Tiny Kox: Samsom kan niet om SP heen

Tiny Kox (links) met Emile Roemer in 2011, na het bekend worden van de uitslag van de Provinciale Statenverkiezingen. Beeld ANP

"Diederik Samsom is een linkse politicus met een links verhaal. Als hij een coalitie gaat vormen met de VVD, dan wordt de linkse kiezer bedrogen." SP-senator en campagneleider Tiny Kox gelooft niet dat de VVD en PvdA samen in een kabinet gaan deelnemen. "Als het CDA ook nog aanschuift, helpt Samsom gewoon het vorige kabinet aan een meerderheid."

Geen enkele twijfel klinkt er in de woorden van Kox die de afgelopen maanden de campagne van SP-voorman Emile Roemer leidde. Er gaat een centrum-links kabinet komen bestaande uit PvdA, SP, CDA en D66. "Er wordt nu overal gezegd dat VVD en PvdA tot elkaar veroordeeld zijn maar dat is de grootste onzin. De kiezer wil óf een links óf een rechts kabinet."

Sociaal of liberaal uit de crisis
Het stoort de socialistische senator dat iedereen elkaar napraat. Zijns inziens is de race tussen PvdA en VVD ontstaan doordat mensen óf sociaal óf liberaal uit de crisis willen komen. Niet op een manier er tussen in, dan was het CDA wel de grootste partij geworden. "Waarom gaan journalisten mee in het verhaal dat we niet om de PvdA én VVD heen kunnen? Straks wordt nog geloofd dat dat de enige oplossing is."

Aangezien Mark Rutte bijna geen coalitie kan smeden zonder deelname van de PvdA, heeft de partij van Samsom veel macht, analyseert Kox. De PvdA kan de SP erbij vragen. Aangezien de VVD dan afhaakt, zouden CDA en D66 kunnen aansluiten. Kox: "Ik geef toe dat het geen droomcoalitie is, maar er is bijna geen andere mogelijkheid."

Heeft D66 wel trek in samenwerking met een rood blok? "Alexander Pechtold wil heel graag regeren. Dit is zijn enige kans. Bij andere coalities is D66 niet nodig." Over het grote verschil in opvatting tussen SP en D66 over de toekomst van de Europese Unie maakt Kox zich geen zorgen. "Onder druk wordt alles vloeibaar."

Heilloze weg
Het zijn niet alleen de inhoudelijke verschillen waarom Kox meent dat PvdA en VVD niet samen kunnen. Hij herinnert Samsom aan zijn uitspraak tijdens de campagne dat hij alleen in een kabinet gaat zitten als dat zijn naam draagt. Dat lukt alleen zonder Rutte. Kox: "Samsom is intelligent genoeg om in te zien dat regeren met de VVD een heilloze weg is."

De senator legt uit dat er dan weer een groot gat valt op links. De SP kan daar bij de volgende verkiezingen de vruchten van plukken. "Als de PvdA met de VVD gaat regeren, betekent dat een einde aan de linkse samenwerking. Dan staat de SP nog maar één ding te doen, en dat is echt de grootste worden."

Met Roemer goud in handen
Dat moet gebeuren met Emile Roemer. "Het was dit keer ook een dubbeltje op zijn kant, het was bijna gelukt. Wat zich voordeed was niet dat Roemer het slecht deed maar dat Samsom het heel goed deed. Roemer heeft nog altijd veel krediet. Mensen geven hem bij wijze van spreken hun portemonnee. Met Roemer heeft de SP goud in handen en dat weet Samsom. Hij moet het vertrouwen van de linkse kiezer niet verkwanselen."

Kox vertrouwt er ook op dat hij dat niet gaat doen: "Dat Samsom heeft gekozen voor een linkse koers is niet alleen slim, hij meent het ook. De PvdA-stemmer waardeert dat. Samsom sprak de taal van zijn achterban die eerder uit onvrede over de koers van de PvdA virtueel voor ons koos. Hij heeft zijn eigen kiezers weer teruggehaald en er een aantal bij GroenLinks weggehaald."

In zwevende kiezers gelooft Kox niet. "Mensen weten heel goed wat ze willen, waar ze staan, en daar zoeken ze een partij bij. Vaak weet de politieke partij niet meer waar zij staat en dan verliest ze haar aanhang. Kiezers zijn niet gek. Als de PvdA niet voor de SP kiest, komen hun kiezers weer naar ons. Daar zijn we helemaal niet blij mee, want wij willen de PvdA niet opeten. Wij willen alleen sociaal uit de crisis komen."

Kamp start gesprekken
De door de Tweede Kamer na de verkiezingen van vorige week aangewezen verkenner Henk Kamp spreekt vanmorgen achtereenvolgens met PvdA-leider Diederik Samsom (9 uur) en diens VVD-collega Mark Rutte (10 uur). Zij zijn de grote winnaars van de verkiezingen. Het overgrote deel van de fractievoorzitters vindt dat die twee partijen nu aan zet zijn om een kabinet te vormen. Vandaag maakt ook het Centraal Stembureau (de Kiesraad) de officiële uitslag van de verkiezingen bekend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden