Verenigd KoninkrijkWindrush-schandaal

Toen Theresa May minister was, zag ze de zwarte Britten als illegalen

Theresa May, hier nog premier, trof met haar beleid veel zwarte Britten. Beeld AFP
Theresa May, hier nog premier, trof met haar beleid veel zwarte Britten.Beeld AFP

Het Verenigd Koninkrijk moet toegeven dat het vanaf 2013 talloze oudere zwarte Britten ten onrechte als illegalen behandelde.

“Het spijt me” zei Priti Patel, de Britse minister van binnenlandse zaken, donderdag. Ze verontschuldigde zich voor haar voorgangers, die ernstige steken hebben laten vallen. Vooral voor de een-na-laatste: Theresa May, de latere premier. Die heeft, getuige een donderdag gepubliceerd overheidsrapport, in haar strenge anti-immigratiebeleid een complete bevolkingsgroep over het hoofd gezien.

Dat had desastreuze gevolgen.

Toen ze minister van binnenlandse zaken was, in 2013, lanceerde May een advertentiecampagne. Op de achterkant van vrachtwagens kwam een bericht voor illegalen te staan: ‘Ga naar huis of je wordt gearresteerd’. Met ‘huis’ bedoelde May ‘je eigen land’. May lanceerde tegelijk met die campagne een aantal wetten die het leven van illegalen heel moeilijk maakten. Ze introduceerde torenhoge boetes voor hun huisbazen en werkgevers. Nooit dacht ze eraan dat haar vijandige beleid ook zwarte Britten kon treffen. Ook haar ambtenaren dachten daar niet aan.

Zelfs toen bleek dat het misging, bleef Binnenlandse Zaken koppig volhouden dat het niets verkeerd gedaan had. Zo bleef het Britse Windrush-schandaal uitdijen, totdat het drie jaar geleden aan het licht kwam. Het had er toen al voor gezorgd dat duizenden legale immigranten opeens tot illegalen werden gebombardeerd en dat het ministerie deze mensen arresteerde, hun rechten afnam en uitzettingsprocedures begon.

Het Windrush-schandaal is genoemd naar de eerste boot waarmee mensen uit de Britse koloniën naar Engeland voeren, in 1947. Ze waren Britse onderdanen en gerekruteerd om te werken in de zorg en in het transport. Vaak lieten ze hun kinderen nakomen. Maar die kinderen, inmiddels in de vijftig, zestig of zeventig, kwamen in de afgelopen jaren plotseling in ernstige problemen.

Zieke mensen verloren recht op zorg, anderen hun baan

Hoewel de meesten net als hun ouders jaren hadden gewerkt, belasting en premies hadden betaald, werden veel van hen door May’s beleid plotseling als ‘illegalen’ betiteld. Soms werden ze uitgezet, terug naar landen waar ze sinds hun kindertijd niet meer waren geweest. Mensen die ziek waren, verloren plotseling hun recht op zorg, anderen verloren hun baan, velen werden dakloos.

Maar de Windrush-generatie was niet illegaal. Ieder kind van een in die jaren aangekomen overzeese landgenoot, is net zo Brits als alle andere Britten. Hun enige misdrijf was dat ze er nooit aan gedacht hadden om naturalisatie of een paspoort aan te vragen. Ze hadden geen idee dat dat nodig was, want ze hoefden niet naar het buitenland. Dat er nieuwe wetten waren gekomen waardoor ze papieren nodig hadden, wisten ze niet.

De overheid had eerder moeten luisteren 

Het rapport stelt dat veel ellende voorkomen had kunnen worden als de overheid eerder had geluisterd. Maar klachten werden afgedaan als gezeur van mensen die hun zaken niet goed op orde hadden.

De onderzoekers spraken met zeker achthonderd mensen die getroffen waren door het harde beleid van het ministerie. Ze schrijven dat ook ministers vóór May al de mensen uit de koloniën uit het oog waren verloren. Ook het hardvochtige beleid van May was gemaakt ‘zonder te denken aan de Windrush-generatie’.

In april 2018 moest de toenmalige minste van binnenlandse zaken Amber Rudd, al aftreden vanwege de kwestie. May, toen premier, bleef nog een jaar aan en trad vorig jaar af vanwege de brexit. Nu is ze Lagerhuislid.

May verdiende een miljoen na premierschap

Theresa May, die in haar tijd als premier niet bepaald bekendstond om haar meeslepende speeches, heeft in het afgelopen jaar zeker één miljoen pond verdiend met het houden van spreekbeurten. Dat onthulde donderdag de Daily Mail.

May sprak bijvoorbeeld vorige maand op een ‘vrouwenforum’ in Dubai, waar ze 120.000 pond voor ontving. Op YouTube is te zien hoe May in Dubai, omringd door vrouwen die van top tot teen in zwarte sluiers waren gehuld, ‘het werk dat in Dubai wordt verricht als het gaat om de gelijkheid tussen man en vrouw’ roemde.

May zegt dat ze het geld spendeert aan haar politieke assistenten.

Lees ook:

Met het vertrek van Rudd verliest premier May haar menselijk schild

En weer zag Theresa May een minister verdwijnen. De vierde al, in een half jaar tijd. Maar niet eerder kleefde een ontslag van iemand uit haar kabinet zo aan haar persoonlijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden