Toch ontroerend, die stuurloos dobberende ark

Noah

Regie: Darren Aronofsky. Met Russell Crowe, Jennifer Connelly, Emma Watson.

***

Je stelt je regisseur Darren Aronofsky onwillekeurig voor met de haren recht overeind en een gloed van waanzin in de ogen; als de overmoedige kunstenaar die streeft naar dat ene kunstwerk dat alle andere overbodig zal maken. Over zulke hyperambitieuze kunstenaars gaan zijn films ook. De balletdanseres die zich te pletter danst in 'Black Swan', de worstelaar die ondanks hartkwaal toch nog een wedstrijd aangaat in 'The Wrestler'; melodrama's die het publiek in tweeën delen. Kitsch!, roept de ene helft. Goed!, roept de andere helft.

'Noah' onderscheidt zich van die eerdere films allereerst in de enormiteit van het project: Bijbel, Ark, Zondvloed. En dan verzon Aronofsky daar ook nog tegenstand van de corrupte nazaten van Kain bij en hulp van 'The Watchers', een legertje wonderlijke, reusachtige stenen schepsels - gevallen engelen - die eigenlijk niet uit de Bijbel maar uit het boek van Henoch komen, en die Noah helpen in zijn strijd om de slechteriken van de ark te weren.

Aronofsky is als Fitzcarraldo uit de legendarische film van Werner Herzog, de man die een houten schip over de bergen laat trekken omdat hij ergens in het midden van nergens een opera wil opvoeren. Voor de bouw van de ark kreeg Aronofsky hulp van de gebroeders Starn, ervaren in knutselen op grote schaal dankzij hun 'Big Bambu' die op het MOMA in New York prijkte. Ze bouwden niet die gezellige houten schuit die we kennen uit de kinderbijbel, maar een rechthoekige doos van gevlochten boomstammen. Voor de zondvloed werd er 83.000 liter water onder het veld door gepompt waar de ark op was geplaatst. Het bijbelse landschap werd gevonden in IJsland, waar zwart vulkaanlandschap grenst aan groene heuvels.

Natuurlijk kreeg Russell Crowe de titelrol, de enige ster in Hollywood die plechtig genoeg kan fluisteren dat 'de hemelse wateren de wateren van de aarde zullen ontmoeten' en dat hij dus een vlot gaat bouwen. Waarna hij een twijgje van de grond raapt, daar ingespannen naar tuurt en vervolgt: 'Of nee, een ark!' Onze aartsvader! Jennifer Connelly en Emma Watson worstelen zichtbaar meer met hun bijbelse taak: als zij in opstand komen gaat dat gepaard met iets te hysterische jammer.

Het gebrek aan ironie van Aronofsky palmde mij in bij 'Black Swan', maar het liefst twee uur en twintig minuten durende 'Noah' blijkt weerbarstiger. De prehistorische esthetiek ligt dwars; die lompen in aardetinten, dat grauwe landschap, de malle dunne gordijntjes die in de ark de britsen van elkaar scheiden, de onvermijdelijke Sir Anthony Hopkins als de stokoude Metusalem, de bijbelse dialogen; je hikt ertegen aan, waarmee ook Noah's opdracht om de corrupte mensheid in de zondvloed te storten iets potsierlijks krijgt. Zeker als de aartsvader in zijn gehoorzaamheid aan 'De Schepper' bijna overgaat tot een familiedrama.

Maar Aronofsky's passie blijft wel voelbaar. Dit spektakel in uitroeptekens is niet de doorsnee Hollywood blockbuster. Het beeld van de stuurloos dobberende houten ark overspoeld door de wilde oceaan ontroert, zoals ooit de scheidende Rode Zee in 'The Ten Commandments'; knullig, nep, en toch imposant, de vrucht van een gedreven beeldenschepper.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden