'Toen zag ik dat jij grappig was'

interview | In Tegenpolen belichten we om de week opmerkelijke vriendschappen. Mensen die je nooit bij elkaar had bedacht, omdat ze ogenschijnlijk van elkaar verschillen. Een rubriek tegen het hokjesdenken. Vandaag aflevering 1: Abdou Bouzerda en Raoul Heertje.

Jullie schelen vijftien jaar.

Bouzerda: "In Marokko is dat heel gebruikelijk, zo'n leeftijdsverschil."

Heertje (oprecht verbaasd): "Nu je het zegt, weet je dat ik dat echt niet wist, heb het me nooit afgevraagd."

Jij, Heertje mailde na die tv-opnames om een keer koffie te drinken. Jij, Bouzerda was toen nog Nederlandse voorzitter van de Arabisch-Europese Liga (AEL). Politiek activist dus, wat je inmiddels allang niet meer bent.

Heertje: "Ik probeerde jou een beetje te ontregelen, dus ik zei in die uitzending: Stel, wij gaan met elkaar naar bed. Jij zei: Ik hou niet van stelvragen. Toen zei ik, oké, dan zeg ik: We gáán met elkaar naar bed. Ik zag een van jouw mondhoeken omhoog gaan. Toen zag ik dat je grappig was. En belangrijk: je begreep het programma."

Bouzerda: "Ik zei toen: dan gaan we de hele nacht praten, toch? Haha. Ik kende jou van tv, ik vond je leuk, een kritische geest. En we bleken dezelfde twijfels te hebben over de manier van werken van de media."

Heertje: "Prem Radhakishun, die de regie had, probeerde de boel een beetje op te stoken, dus hij zei: die Bouzerda is een terrorist, hij wil je doodschieten. Maar ik was vooral gefascineerd door jou, ik vond je slim, je was geen gek die mij meteen een mep zou geven. Bij dat koffiedrinken stapten we over onze beleefdheden heen, hadden we het over Israël, Hamas, en over onze eigen levens."

Bouzerda: "Ik moest jou wel teleurstellen, je was niet de eerste Jood in mijn leven, ik heb zelfs een Joodse vriendin gehad.

Hoe vaak zien jullie elkaar?

Bouzerda: "Een paar keer per jaar. Er zijn perioden dat we elke week contact hebben, soms een paar maanden niet. Toen ik een paar jaar geleden zat te tobben met werk belde ik hem veel. Over het Midden-Oosten hebben we het trouwens bijna nooit."

Heertje: "Ik ben raar met vriendschappen, als ik met een project bezig ben - tv doe of een programma of script aan het schrijven ben - dan zie ik niemand, eigenlijk heel dom. Ik wil het eigenlijk niet, maar ik doe het steeds weer. Maar na die eerste afspraak zeiden wij tegen elkaar: we gaan proberen vrienden te worden."

Mooi.

Heertje: "Ja. Het was ook duidelijk: ik vertegenwoordigde Israël niet, en jij als Marokkaanse Nederlander de Palestijnen niet. We moeten het ook niet groter maken dan het is. Ik ben vooral Amsterdammer en jij Arnhemmer. Maar het is wel zo dat ik jouw standpunten over het bestaansrecht van Israël en zo indertijd heel heftig vond. Jij begreep toen dat iemand een pizzatent kon binnenlopen en zichzelf kon laten ontploffen."

Bouzerda: "Ik vond het dapper dat jij mij later voorstelde aan je moeder. Ik waardeerde het erg dat jij vrienden wilde worden."

Heertje: "Ik vertrouwde je, de agressieve toon van de AEL van toen vond ik walgelijk, maar wij hadden een klik. Ik ben heel kritisch tegenover Israël, en jij was bij onze eerste afspraak verbijsterd dat ik zei dat het zo veel zou schelen als Netanyahu een keer op tv zou zeggen: 'Natuurlijk maken we fouten, maar in het begin hebben we wel heel erge fouten gemaakt. Toen wij ons hier vestigden, hebben we de Palestijnen er bij bosjes uitgeflikkerd'."

Bouzerda: "Een Nederlandse Jood die dat zei ... ik vond het inderdaad heel bijzonder. Dat we op basis van argumenten konden praten, jij was bereid naar mij te luisteren, en ik naar jou."

Heertje: "Ik probeerde je te begrijpen door echt te luisteren. Ik was het in veel dingen niet met je eens, maar dat hoefde ook niet."

Bouzerda: "De basis was vertrouwen. En de grappen ..."

Welke?

Heertje: "Vooral mijn grappen natuurlijk. Haha. Jij wéét ook een heleboel, dat vind ik leuk. Het enige nadeel is dat die uitwisseling van kennis veel tijd kost."

Bouzerda: "Ik ben een wijsneus, daar wordt mijn omgeving gek van. Ik ging als kind al naar de bibliotheek, niet om boeken, maar om encyclopedieën te lezen.

Heertje: "We zijn in onze vriendschap nu bij de D."

Bouzerda: "En aan het eind beginnen we weer bij de A, omdat ik dan heel veel heb bijgeleerd. Maar serieus. We zitten op hetzelfde niveau. Het gaat bij ons snel diep, als we onze levens en werk snel even hebben doorgenomen."

Heertje: "We zijn dezelfde mannetjes."

Doen jullie wel eens iets samen, behalve praten?

Bouzerda: "Nee, verder dan wandelend praten komen we niet. Oh ja, ik was op een boekpresentatie bij jou thuis. Dat maakte indruk. Ik voelde me vereerd. En ik zag jou in de papa-rol. Ik zie bijna geen mensen bij mij thuis. Niet dat ik iets te verbergen heb. Die wietplantage of zo."

Heertje: "Of die vier vrouwen."

Bouzerda: "Je weet wel dat mijn ouders gescheiden zijn, en dat ik een broertje heb met het syndroom van Down."

Raoul: "Ja. O ja, en je was een keer in Toomler bij een optreden van mij."

Bouzerda: "Toen maakte je grappen over moslims."

Heertje: "Ja, ik wist dat je er was en ik dacht: nou moet ik niet heel slap dat niet doen. Wilders vergeleek in die tijd de Koran met 'Mein Kampf'. En toen zei ik dat ik had gelezen dat de profeet Mohammed analfabeet was. Dat dus de ironie was dat hij ook niet het verschil tussen beide boeken kon zien. Na afloop vertelde jij dat Mohammed zich op latere leeftijd had bijgeschoold."

Bouzerda: "Ik heb nooit moeite met grappen over moslims, en jij nam vooral jezelf op de hak. Het is grappig, ik heb een Turkse vriend met wie ik in Arnhem ben opgegroeid. Met hem ben ik het vaker oneens dan met jou."

Merken jullie dat jullie uit verschillende gezinnen komen? Een bekend, welgesteld gezin uit Naarden en een traditioneel gastarbeidersgezin uit Arnhem.

Bouzerda: "Het waren vooral allebei liefdevolle, stabiele gezinnen."

Heertje: "Ik heb drie jaar in Israël gewoond, jij gaat vaak naar Marokko. Maar al die dingen maken voor vriendschap geen verschil. Je kunt uit een vergelijkbaar gezin komen en je deelt niks. Ik begrijp jouw gebruiken, familietradities, ik begrijp ramadan, op Grote Verzoendag ga ik naar sjoel en bij mijn ouders eten, het is een infantiele gedachte dat we niet veel gemeen zouden hebben."

Op 8 oktober: mediaondernemer/ oud-Telegraaf-directeur Marianne Zwagerman & Vrij Nederland-redactiesecretaresse Monica Keyzer.

RADIOJOURNALIST (VPRO, BNN/ VARA) ABDOU BOUZERDA (38) IS MOSLIM

SCENARIOSCHRIJVER/KOMIEK/ACTEUR RAOUL HEERTJE (53) IS JOODS.

ZE KENNEN ELKAAR SINDS EEN PROEF-UITZENDING IN 2008 VAN HET TV-PROGRAMMA 'HEERLIJK, EERLIJK HEERTJE'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden