Toelating van vreemdelingen blijft een troebele discussie

ENSCHEDE - De vraag luidde: is er een grens aan het toelaten van buitenlanders in Nederland? Bedoeld werd, zo bleek gaandeweg het debat, hoeveel vluchtelingen kan Nederland nog opnemen? Het resultaat was een wat troebele discussie over asielzoekers-quota's en de vraag in welk Europees land je als asielzoeker terechtkomt, als je toevallig lasser van beroep bent.

Hij had er van te voren nog voor gewaarschuwd, directeur Ilhan Akel van het Nederlands centrum buitenlanders (NCB): in de (politieke) discussie over toelating van buitenlanders, worden alle vreemdelingen - illegalen, asielzoekers, allochtonen - op één hoop gegooid. “Daarom is het tijd om de asiel- en de vreemdelingenwetgeving van elkaar los te koppelen.” Maar in het debat dat hij voerde met directeur David Pinto van het Inter-Cultureel instituut gebeurde in feite precies hetzelfde.

Onder leidig van prof. dr. E. W. Hommes van de Universiteit Twente, traden de twee opponenten, van Turkse, respectievelijk Marokkaanse origine, afgelopen zaterdag in Enschede met elkaar in het strijdperk over het immigratie- en integratiebeleid. Althans, op papier. Feitelijk ging het louter over het asielzoekersbeleid, waarbij Akel en Pinto elkaar in de haren vlogen over de juiste aantallen toegelaten vluchtelingen.

De Groninger Pinto zette de toon van de discussie. Nederland dreigt met zijn tolerante toelatingsbeleid de 'pispaal' van Europa te worden, stelde de 'culturoloog': “Immigratie kàn een zege zijn, maar ook een vloek op lange termijn.” Een quota-systeem is volgens hem noodzakelijk, 'want anders loopt het volledig uit de hand'.

Quoteren kan alleen ten aanzien van de 'categorie asielzoekers', stelde Pinto. Vreemdelingen die in het kader van gezinshereniging of gezinsvorming naar Nederland komen, vallen, gelet op internationale afspraken, namelijk buiten een quota-regeling. Bovendien neemt die groep buitenlanders de laatste twee jaar sterk af, terwijl het aantal asielzoekers blijft toenemen.

Gevraagd: lassers

Pinto's quota-systeem ziet er als volgt uit: alle landen van de Europese Unie verdelen de asielzoekers en stellen een lijst op van 'beroepen en bekwaamheden' waaraan behoefte is. Meldt een lasser of elektrotechniscus zich bij een van de 'twee of drie Europese aanmeldcentra voor asielzoekers' dan wordt eerst gekeken welk land zit te springen om lassers. Dáár wordt hij of zij naar toe gedirigeerd. Pinto: “Zo vang je twee vliegen in één klap.”

Asielzoekers met beroepen waar de EU-landen niet op zitten te wachten, krijgen wel toegang, maar verplichten zich tot om- of bijscholing, voegde Pinto er geruststellend aan toe. Deze 'beroepenkoppeling' zal 'het draagvlak onder de bevolking vergroten', meende hij. “De mensen zullen zeggen: ze doen iets waar wij wat aan hebben.”

Misleidend en juridisch onuitvoerbaar, reageerde zijn tegenstander in het debat, Ilhan Akel. “Quoteren gaat voorbij aan individuele beoordeling van een asielverzoek.” De NCB-directeur wees er fijntjes op dat Nederland óók zijn verplichtingen heeft ten aanzien van vluchtelingen. “Als je quota's vaststelt, kun je net zo goed het Vluchtelingenverdrag opzeggen.”

En stel, zei Akel, dat Nederland maximaal 5000 vluchtelingen toelaat. “Dan breekt er ineens een oorlog uit en staan er 100 vluchtelingen uit Bosnië voor de grens. Zeg je dan: 'Sorry, maar ons quotum is vol?' In zo'n samenleving wil ik niet leven.” Pinto: “Dan bedenk je een nieuwe verdeelsleutel en verdeel je de asielzoekers opnieuw over West-Europa.”

Het publiek in theater Concordia begreep er gaandeweg steeds minder van. Zij waren gekomen voor een discussie over immigratiebeleid en over hoe het nu staat met integratie van buitenlanders in de Nederlandse samenleving. “Gaat het hier vandaag enkel over asielzoekers of over immigranten?”, vroeg een vrouw zich vertwijfeld af.

Vooraf was datzelfde publiek gevraagd zijn mening te geven over de stelling: 'Immgratie kan via quotering (bedoeld werd: quoteren, red.) geregeld worden'. Een ruime meerderheid (54 procent) vond van niet, 39 procent meende van wel. Het debat veranderde niets aan die mening.

Akel had het al gezegd: de discussie over de toelating van vreemdelingen blijft vaak troebel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden