ColumnHenk Hoijtink

Toernooiwinst maken we nooit meer mee, dat is heel simpel

Het EK 1988 op tv, dat zou natuurlijk prachtig worden. Ik vroeg de NOS of, met al die uren te vullen, dan niet ook zo’n retro-special kon worden gewijd aan Ierland-Nederland, 1 september 2001, die climax van misschien wel de meest intrigerende episode uit onze voetbalgeschiedenis.

Dat begrijpt niet iedereen op Twitter. Er is nu behoefte aan iets positiefs, iets opbeurends, werd me gezegd. Opbeurend? Kun je het weer tonen van het EK 1988 niet net zo goed sadistisch noemen? Nog eens iets laten zien, hoe een toernooi werd gewonnen, wat daarvoor nooit lukte en niet voor niets daarna ook niet.

Natuurlijk heb ook ik genoten, met volle teugen. De tijd nog, in onze levensfase, van de gebeitelde herinneringen. Wedstrijden vloeien al jaren in elkaar over, voetballers van nu en hun namen, hoe goed ze ook zijn, voor een vijftiger worden ze inwisselbaar. Maar de elf namen van 1988, die dreun je op, de doelpunten, vastgeklonken in het brein.

Dat ze zó goed waren, besef je nu pas weer

Des te mooier vond ik het te merken dat de herinneringen zo gebeiteld niet zijn als je dacht dat ze waren. Je ziet de namen van de West-Duitsers op een rij: Brehme, Kohler, Littbarski, Matthäus, Völler, Thon, Klinsmann. Dat ze zó goed waren, je beseft het pas nu weer. Engeland-Nederland en West-Duitsland-Nederland waren geweldige wedstrijden, zie je, mooier en beter dan je in de levensfase van toen ervoer.

Dat tempo, toen toch ook al, hoe spelers tackles incasseren, het directe spel, scheidsrechters die Var-loos en toch zonder protesten lekker veel laten doorgaan.

Met zenuwen naar voetbal kijken ken ik als afstandelijk kijker al heel lang niet, supportersbloed stroomde nooit door mijn aderen, maar wat moet ik tijdens West-Duitsland-Nederland niet hebben doorstaan, denk ik, nu ik de vlammen ervan terugzie. Evert ten Napel mag dan twee, drie keer zeggen dat we die West-Duitsers he-le-maal hebben weggespeeld, dat schot van Klinsmann, bij 1-0 achter al: na een splijtende aanval ra-ke-lings naast.

Evert ten Napel. Zo karakteristiek Evert, als de voorstopper aan het pingelen slaat: “Ik vind dat toch altijd link, hoor, wat Rijkaard daar doet”. Theo Reitsma, natuurlijk Theo Reitsma. En o ja, wat was Erwin Koeman goed tegen West-Duitsland.

Een web van lijnen

Dat valt je op met de ogen van nu, ogen die voetbal in de loop der jaren breder zijn gaan bekijken, die lijnen gingen trekken tussen toernooien, hun spelers, coaches. Van en naar de Ierland-Nederland van 2001, de uitschakeling voor het WK 2002, loopt een web van lijnen. Zo loopt in mijn hoofd een lijn van het EK 1988 naar dat van 2008, met Marco van Basten als bondscoach.

Mooi om terug te zien, 1988, maar als toernooi op zich wéét je het onderhand ook wel. Mijn gedachten vloeien naar 22 juni 2008, Lausanne. Een dag eerder is Oranje uitgeschakeld. Van Basten had willen winnen, maar hij, juist hij, heeft altijd geweten dat het niet kon – en nee, dat niet omdat hij een onervaren trainer was.

Als ik hem vraag naar zijn evaluatie, spreekt hij sindsdien in mij gebeitelde woorden. “Het streven is altijd naar zilverwerk. In dat opzicht kunnen we niet voldaan zijn. Een eindtoernooi winnen blijkt nog steeds erg moeilijk.”

Je kunt psychologiseren en romantiseren dat het teamgevoel van 1988 er in die mate nooit meer is geweest. Het groeide óók door de omstandigheden, het geluk niet het minst – dezelfde spelers maakten er op het WK 1990 een potje van. Je hoeft het Van Basten allemaal niet te vertellen.

Na de finale van 1988 zegt Marco van Basten, 23 jaar jong: “Dit maak je dus nooit meer mee. Dat is heel simpel.”

Redacteur Henk Hoijtink bespreekt in zijn columns de voetbalwereld. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden