Toernooimentaliteit, daar gaat het om

Spanje en Italië weten wat een EK vraagt - en brengen dat op

Met twee Latijnse vertegenwoordigers in de EK-finale, morgen in Kiev, is het bewijs geleverd dat het beste voetbal uiteindelijk bovendrijft, van de Spanjaarden Xavi en Iniesta en van de Italiaan Pirlo. Maar óók is het grote belang ermee aangetoond van toernooimentaliteit: van het diepe besef van wat een toernooi vraagt in voor- en veel meer nog in tegenspoed.

Het kan weer een les zijn voor het in Polen en Oekraïne al lang vergeten Oranje en nu ook voor Duitsland, dat een forse omslag heeft gemaakt - ironisch beschouwd ook in facetten die aan de onverwachte ondergang in de halve finale tegen Italië (1-2) hebben bijgedragen.

Niet alleen zijn de Duitsers in de afgelopen jaren veel beter en mooier gaan voetballen, en gingen ze daardoor op Nederlanders lijken - in de oppervlakkige beeldvorming althans, waarin Nederlanders nog mooi heetten te voetballen. Ze hebben waarschijnlijk onvermijdelijk ook iets anders overgenomen.

Duitsland trapte in de voorheen typisch Nederlandse valkuil van de zelfoverschatting. Coach Löw dacht zich een reeks wisselingen te kunnen permitteren, alsof hij alles aan touwtjes zou kunnen hebben, en hij had steeds hoger opgegeven van zijn selectie. Maar bij fikse tegenwind in de halve finale konden coach en spelers niet meer bieden wat de wedstrijd vroeg.

De Deense ex-voetballer Frank Arnesen, tv-analist op het EK, had met bewondering voor het arsenaal aan talent het brede gevoel verwoord dat Duitsland jaren aan de top zal staan. Er is weinig reden om die inschatting nu te herzien. Maar voorlopig hebben de Duitsers, ooit toch ook toernooivoetballers pur sang, in hun nieuwe stijl nog geen hoofdprijs gewonnen - als de Nederlanders dus weer.

Bij Italië eist spits Balotelli veel aandacht voor zich op, als de gewaagde keuze van coach Prandelli die zich voorlopig ongedacht rijkelijk uitbetaalt. Maar de herrijzenis van de in de achterliggende jaren ver teruggevallen wereldkampioen van 2006 is gebaseerd op de ingevingen van strateeg Pirlo én een blok van Juventus waarmee Prandelli de verdediging heeft gestut.

Zie ze ook het Italiaanse volkslied zingen, aanvoerder Buffon het hardst van allemaal, met de ogen gesloten, en je weet dat deze mannen niet zomaar gaan wijken. Maar daarnaast lijkt in het Italiaanse kamp ook een gepaste mix te zijn gevonden tussen die geladenheid en de nodige ontspanning.

Coach Prandelli, een charmante en evenwichtige causeur, heeft in de afgelopen weken oog gehouden voor de wereld om hem heen. Tot twee keer toe maakte hij een nachtelijke wandeling, een pelgrimstocht naar een klooster. En acht spelers konden al vroeg in een restaurant in Krakau worden aangetroffen, in ongedwongen sfeer en gewoon in vrijetijdskleding. Wat een contrast was dat met het onwrikbare schema van Oranje, met zijn gekunstelde reisprogramma en een minimum aan (ook nog eens streng georkestreerde) uitstapjes.

Bijna drie weken later staan de Italianen in de finale met als laatste opponent: het toonbeeld van toernooimentaliteit in de laatste jaren. De prestatie van Spanje is nu al uniek: voor de derde keer op rij de eindstrijd van een titeltoernooi bereiken is weer knapper dan de tweede keer. Het toont vooral dat de al rijk gelauwerde Spanjaarden nog steeds weten wat er in zo'n maand wordt gevraagd, en dat ze daarnaar kunnen handelen.

Tekenend was de 'Panenka' waarmee Sergio Ramos in de strafschoppenreeks van de halve finale tegen Portugal scoorde - knapper in wezen, van een beperkte verdediger immers, dan de eerder bejubelde versie van Pirlo. Het veegballetje symboliseerde de nog altijd niet in hoogmoed omgeslagen zelfverzekerdheid van de Spaanse ploeg, waarin de rivaliteit tussen de clubspelers van Barcelona en Real Madrid na onderlinge afspraken op een volwassen wijze wordt uitgebannen.

Het EK 2012 mag geen vernieuwing hebben geboden en zoiets mag ook nauwelijks meer worden gevraagd, maar van de finalisten valt veel te leren - al helemaal voor de al lang en breed uit Polen en Oekraïne verdwenen spelers van Oranje.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden