Tijdelijk afdalen in de chaos

Mijn kinderen kunnen niet wachten tot de jaarwisseling, om al het vuurwerk af te steken dat ze hebben gekocht. Ze willen de schade inhalen van vorig jaar, toen ze Oud en Nieuw doorbrachten in een vliegtuig ergens boven Canada. Net als de gezagvoerder van KLM waren ze daar niet blij mee. Ik vertelde maar niet dat ik het zelf heerlijk vond om de jaarwisseling eens zo rustig door te brengen.

Het heeft waarschijnlijk te maken met de manier waarop ik opgegroeid ben. In de staat Iowa was vuurwerk verboden en hoewel je het net over de grens in South Dakota wel kon halen, wezen mijn ouders die illegale optie af. Bovendien was het op 1 januari vaak ongeveer 20 graden onder nul, te koud om lang buiten te zijn. Later woonden we in Michigan, waar het wel was toegestaan, maar ook daar werd tijdens de jaarwisseling geen vuurwerk afgestoken.

We speelden 's avonds spelletjes met onze vrienden, schudden elkaar de hand om middernacht en togen weer naar huis. Af en toe schoten onze Mexicaanse buren met hun geweren in de lucht.

Mijn Nederlandse echtgenote vond het maar saai. Zo zonder vuurwerk en met kinderen die weer vroeg wakker zouden worden, had ze soms zelfs geen zin om op te blijven tot middernacht.

Toch wordt wel degelijk vuurwerk afgestoken in Amerika. De helft van de staten staan consumer fireworks toe, met alle ellende van dien: huizen die afbranden, doden en gewonden. In Fargo, North Dakota, werd dit jaar een man onthoofd toen hij vuurwerk afstak. Geen wonder dat Amerikaanse kinderartsen een paar jaar geleden pleitten voor een algeheel verbod op het privégebruik van vuurwerk. Toch neemt het aantal verkochte kilo's vuurwerk elk jaar toe. Tussen 2000 en 2007 was sprake van een verdubbeling.

Bijna al dat vuurwerk voor particulier gebruik wordt afgestoken op 4 juli, Independence Day, vooral in je achtertuin - nooit op straat. De gemeente steelt de show met een centraal festijn. Ik denk met genoegen terug aan de tijd dat ik in Boston woonde. Samen met je vrienden ging je met een kleed naar het Esplanadepark voor een picknick, vervolgens luisterde je naar een gratis concert van het Filharmonisch Orkest van Boston en nadat het donker was geworden genoot je met tienduizenden stadsgenoten van een spectaculaire vuurwerkshow. In Michigan gebeurde later hetzelfde, maar alles in kleiner formaat.

Dit waren de momenten waarop het leven in Amerika op z'n gezelligst was.

Ik weet niet of die Nederlandse gezelligheid ook zo kenmerkend is bij het afsteken van het vuurwerk tijdens Oud en Nieuw. Misschien wel tijdens het rondje langs de buren, als je elkaar allemaal even de hand schudt en een gelukkig Nieuwjaar wenst, terwijl je kijkt naar het geschut dat de vermogende en dappere buren op straat ontsteken.

Voor mij blijft het een Dionysiaans gebeuren, een tijdelijke afdaling in de chaos, zoals ook blijkt uit de noodzaak dat alle brievenbussen uit voorzorg moeten worden afgeplakt.

Ik herinner mij uit mijn tienertijd dat mijn Overijsselse gastheren toeleefden naar moment van de dag: een auto in de fik steken op het plein en dan de autoriteiten op afstand houden. Maar ook het onbehouwen en wispelturige gedrag van Hagenaren; komen ze tijdens de jaarwisseling op je af om je te knuffelen of op je bek te slaan? En in mijn eigen buurt, waar jongeren tijdens Oud en Nieuw het papier in onze container in brand staken, zodat wij onze rekeningen half verbrand terugvonden in de struiken van onze buren.

Maar goed, zolang mijn kinderen er plezier aan hebben, financier ik het feest in bescheiden mate mee, kijk met genegenheid toe en zorg ervoor dat ze geen gekke dingen doen.

Maar net als onze hond ben ik blij als dit nachtelijke feest weer voorbij is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden