Tijd voor de persoonlijke aanvallen

Clinton valt Sanders specifiek aan op zijn stemgedrag over wapenregulering. Beeld epa
Clinton valt Sanders specifiek aan op zijn stemgedrag over wapenregulering.Beeld epa

In de Republikeinse campagne is het al gedaan met de wellevendheid. En of vriendelijkheid het in de Democratische campagne nog kan overleven gaan we vanavond zien, in het debat in Charleston tussen Hillary Clinton en Bernie Sanders. De voortekenen zijn niet gunstig: een bondgenoot van Clinton heeft al de aanval geopend op een mogelijk zwak punt waar Sanders weinig aan kan doen: zijn leeftijd.

In de Republikeinse race zijn de koplopers, Donald Trump en Ted Cruz, nu lustig op elkaar aan het inhakken. Trump noemde Cruz zaterdag een 'akelige vent'. "Hij was zo aardig tegen me, maar ik wist het wel, ik had hem in de gaten." Cruz werd al net zo persoonlijk: "Donald lijkt een hoop nerveuze energie te hebben - en er niet tegen te kunnen als hij zakt in de peilingen. Als opperbevelhebber van de krijgsmacht moet je niet iemand hebben die als hij uit bed springt meteen begint te twitteren over de laatste peilingen."

Tot nu toe had Cruz dat soort aanvallen vermeden. Zijn redenering, en de meeste waarnemers leek dat een goede, was dat Trump op enig moment wel over zijn hoogtepunt heen zou raken, iets verkeerds zou zeggen, in een schandaal verwikkeld raken. Zijn aanhang, teleurgesteld in de politiek en dan ook nog eens teleurgesteld in hun favoriete anti-politicus, zou dan op zoek gaan naar een nieuwe kampioen van de boosheid, en automatisch bij Cruz uitkomen. Tenzij Cruz hen al bij voorbaat tegen zich in het harnas zou jagen door Trump te bekritiseren. Dat deed hij dus niet. En Trump accepteerde die wapenstilstand omdat hij van Cruz in de peilingen niets te vrezen leek te hebben.

Trump leert kunstjes
Beide factoren zijn nu niet meer geldig. Cruz doet het in de peilingen steeds beter, dus Trump moet wel aandacht aan hem besteden, wat hij onder andere doet door hem te jennen met zijn geboorte in Canada en het beletsel dat dit volgens sommigen vormt om om president te mogen worden. Van zijn kant moet Cruz onderhand wel aanvallen, omdat Trump een kandidaat blijkt te zijn met een onverwacht goede houdbaarheid. Sterker nog, Trump blijkt in staat nieuwe kunstjes te leren. In het laatste Republikeinse debat sloeg hij de aanval van Cruz op zijn 'New Yorkse waarden' af met een welsprekende, roerende lofzang op hoe die stad de aanslagen van 9/11 verwerkte. In dat register had niemand hem deze campagne nog horen praten, en hoewel het totaal geen antwoord was op wat Cruz met zijn opmerking suggereerde, namelijk dat Trump eigenlijk helemaal niet conservatief is, dwong het wel respect af.

Wordt het met de Democraten ook zo'n moddergevecht? De verleiding moet groot zijn, want in de peilingen is Bernie Sanders, in Iowa en vooral New Hampshire, goed tegen Clinton opgewassen, en dat had niemand verwacht. De New York Times publiceerde zaterdag een impressie van de sfeer in het Clinton-kamp, op basis van anonieme bronnen. De spijt is daar groot dat ze Sanders niet eerder hard hebben aangevallen, en menig adviseur is bezorgd dat een eventuele winst van Sanders in die twee staten de voorsprong van Clinton in de rest van het land - die voorlopig nog aanzienlijk is - aan het wankelen zal brengen.

Trump blijkt als kandidaat een stuk langer houdbaar dan verwacht, moet Cruz constateren. Beeld afp
Trump blijkt als kandidaat een stuk langer houdbaar dan verwacht, moet Cruz constateren.Beeld afp

Wapens
Inmiddels is Clinton daarom nu wel de kritiek op Sanders aan het opvoeren. en voorlopig gaat dat vooral nog over beleid. In het bijzonder valt ze de senator uit Vermont aan op zijn stemgedrag in de senaat op het gebied van wapenregulering. Zoals elke Democraat is Sanders daar in principe wel voor, maar in de verder zeer linkse staat Vermont zijn wapens een populair onderdeel van de jachtcultuur, en dus heeft Sanders ook vaak een stem uitgebracht die de wapenlobby blij maakte.

Een voorbeeld daarvan is zijn stem in 2005 voor een wet die wapenfabrikanten vrijwaarde van aansprakelijkheid voor wat er met hun wapens werd aangericht. Aan de vooravond van het debat in Charleston, waar in juni 2015 acht mensen werden doodgeschoten in een kerk, maakte Sanders bekend dat hij een nieuwe versie van die wet, die nu in behandeling is, wel zal steunen. Mits daarin iets komt te staan dat de positie van wapenwinkels op het platteland ontziet.

null Beeld afp
Beeld afp

Ouderdom
In het kamp van Clinton werd dat gevierd als een winstpunt in het debat, nog voordat het werd gehouden. Maar sommigen van haar aanhangers willen het daar niet bij laten. David Brock, de leider van Correct the Record, een organisatie die Clinton steunt, kondigde afgelopen week aan dat hij openlijk zou vragen om het medische dossier van Sanders. De kiezers hebben toch wel recht om te weten, vindt hij, of een 74-jarige kandidaat fit genoeg lijkt om in elk geval vier jaar, en misschien wel acht, het land te leiden. De campagne-organisatie van Clinton floot hem via Twitter terug. "We knokken over wie de betere president kan zijn, niet wie een betere fitnesstest aflegt".

Maar in feite is de klap natuurlijk al uitgedeeld, en waarom zou Clinton daar rouwig om zijn? De kiezers zijn er door de opwinding over de aankondiging nu weer even op gewezen dat Sanders een stukje ouder is dan Clinton - die zelf ook alweer 68 is. En ook al heb je het liever over beleid, er is weinig dat tegen zo'n persoonlijke aanval pleit. Behalve fatsoen natuurlijk. Maar dat moet je als ambitieus politicus, in de VS en elders, niet teveel hebben.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden