Tijger Slovenië is al zijn tanden kwijt

Voorbeeldig Balkanland staat door verkwisting in goede tijden nu op de drempel van bankroet

JOOST VAN EGMOND | LJUBLJANA

Het is voor Slovenië erop of eronder. Het land moet nu drastisch hervormen of aansluiten in de rij voor steun van het Europese noodfonds. Waarschijnlijk wordt het het laatste.

Dat is slikken voor het land dat vorig jaar nog dreigde om steun aan het 'spilzuchtige' Griekenland te blokkeren. Slovenië was het afgelopen decennium een tijgereconomie, dat het ene succes op het andere stapelde.

Het land ontsprong de verwoestende oorlogen veroorzaakt door de desintegratie van Joegoslavië in de jaren '90, en richtte zich vanaf 1991 in vrede en met verve op de opbouw van een liberaal land naar West-Europees model. In 2004 werd het lid van de EU; al drie jaar later kon het de toen nog felbegeerde euro invoeren.

Dat succesverhaal is over. Het land zag zijn kredietwaardigheid de laatste maanden instorten tot nagenoeg junkstatus. Lenen kan het alleen nog tegen enorm hoge rente. De vraag is nauwelijks óf het de handdoek in de ring gaat gooien, maar wanneer. Veel Slovenen hebben spijt van zowel EU-toetreding als van de euro. De munt krijgt bij peilingen nog slechts steun bij een nipte 51 procent der ondervraagden.

Wat ging er mis? Een mix van oververhitting en arrogantie, zeggen de meeste economen. De economie piekte in de jaren voor de crisis. "Er kwam een enorme hoeveelheid goedkoop geld binnen dat gewoon is weggegooid", zegt Joze Mencinger, ex-minister van Economische Zaken die al die jaren waarschuwde voor oververhitting. Hij vergelijkt de economische situatie met die in Spanje. "Voor een groot deel is dit de prijs die we betalen voor de monetaire unie."

Tot zover niets bijzonders. Maar de manier waarop politici in het hele spectrum op de crisis reageren, deed het land echt de das om. "Ze zijn gewoon steeds te laat", zegt Luka Gubo, een financieel analist en blogger. "Slovenië heeft te traag hervormd omdat de tijden te goed waren."

De huidige premier Janez Jansa blokkeerde vorig jaar als oppositieleider hervormingen die hij nu onvermijdelijk acht en toch doorvoert. Zulk getalm valt slecht bij analisten. "Onze politici begrijpen werkelijk niet wat er aan de hand is", zegt Gubo. "Dat is het grootste probleem. Wat dat betreft zijn de kredietbeoordelaars nog aardig voor ons."

Het medicijn voor Slovenië is een cocktail van begrotingsdiscipline, opschonen van slechte leningen in de banksector en een pensioenhervorming. Ook de arbeidsmarkt, met haar hoge belastingen en strikte ontslagbescherming, moet waarschijnlijk worden versoepeld. Maar ondanks die brede overeenstemming blijkt het politiek moeilijk om tot actie over te gaan.

Het IMF erkent dat het land in principe nu de goede agenda heeft. "Het succes hangt af van de juiste en tijdige doorvoering van deze maatregelen", zegt het fonds. Dat zal gezien het recente verleden een flinke koerswijziging vergen.

Gubo gelooft daar allang niet meer in. "Die steunaanvraag komt er. Misschien nog wel voor het einde van dit jaar. Maar daarna komt het echte werk om de economie te hervormen. Het worden hoe dan ook interessante tijden", grijnst hij.

In de lappenmand
De consensus in Slovenië is dat er een wonder nodig is om de komende maanden hulp van het Europese steunfonds te vermijden. Het land heeft moeite om te lenen op de geldmarkt, en áls dat al lukt, is de rente zo hoog dat dit op den duur niet is vol te houden. De kosten om het kleine Slovenië, met twee miljoen inwoners, te helpen, zijn relatief laag. Tien tot twintig miljard zou het land al stabiliseren; niets vergeleken met de 200 miljard die er al in Griekenland is gepompt. Maar als Slovenië straks als zesde land moet aankloppen bij het steunfonds, is de EU weer een stapje dichter bij een nieuwe crisis.

DE VERDIEPING 2|3

Rennen naar de nooduitgang

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden