Toekomst succesvolle EO-jongerendag ligt in Haagse handen

HILVERSUM - Het stadion Galgenwaard in Utrecht is vandaag weer het podium voor de jaarlijkse EO-jongerendag, die dit jaar het thema draagt 'Back to the basics' (terug naar de basis). Vorig seizoen trok het festijn een recordaantal bezoekers, ruim 25 000. De EO verwacht nu 30 000 jongeren. Toch heerst er bij de omroep geen 'hiep-hiep-hoera'-stemming; de bezorgdheid over het voortbestaan van de dag overschaduwt het succes.

Fred Kwint, hoofd Jongerenprogramma's bij de EO, maakt zich weinig illussies over de toekomst van het christelijke tienerfestival. “Politiek Den Haag beslist wat er met de jongerendag gebeurt”, zegt hij. Gaat het publiek bestel omver en krijgt Nederland een nationale omroep zoals minister Dijkstal wil, dan betekent dat 'de doodsteek'. De EO kan zonder de financiële injectie uit de pot Kijk- en Luistergelden de kosten van het mega-festival (“enkele tonnen”) onmogelijk dragen. “Of we zouden alle registers moeten opentrekken en al het geld uit de achterban moeten halen”, zegt Kwint. “Maar dat gaat ten koste van de kleine christelijke organisaties. Dat zullen we nooit doen.”

Het is donderdagmiddag. Het statige kantoor van de Evangelische Omroep aan de Oude Amersfoortseweg in Hilversum is uitgestorven. Driekwart van het personeel helpt bij de laatste voorbereidingen van de jongerendag. Bij de bidstond 's ochtends heeft EO-dominee Cees van Velzen met het personeel de Here gevraagd om een succesvol verloop van de dag. “We hebben het talent, de faciliteiten en goede sprekers. Maar het gaat erom dat jongeren voor Jezus gewonnen worden. Want de jongerendag is een bemoedigingsdag ter ere van Jezus.”

De EO-jongerendagen begonnen 22 jaar geleden als bijbelstudiebijeenkomsten. Inmiddels is daarvan weinig over. Het programma, het aantal bezoekers en het soort publiek is sterk gewijzigd. Bijbelstudie is geen onderdeel meer; wel is er véél muziek en zijn er kórte toespraken, kórte getuigenissen en kórte gebedsdiensten. De huidige beeldcultuur-generatie vraagt om een “snel, kort, eenvoudig en flitsend” programma, zegt Wim Grandia - oprichter van de EO-jongerenclub Ronduit en sinds 1982 betrokken bij de organisatie van de jongerendagen.

Eindeloos 'bomen' over de bijbel is een taboe geworden. Een preek mag niet langer duren dan twintig minuten (vroeger was dat zeker tien minuten langer) en ellenlange getuigenissen vervelen snel. Grandia: “Het is allemaal een stuk minder diep dan tien jaar geleden, maar dat komt ook door de massaliteit en de ambiance van zo'n voetbalstadion.”

Sinds 1974 hebben bijna 400 000 mensen de eenentwintig EO-jongerendagen bezocht. Vooral de laatste jaren signaleren Ronduit-medewerkers een behoorlijke verjonging van het publiek: de twaalf- en dertienjarigen overheersen. Juist deze groep valt volgens Kwint in de programmering van de omroep 'tussen wal en schip'. Zij zijn op zoek naar 'iets' dat ze zich eigen kunnen maken.''

Uit een onderzoek dat de omroep vorig jaar liet doen, blijkt veertig procent van de bezoekers van de jongerendagen uit de 'eigen' evangelische hoek (pinkstergemeenten, baptisten) te komen. Een kwart is bevindelijk gereformeerd (Gereformeerde bond, christelijk gereformeerd) en dertig procent komt uit 'gereformeerd / hervormde' hoek. Ondanks hun uiteenlopende kerkelijke achtergrond - “kerkmuurtjes spelen geen rol meer” - loopt volgens Kwint (37) de bijbelkennis van de festivalgangers 'gillend achteruit'. “Je moet steeds meer uitleggen. Wat bedoel je met genade, wat met zonde of Gods barmhartigheid. En als je vertelt over Abraham denken hele groepen dat je het hebt over de popartiest vader Abraham met zijn cd-single over inlegkruisjes.”

Het is bij de EO niet het enige puntje van zorg. Ieder jaar wordt het publiek rumoeriger. Onder het gebed wordt rustig doorgepraat en met blikjes en vliegtuigjes gegooid. Toch valt het Grandia juist op hoe serieus en zelfbewust jongeren van nu omgaan met hun geloof. Goedkope verhalen dat je problemen opgelost worden als je Jezus in je hart laat, worden niet meer geaccepteerd.

Jongeren, zegt Grandia, zijn 'verward' en op zoek naar 'zingeving'. De idealen uit de jaren zeventig zijn verdwenen, de economische depressie duurt voort en de toekomst is onduidelijk. Ze hebben behoefte aan identiteit. En die vinden ze terug in het programma van de jongerendag. “We besteden steeds meer aandacht aan vragen als: wie ben ik? Waar leef ik voor? Wat ben ik waard?” Ook ziet Grandia een hang onder de jeugd naar 'ouderwetse normen en waarden', zoals een gelukkig gezinsleven. “Het yuppen-ideaal van snel rijk worden en een BMW rijden heeft afgedaan. Echtheid en vastheid zijn kernbegrippen geworden.”

Dominee Van Velzen, hoofd van de afdeling EO-Nazorg, zit vandaag met een team van ruim honderd vrijwilligers in een tent buiten het stadion. Hier kunnen bezoekers terecht met hun problemen of als ze willen 'ingaan op de uitnodiging om Christus te leren kennen'. Vorig jaar kwamen bijna 200 mensen langs, waarvan circa 10 procent door het vuur van de EO-dag bevlogen, zich bekeerden. Van Velzen: “Toch is het oude Rome teruggekomen. We leven in een cultuur waar het niet meer uitmaakt wat je gelooft, als je maar gelooft. Mensen zijn terecht kritisch op wat ze eten, maar ze zijn geestelijk buitengewoon onkritisch. Ze happen tegenwoordig alles maar naar binnen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden