Tijdspiegels in Breda's museum

BREDA - Zo'n honderd jaar was de Chassékazerne in Breda het exclusieve domein van officieren en soldaten. Na een ingrijpende verbouwing die drie jaar duurde (kosten 15,4 miljoen) dient het voormalige infanteriegebouw in de binnenstad voortaan de kunst en cultuur. Morgen opent het Breda's museum zijn deuren voor het publiek.

Wie weet hoe het er eerst uitzag achter de kazernepoort - de wacht, de officiersverblijven, de rijen britsen op de soldatenkamers - zal ongetwijfeld met de ogen knipperen. De entree achter de neoclassicistische gevel is strak en gehuld in een zee van licht: architect Pascal Grosfeld heeft de complete achtergevel door een glaswand vervangen.

In het gebouw zijn behalve het Breda's Museum ook de afdeling archeologie en het Stadsarchief ondergebracht. Linksaf ga je het museum in, naar rechts kom je in het archief, een uitnodigende ruimte die helemaal gericht is op het snel kunnen vinden van informatie. Gewoon in archiefkasten, op microfiche, in de computer of via internet. Volgens archivaris M. Duijghuisen is vooral het gedigitaliseerde filmbestand erg populair.

Het Breda's Museum dateert van 1932. In dat jaar werden de collecties van het in 1927 opgezette Bisschoppelijk Museum en de uit 1902 daterende Stedelijke Oudheidkamer samengevoegd in de Boterhal aan de Grote Markt, waar het woekeren was met de slechts 250 vierkante meter expositieoppervlak. In december 1995 werd onder de toepasselijke titel 'Het scheiden van de markt' nog één laatste tentoonstelling georganiseerd, waarna het museum, in afwachting van een nieuw onderkomen, op slot ging. In de nieuwe ruimte heeft het museum 1 100 vierkante meter expositieoppervlak. In de toekomst kan dat worden uitgebreid tot 2 500 vierkante meter, als de binnenplaats overdekt zou worden.

De 20 000 bezoekers die jaarlijks worden verwacht, mogen op veel afwisseling rekenen. De door interieurarchitect Ger Feijen uitgestippelde expositieroute loopt via zalen die elk een sterk eigen sfeer ademen. Waar mogelijk zijn karakteristieke elementen van de kazerne behouden. De permanente expositie is ondergebracht in drie ruimtes. In 'Tijdspiegels', is het donker en staat het begrip 'tijd' centraal. Je kunt er de tijd ervaren door in een half doorlatende toverspiegel te kijken, het carillon van de Grote Kerk te bedienen of gebeurtenissen uit het Bredase verleden te aanschouwen. Ook komt de vraag aan de orde of er veel verandert in de loop der tijd. Varkens veranderen kennelijk wel, gelet op een skelet uit de veertiende eeuw, vergeleken met dat van een hedendaagse kuus.

Via een trap bereiken we zaal 2, 'Ooggetuigen'. Zes meer en minder bekende Bredanaars 'vertellen' met behulp van CD-Rom-technieken over gebeurtenissen in hun tijd. Zoals de crimineel Adriaan van Campen, 'de schrik van de Baronie', die in 1787 op de grote markt werd onthoofd. We zien onder meer de dreigbrief die hij aan een van zijn slachtoffers schreef. In zaal 3, 'Blikvangers', staan en hangen de mooiste stukken uit de museumverzameling. Veel textiel, zilver, beeldhouwwerk en schilderkunst uit kerken van het bisdom Breda, maar ook een collectie schilderijen, met Petrus van Schendel in de hoofdrol. Van deze negentiende-eeuwse in Terheyden geboren schilder heeft het Breda's Museum de afgelopen jaren fraaie stukken aangekocht.

De vierde zaal ('De dingen onder ogen') en drie kabinetten zijn bedoeld voor wisselexposities. 'Bredaas fabrikaat' brengt jeugdsentiment teweeg. Want wie herinnert zich niet de repen van Kwatta? Of de jam van Hero, de pepermunt van Faam en de drop van Klarop? Wat nu Oranjeboom is, heette vroeger 3 Hoefijzersbier. Het kabinet 'Chassé' toont aan de hand van foto's, tekeningen en een maquette hoe de kazerne er vroeger in volle glorie uitzag.

Op de eerste verdieping, in een gang die de twee vleugels met de expositiezalen en de kabinetten verbindt, hangt - voor het eerst in de geschiedenis van het museum - werk van een levende kunstenaar, Ruud van den Broek. De jonge, pas afgestudeerde, Bredanaar is hofleverancier: eerder dit jaar verkocht hij een schilderij aan koningin Beatrix. De titel: 'Wuivend handje'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden