Tilburgse wiet is weer voor iedereen verkrijgbaar

Kristian Zagòrsky (rechts) is blij dat hij zich niet meer hoeft te legitimeren bij coffeeshop Toermalijn.Beeld Ton Toemen

Tilburg probeert een half jaar uit of het kopen van softdrugs toch weer zonder ID-bewijs kan.

Op de telefoon van Kristian Zagòrsky (23) liggen twee afzonderlijke hoopjes wiet. De twee zorgvuldig afgemeten hoeveelheden worden weldra in twee verschillende joints gekruimeld. Een al gedraaid exemplaar brandt tussen zijn vingers.

Het is zaterdagmiddag en het is druk in de Tilburgse coffeeshop Toermalijn. Voor het eerst hoeft de in Tilburg wonende Poolse fabrieksarbeider zich niet te legitimeren. Tot dit weekeinde moest hij als ingezetene zijn GBA-uittreksel en identiteitsbewijs laten zien om zijn favoriete wietsoort te kopen, vertelt hij. "Maar als er vrienden langskwamen uit mijn thuisland, werden ze onverbiddelijk geweerd. Dan waren we op steden als Rotterdam aangewezen."

Zulke omwegen hoeft Zagòrsky nu dus niet meer te maken. Sinds 1 maart worden de Tilburgse coffeeshops weer opengesteld voor buitenlanders, nadat in 2012 de ingezetenenregeling vanwege overlast werd ingesteld in steden bij de grens. Zo konden alleen inwoners van Nederland softdrugs kopen in coffeeshops. Het komende half jaar loopt in Tilburg een proefproject waarbij deze regeling niet meer geldt.

Gouden horloge

Goede ervaringen met experimenten tijdens festivals waren de voornaamste beweegreden voor burgemeester Theo Weterings (VVD) om de teugels rond de verkoop in coffeeshops weer te laten vieren. Dat gebeurt in samenspraak met justitie en politie.

Voor Zagòrsky, gouden horloge, trendy coltrui, is het goed nieuws. De tonen van de jazzmuziek op de achtergrond geven de coffeeshop een huiselijk karakter. "Het is inderdaad drukker", zegt hij in gebroken Engels met een Poolse tongval. Het Netherlands Deathfest, een metalfestival in de buurt, zorgt voor nog meer bedrijvigheid. Bij de grote ovale tafel achterin het zaakje kan er niemand meer bij. Zagòrsky ziet het tevreden aan. Hij vond de regeling on-Nederlands. "Ik heb altijd een beeld voor me van Nederland als tolerant land. Overlast? Het is niet meer dan in bijvoorbeeld bars waar alcohol wordt geschonken."

De regeling schoot haar doel voorbij, vindt ook onderzoekster Nicole Maalsté, verbonden aan de universiteit van Utrecht. "Maastricht, waar wel problemen waren, werd ten onrechte als maatstaf genomen voor alle grensgemeenten. Daar was het vooral een infrastructuurprobleem. Van oudsher zijn veel coffeeshops in het centrum van steden gevestigd. Niet zozeer de toerist, maar de bereikbaarheid was daar het probleem. Dan moet je iets doen aan de infrastructuur rondom de coffeeshops, of je verplaatst ze, zodat het verkeer er makkelijk bij kan. Bij Ikea of attracties zorg je toch ook dat er voldoende parkeerruimte is?"

Rode loper

Een ander bezwaar was dat het ingezetene-criterium illegale straathandel in de kaart speelt. Steden als Tilburg staan volgens Maalsté voor de keuze tussen deze illegale handel en parkeerproblematiek. "Drugstoeristen die toch de trip waagden, werden opgevangen door illegale dealers, wat nóg meer overlast veroorzaakte. De bekende scootertjes die rond de coffeeshop hangen. Dezelfde die minderjarigen bevoorraden en daarnaast cocaïne of xtc-pilletjes in de aanbieding hebben. Daar zit niemand op te wachten."

Niet iedereen is te spreken over de proef, het lokale CDA, dat in het college zit, voorop. Fractievoorzitter Marcel van den Hoven: "De rode loper wordt uitgerold voor drugstoeristen. Zo spek je de criminele kas."

Op de Besterdring waaraan de Toermalijn gelegen is, zijn deze middag weinig mensen te vinden die last ondervinden van de maatregel. Ook de politie heeft vooralsnog geen extra werk. Dat lag in de lijn der verwachtingen. Vóór de invoering van de ingezetenenregeling vertaalde de overlast zich immers vooral in foutparkeerders, zegt woordvoerder Rob Luijten. "De drugs zelf waren niet echt het probleem. Je moet je een winkel voorstellen waar elke dag honderden mensen uit België, Frankrijk en Duitsland op afkomen."

Voor de deur van de shop stapt een portier af op een groepje Roemenen dat naar zijn zin te lang blijft dralen. De shop is erbij gebaat dat de clientèle zich gedraagt. Bedrijfsleider Aragon Verhaaren (34) weet dat maar al te goed. Hij leunt over de toog heen en neemt een hijs van een geurende joint. "Overlast wordt bij ons al gauw overdreven, omdat de hele wietbusiness doorgaans in een criminele hoek wordt geduwd. Dat zal altijd wel zo blijven."

Lees ook: De hete hangijzers van de hennepproef, over een proef met door de overheid geregelde wietteelt.

En: Coffeeshop weren bij school helpt amper.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden