangezien er meestal alleen maar sprake was van onzorgvuldig medisch handelen. Met andere woorden: het systeem filtert er in vijf jaar tijd een handvol euthanasieën uit die tot vervolging leiden. En dat voor zo'n 3,5 miljoen euro per jaar.

Er mag aan het systeem veel meer veranderen dan slechts een extra betrokkenheid van de rechtbank. Het huidige systeem is een farce.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden