Tijdgebrek: sondevoeding in plaats van maaltijd

Sondevoeding in het verpleeghuis omdat de verzorging geen tijd heeft om mensen te eten te geven. Gelukkig uitzondering, maar het gebeurt. De basale zorgverlening komt in gevaar, en telkens weer schuift de overheid de verantwoordelijkheid af naar de verpleeghuizen.

,,Onverteerbaar'', zegt Aad de Roo, voorzitter van de Nederlandse vereniging voor verpleeghuiszorg (NVVz). Hij windt zich duidelijk op. Natuurlijk, het ene verpleeghuis is het andere niet. Maar het is wel erg makkelijk om daaruit de conclusie te trekken dat de zwakke broeders hun geld niet goed besteden, zoals staatssecretaris Vliegenthart van volksgezondheid dinsdag in Trouw deed.

De staatssecretaris verwees naar vergelijkend onderzoek in de thuiszorg, waaruit grote verschillen in prestatie aan het licht kwamen. Bovendien zag ze met eigen ogen dat sommige verpleeghuizen met hetzelfde geld beduidend meer voor hun bewoners kunnen doen dan andere. Om zo de schuld van soms schrijnende omstandigheden in verpleeghuizen bij die instellingen zelf te leggen, gaat De Roo veel te ver.

,,Wij hebben ook dergelijk vergelijkend onderzoek gedaan. Maar daar kwam niet zoveel uit'', aldus De Roo. Alleen al omdat de 325 verpleeghuizen zich moeilijk laten vergelijken. Er zijn verpleeghuizen die vanuit het verleden nog een flink kapitaal hebben, of hun bewoners laten betalen voor 'toeters en bellen'. De Roo: ,,Op dat laatste wordt vanuit Den Haag dan met afschuw gereageerd. Maar dit zijn wél de instellingen die het goed doen in vergelijkend onderzoek.''

Vliegenthart suggereerde verder in Trouw dat de verpleeghuizen maar wat meer aandacht voor hun medewerkers moeten hebben, zodat die weer zin in hun werk krijgen. Volgens haar zal het dan ook makkelijker worden nieuw personeel aan te trekken.

Maar De Roo vraagt zich af wie die aandacht moet geven. ,,Iedereen loopt al op zijn tenen. Dat weet Vliegenthart ook.'' Hij verwijst naar een in januari gepubliceerd rapport van onderzoeksbureau Van Loveren, waaruit bleek dat het personeelstekort in de verpleeghuizen nu al bijna zeven procent bedraagt.

Verplegenden en verzorgenden die afhaken, doen dat niet vanwege de hoge werkdruk. ,,Ze zijn bereid hard te werken'', zegt De Roo. ,,Ze hebben andere redenen om ermee te stoppen. Gebrek aan carrièrekansen, geen kinderopvang.'' De NVVz wil het extra geld dat Vliegenthart voor de verpleeghuizen heeft, inzetten om deze problemen met voorrang op te lossen. Tot woede van de staatssecretaris, die de verpleeghuizen verwijt dat ze zich kennelijk niet verantwoordelijk voelen voor de wachtlijsten.

De Roo: ,,Absoluut niet waar. Haar eigen ministerie steekt een spaak in het wiel.'' Bouwplannen van de verpleeghuizen moeten leiden tot extra bedden, en daardoor kortere wachtlijsten. Maar door nieuwe spelregels van het ministerie lopen deze bouwplannen vertraging op, aldus De Roo. Een financiële meevaller voor Vliegenthart, die een deel van dit geld nu bij de verpleeghuizen weg wil halen ten gunste van de psychiatrie en de thuiszorg.

Wat De Roo nog het meest frustreert, is dat de verpleeghuizen niet meer kunnen bieden wat mensen vragen. ,,Dat is het drama. Voor de verzorgenden en voor de bewoners.'' Het gaat allang niet meer om de extra's, zegt hij. De basale zorgverlening is in gevaar; een feit waar 'de politiek' tot op heden blind voor is. ,,Ga naar een willekeurig verpleeghuis en kijk of iedereen naar het toilet kan als hij wil. Nee, dus. Soms wordt in opperste nood besloten tot sondevoeding omdat de verzorging geen tijd heeft mensen te eten te geven.''

Een verpleeghuis dat niet optimaal wordt geleid, komt eerder in de problemen dan een beter gerunde instelling. Daar wil hij Vliegenthart nog wel gelijk in geven.

,,Maar alle verpleeghuizen, ook de betere, komen in de gevarenzone.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden