‘Toen er asielzoekers uit veilige landen bijkwamen, begonnen de misdragingen’

Bushalte in Overloon. Beeld Koen Verheijden

Omwonenden hadden nauwelijks problemen met het asielzoekerscentrum in Overloon. Door overlast van asielzoekers uit zogeheten veilige landen veranderde dat.

Ineens stond de man in haar achtertuin, ongeveer een maand geleden. Een jonge Noord-Afrikaan op klaarlichte dag, duidelijk aan het speuren of er bij Lian Nabuurs iets te halen viel. “Ik maakte meteen de hond wakker en ging naar hem toe. Hij zocht het centrum van Overloon, zei hij. Nou, dat is niet bij mij in de tuin. Dit voelde niet goed. Juist omdat er in die periode zo’n tien van dergelijke incidenten waren. Inbraken, autodiefstal. Bij een van de huizen moesten ze iemand van het dak halen.” 

Nabuurs is een van de ongeveer vijftig bewoners uit het buitengebied, die onlangs een brief schreven aan hun burgemeester Karel van Soest. Ze spreken hun vrees uit ‘dat ze maar aan deze situatie moeten wennen’. 

Met ‘deze situatie’ bedoelen ze de overlast van asielzoekers uit veilige landen. Nabuurs: “Het azc is er vanaf 2014. Tot afgelopen winter ging alles heel goed. Sindsdien neemt het aantal insluipingen toe en voelen omwonenden zich onveilig. Met eind april als dieptepunt, toen ontplofte de buurt-app echt. Tijdens een gesprek bleek dat de burgemeester onze zorg deelt. Ook het COA, het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers, ontkent de problemen niet. Het benoemt zelfs dat het gaat om asielzoekers uit veilige landen.”

Iets extra’s

Het azc in Overloon staat in een bosperceel, halverwege de dorpen Overloon en Stevensbeek. Die laatste plaats heeft een bijzondere historie als het gaat om de opvang van asielzoekers. In een klooster werd hier in 1987 het eerste Nederlandse azc geopend, na heftige protesten van de bevolking. Maar na de scepsis kwam de omarming, zegt de huidige dorpsraadvoorzitter Theo van Oorschot. “De asielzoekers brachten het dorp iets extra’s. Ze deden mee aan het verenigingsleven, zoals de voetbalclub. Een groot deel van de mensen vond het jammer toen de locatie ook weer gesloten werd.”

In hetzelfde klooster, inmiddels een schoolgebouw, heeft Henk Pouwels een aantal jongeren uit het asielzoekerscentrum uitgenodigd voor een workshop. Pouwels (60) is actief lid van de stichting Samen Stevensbeek, dat door middel van activiteiten de integratie van vluchtelingen wil bevorderen. En wat blijkt? De asielzoekers hebben zelf ook last van hun Noord-Afrikaanse medebewoners. Marek Ebongoui, een 17-jarige jongen uit Congo Brazzaville, durft zijn fiets niet eens op het complex te laten staan. “Ze stelen alles. Gelukkig mag ik hem bij mister Henk stallen. Dezelfde mensen zetten ook midden in de nacht muziek op. Ik heb weinig slaap.”

Het zijn verhalen zoals dat van Marek waardoor de bewoners van Overloon en Stevensbeek niet pertinent tegen het asielzoekerscentrum zijn. Het draagvlak voor het Nederlandse beleid lijdt er wel onder. Zelfs bij de burgemeester, die in een brief naar de regionale krant letterlijk schreef dat hij ‘jonge criminele asielzoekers uit zogenaamde veilige landen het liefst met kop en kont zou aanpakken en over de grens gooien’. Via zijn woordvoerder meldt Van Soest, momenteel op vakantie, de situatie afschuwelijk te vinden. “Het is een landelijk probleem en voor ons lastig op te lossen. We trekken regelmatig aan de bel bij het ministerie.”

Ondertussen neemt de onvrede toe. Bijvoorbeeld bij supermarkteigenaar Jan Verbeeten, die opeens veel meer aangiften van winkeldiefstal moet doen en wiens personeel met bedreigingen te maken kreeg. “Toen het azc openging, kwamen er vooral mensen uit Syrië en Eritrea. Nooit last van gehad, ze gaven hier zelfs kookworkshops in de winkel. Op het moment dat er mensen uit veilige regio’s bijkwamen, begonnen de misdragingen.”

Minder draagvlak

Een leegstaande boerderij werd de afgelopen weken al diverse keren beklad met leuzen tegen asielzoekers, al staat niet vast dat het een actie van dorpelingen is. Pouwels denkt van niet, maar snapt de boosheid in zijn omgeving. Doordat hij regelmatig op het azc komt, heeft hij al eens een gestolen fiets en skelter teruggevonden en naar de rechtmatige eigenaar gebracht. 

“Het draagvlak wordt minder door dat soort gebeurtenissen. Maar het asielzoekerscentrum laten sluiten, zoals de VVD in de gemeenteraad voorstelde, is geen oplossing. Dan verplaats je het probleem. De asielaanvragers die zich keurig gedragen, worden daar ook niet mee geholpen. De oplossing zit in de aanpak van de mensen die er niet thuishoren. Maar dat schijnt heel lastig te zijn.”

Bij Lian Nabuurs gaat tegenwoordig altijd de achterdeur op slot, iets wat in het Oost-Brabantse dorp op de Peel tot voor kort niet nodig was. “Het gros van de mensen liet hier de autosleutel nog in het slot zitten. We moeten wennen aan de nieuwe situatie, maar dat voelt niet prettig.”

Lees ook:

Hoe een groep azc-bewoners Ter Apel terroriseert

Geen kwaad woord over het azc zelf, maar Ter Apel wordt zo langzaamaan wanhopig van de groep asielzoekers die overlast veroorzaakt. Het dorp kijkt naar Den Haag voor een oplossing. ‘De irritatie groeit, het ongenoegen groeit. Er moet iets gebeuren.’

Personeel van ‘aso-azc’s’ doet elke twee weken aangifte van bedreiging of vernieling door asielzoekers

Personeel van ‘aso-azc’s’ doet elke twee weken aangifte van ernstige bedreiging of vernieling door asielzoekers. Maar het werkelijke aantal incidenten ligt veel hoger

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden