Toegang tot een goede Thaise school? Leg eerst maar het theegeld op tafel

Lunchtijd op een school in Bangkok. In haar strijd tegen corruptie haalde de junta de bezem door het ministerie van onderwijs. Beeld AFP

De Thai mogen in februari naar de stembus, de eerste verkiezingen sinds de militaire junta in 2014 aan de macht kwam. Hun belangrijkste belofte: corruptie uitbannen. Tot nu toe lukt dat maar matig.

Suphawit Yhusumran weet het nog goed. Toen hij op de hogeschool in een klas voor begaafde leerlingen zat, had hij een klasgenoot die helemaal niet zo begaafd was. Die jongen had grote moeite mee te komen met het straffe lestempo, vertelt de student op het campusterrein van de Chulalongkorn Universiteit in Bangkok. “We wisten allemaal wel hoe hij toch bij ons in de klas was gekomen. Zijn ouders hadden extra ‘theegeld’ in een envelop voor de school gestopt.”

Het toestoppen van ‘theegeld’, zoals het betalen van steekpenningen in de volksmond vaak wordt genoemd, is een wijdverspreide vorm van corruptie in Thailand. In het ­onderwijs is het een manier om toegang tot een betere school te krijgen of om hogere cijfers te bemachtigen. Elders wordt theegeld ingezet om ­restricties te omzeilen of om vergunningen af te kopen. De militaire junta, die gisteren nieuwe verkiezingen aankondigde (zie onderaan de tekst), noemt het uitbannen van corruptie al vier jaar een van haar belangrijkste speerpunten. Maar het succes is tot nu toe beperkt.

Hoge donatie

Bij de Chulalongkorn Universiteit zit de 20-jarige Suphawit met vier klasgenoten te werken aan een opdracht voor hun ingenieursstudie. Op de universiteit doen ze niet aan theegeld, zeggen zij, maar op de lange weg daarnaartoe was het schering en inslag. “Ik weet nog dat er op de ­hogeschool een leraar was die bijscholing aanbood. Als je hem 2500 baht betaalde (76 euro, red.), vertelde hij je precies uit welke vragen het examen zou bestaan”, onthult ­Suphawit.

Elders in Bangkok vertelt Chanatkan Kubprutpan dat haar moeder jaren geleden een leraar 50.000 baht (1340 euro) heeft toegestopt om ­ingeloot te worden op een prominente school. “Volgens mijn moeder had de school haar nadrukkelijk ­gevraagd om een hoge donatie te geven. Zij heeft dat gedaan om mij een betere toekomst te kunnen bieden.”

Spookleerlingen

Dit jaar voerde de junta haar strijd tegen corruptie in het onderwijs op. Thailands anticorruptiecommissie ontdekte onlangs in verschillende scholen ‘spookleerlingen’: officieel geregistreerde leerlingen waarvoor overheidssubsidie wordt afgegeven, maar die in werkelijkheid niet bestaan. Elders werd een schooldirecteur ontslagen nadat een ouder had geklaagd dat hij voor 400.000 baht (ruim 10.000 euro) aan theegeld wilde. In oktober haalde de junta de bezem door het ministerie van onderwijs; drie hoge ambtenaren worden mogelijk vervolgd voor corruptie.

Voor de junta begon de strijd ­tegen corruptie direct na de machtsovername in mei 2014. Zo werd bijvoorbeeld een campagne gevoerd ­tegen malafide taxichauffeurs. Ook werd er actie ondernomen tegen boeddhistische monniken die verdacht worden van geldverduistering en belastingontwijking. Een prominente monnik kreeg in augustus 114 jaar cel.

Pronken

Het zijn maatregelen waarmee de junta graag pronkt, vooral nu er verkiezingen op komst zijn en coupleider Prayuth Chan-ocha een gooi naar het premierschap lijkt te willen doen. Maar op de Chulalongkorn Universiteit zijn ze niet onder de ­indruk. “Het systeem van smeergeld geven ist zo diepgeworteld dat het overgaat van generatie op generatie”, zegt student Sippapas Mongkoldao op een houten bank op het campusterrein. “Zo’n strijd tegen corruptie is daarom moeilijk serieus te nemen.”

De anticorruptiestrijd is dan ook niet het succes dat de junta er graag van maakt. Op de index van anticorruptiewaakhond Transparency International zakte Thailand af van nummer 85 in 2014 naar nummer 96 vorig jaar. Rijke en machtige personen gaan bij wetsovertredingen nog geregeld vrijuit. Veelzeggend is ook de controverse rondom vicepremier Prawit Wongsuwan. Hij werd dit jaar gespot met 25 verschillende peperdure horloges die gezamenlijk een geschatte waarde hadden van zeker 1 miljoen euro. Hij zegt dat hij de klokjes heeft geleend van een inmiddels overleden vriend. Veel Thai vermoeden corruptie, maar Prawit blijft zitten waar hij zit.

Op de universiteit buigen studenten Sippapas en Suphawit zich opnieuw over hun studieopdracht. Wat hen betreft wordt er nu eens echt afgerekend met corruptie. Aan theegeld doen zij dan ook niet, verzekert Supphawit. “En als mijn kind later wil studeren, ga ik echt niet een ­leraar omkopen om het naar een ­bepaalde school te laten gaan.”

Verkiezingen op komst

De militaire regering van Thailand heeft gisteren een verbod op politieke activiteiten opgeheven. Het is een belangrijke stap naar de parlementsverkiezingen die waarschijnlijk op 24 februari plaats zullen vinden. Het zijn de eerste verkiezingen sinds de militaire staatsgreep in mei 2014. Het leger zette toen de gekozen premier Yingluck Shinawatra, de zus van de populaire ex-premier Thaksin Shinawatra, aan de kant om een einde te maken aan jaren van politieke onrust. Premier en coupleider Prayuth Chan-ocha installeerde een militaire regering. Politieke activiteiten werden verboden, tal van activisten en politici werden opgepakt en vastgezet. Verkiezingen werden beloofd, maar keer op keer uitgesteld.

Lees ook

Staatsgreep op z’n Thais

De generaal die in Bangkok de macht greep, begint een ‘gelukscampagne’: hij schrijft een lied over vrede en kijkt weg van de politieke verdeeldheid in Thailand

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden