Tijd om dubbele moraal over drugs te verlaten

Het drugsbeleid wordt een onderwerp waarover bij de komende gemeenteraads- èn Tweede Kamerverkiezingen gestemd kan worden. Op dit punt zijn de politieke partijen beslist niet één pot nat. De CDA-Tweede Kamerfractie staat sinds enkele jaren de zogenaamde 'nul-optie' voor. Dat wil zeggen dat op termijn alle coffeeshops worden gesloten.

Voor dat standpunt is veel te zeggen. Onze samenleving zendt naar jongeren op het ogenblik verwarrende signalen uit. Enerzijds moeten drugs bespreekbaar een gemakkelijk verkrijgbaar zijn. Anderzijds worden ze officieel ongeoorloofd verklaard. Handelaren als de Hakkelaar worden streng vervolgd. Geen wonder dat jongeren weinig op hebben met politiek als de regering met dubbele tong spreekt.

Toch wordt deze 'nuloptie' met scepsis bejegend door paarse politici en lokale bestuurders, waaronder sommigen ook van het CDA zelf. Onhaalbaar, zeker in de grote steden. En wat als de scene ondergronds gaat? Laten we het maar legaliseren, zei de huidige minister van justitie. En velen zeiden het haar na. Ideologisch kunnen het liberalisme en het pragmatisme ook weinig met verslaving. Als mensen dat nu eenmaal willen, ervoor betalen en anderen niet schaden, dan hebben deze stromingen verder geen argumenten meer. Het leidt tot een armoedig soort samenleving. Grote problemen worden eigenlijk onoplosbaar. De oorzaken kunnen niet worden aangepakt, als je vanwege het zelfbeschikkingsideaal over het menselijk handelen verder niets kunt zeggen. Het wordt dweilen met de kraan open. Sommigen binnen de VVD hebben dat ingezien en gepleit voor liberale moraal. Zij zijn door hun eigen partijraad hardhandig tot de orde geroepen. En omdat de Partij van de Arbeid op dit punt liberaal is, is er geen meerderheid voor een beleid dat mensen op grond van hun waardigheid tegen zichzelf in bescherming neemt.

Gelukkig zijn er gemeentebesturen die daarin niet meegaan en zelf een 'nuloptie' hanteren. Zij wensen geen coffeeshops binnen hun grenzen. Deze gemeenten hebben van de Raad van State een belangrijke steun in de rug gekregen. De bestuursrechter heeft bepaald dat hun beleid juridisch aanvaardbaar is. Des te onthutsender is het dan om nu uit de krant te vernemen dat zo'n moedige gemeente, in dit geval Bodegraven, onder druk gezet wordt door de officier van justitie. Zij moet een coffeeshop openen om de centrum-gemeente Gouda te ontlasten. Als Bodegraven niet meewerkt, zal de officier van justitie in deze gemeente niet langer vervolgen. Door de gemeente vogelvrij te verklaren, wordt zij feitelijk gedwongen. De burgemeester heeft verklaard dat de gemeente beschikt over de mogelijkheid om de deur dicht te houden, maar gezien de recente uitspraken van het openbaar ministerie wil hij niet instaan voor de consequenties. In plaats van het probleem in Gouda bij de wortel aan te pakken, wordt het over de regio uitgesmeerd. Maar was het niet Thorbecke die de gemeentelijke autonomie als een uiting van volkskracht zag? Vinden de liberalen niet dat concurrentie tussen gemeenten goed is voor het algemeen belang? Waarin verschilt dit justitie-beleid van algemeen verbindend verklaren van cao's?

Het wordt hoog tijd om de dubbele moraal te verlaten. Om de jeugd een helder verhaal voor te houden, dat niet alleen alcohol en roken, maar geen enkel roesmiddel goed is. Zo'n verhaal krijgt alleen overtuigingskracht als de praktijk in overeenstemming is met de leer. Dus niet de coffeeshops uitbreiden over het hele land, maar zuinig zijn op de gebieden waar ze nog niet zijn opgerukt. En terugdringen, waar ze helaas te lang zijn getolereerd. En als minister-president niet zeggen dat je 'met lege handen staat' bij geweldsuitbarstingen na overdadig roesmiddelengebruik, maar effectief tegengeweld combineren met een publieke moraal die de menselijke waardigheid centraal stelt. Eén Meindert Tjoelker is er één teveel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden