TV-Recensie

Tijs van den Brink moet een andere tactiek kiezen

Tijs viert ramadan bij het gezin van Ahmed en KhadijaBeeld Maaike Bos

Onze oppas was magerder en grauw geworden. Ze hoefde nog maar één dag ramadan en we spraken erover. Is het niet ongezond om niets te eten èn niets te drinken overdag? Spontaan kreeg ik de westerse gedachte of de ramadan niet kon evolueren naar nieuwe inzichten. Om bijvoorbeeld water drinken wel toe te staan, zodat afvalstoffen uit het lichaam afgevoerd kunnen worden.

Geen optie natuurlijk, botsing der wereldvisies hier, mijn vraag was misschien al vloeken in de moskee. Mij viel vooral op hoe ik me op glad ijs voelde. Ik weet dus niks van de islam en de mensen in mijn omgeving die daarnaar leven, besefte ik.

Vol belangstelling volgde ik maandag daarom deel één van de driedelige EO-serie 'Tijs en de ramadan', waarin presentator Tijs van den Brink tijdens de recente vastenmaand op ontdekkingstocht ging door islamitisch Nederland. Het werd tijd. Acht op de tien Nederlanders heeft nauwelijks tot geen contact met moslims en blijft in vooroordelen steken, bleek uit EO-onderzoek in 2014.

Een online panel van honderd moslimvreemde Nederlanders doet mee met het programma. Zij geven Tijs vragen en sturen hem gericht op pad. Slim hoor, zo neemt hij de vragen mee die in Nederland leven én kan het zich bij de confronterende vragen achter dat panel verschuilen.

Negatief-kritisch

In de eerste aflevering komt christelijke Tijs vlot aan bij zijn gastgezin om mee te doen met vasten. Petje af hoor, dat hij zich over zijn eigen achtergrond heen zet. Zijn Andries Knevel-gehalte slinkt er zienderogen door. Hij stelde open vragen aan vader Ahmed en zijn kinderen en zorgde voor vriendschappelijk contact - zonder Knevel-moralisme.

Misschien heeft hij toch wat opgestoken van de bekeerde domineesdochter en islamoloog Anne Dijk. Ze gaf hem gesprekstips omdat ze hem in de media zo negatief vindt over moslims. Dijk: "Het gaat om je intentie. Je wilt de ramadan vieren: dan gaat het niet over geweld maar over de belevingswereld van moslims. Hoe kom je zo'n dag door bijvoorbeeld." Ze wijst hem op het nut van één invalshoek kiezen, want als je beide wilt (kritisch zijn over de uitwassen van de islam én gewone moslims beter leren kennen), krijg je maar halve antwoorden denkt zij. Ferm: "Als jij oprecht iemand wilt leren kennen, wordt het tijd voor een andere tactiek." Goed punt. Het negatief-kritische Sven Kockelmann-randje moest er bij Tijs ook vanaf.

In de gesprekjes is dat gelukt. In de selectie van onderwerpen geheel niet. We willen natuurlijk weten hoe dat gaat om 19 uur lang niet te eten en drinken, wat hij voelt, hoe zijn gastgezin en hij de dag doorkomen, en de nacht. Wat ze ervaren als het eten er 's avonds opeens wel staat, en wat ze tijdens de ramadan extra belangrijk vinden. Die ervaringen komen totaal niet aan bod. Tijs wil niet kritiekloos lijken en had het druk met de bezorgde clichévragen: hoe de islam omgaat met afvalligen (als paria's). Hoe de Haagse 'haatimam' Fawaz hen bestraft (die lacht: "Dat kan oplopen tot de doodstraf") En of het geloof vrijheid biedt om zelf te beslissen of je aan de ramadan meedoet. Hoe liberaal zijn gastgezin ook is, de teneur blijft: straks moeten onze kleinkinderen allemaal aan de hoofddoek. Ik hoop dat deel twee weer hoop schept.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden