'Tijd nodig voor partij echt volwassen is'

Titia Cnossen-Looijenga, de kersverse burgemeester van Woudenberg. Beeld
Titia Cnossen-Looijenga, de kersverse burgemeester van Woudenberg.

Vandaag, 8 maart, wordt Titia Cnossen-Looijenga (54) geïnstalleerd als burgemeester van Woudenberg. Dat zou niet zoveel bijzonders zijn, ware het niet dat Cnossen lid is van de ChristenUnie. Zij is de eerste vrouwelijke burgemeester voor de kleine christelijke combinatie.

Interview | Maaike van Houten

Uitgerekend vandaag, op Internationale Vrouwendag, begint de oud-wethouder van Woerden aan haar nieuwe baan.

Is dat niet grappig?
"Ja, iedereen slaat aan op die vrouwendag. Maar de datum stond gewoon vast. Als het een man was geworden, was hij ook vandaag beëdigd. Het was dus de installatie van wie dan ook."

Betekent Vrouwendag iets voor u?
"Laat ik het anders formuleren. Als wethouder van verkeer en vervoer had ik in Woerden veel mannelijke collega's. Als vrouw opereer je net wat op een andere manier, dat is het verschil en dat kun je gebruiken om prettig samen te werken. Voor de selectie van burgemeester maakt het geen verschil, de raad zoekt de beste. Maar in je functioneren is het wel een voordeel, ik kom op een makkelijke manier in contact met mensen en ik heb een makkelijke entree. Mensen vinden het fijn als je langskomt. Maar of dat nou typisch vrouwelijk is... dat weet ik niet."

Is het voor de ChristenUnie een mijlpaal, een vrouw als voorzitter van de gemeenteraad?

"Ja, dat wordt zeker zo ervaren. Politiek leider Arie Slob twitterde 'Yes, we hebben de eerste vrouwelijke burgemeester!' Het is op zich niet zo spannend dat Woudenberg, 12.000 inwoners, op zoek is naar een burgemeester. Maar nu mondde het zelfs uit in een itempje in het 'NOS Journaal'. Ik vind het heel leuk, we mogen met een gelijke verdeling tussen mannen en vrouwen laten zien dat we een volwassen partij zijn."

Bij de kandidatuur van Tineke Huizinga, het eerste vrouwelijke Kamerlid voor uw partij, moesten sommige leden nog wel even wennen aan het idee dat een vrouw zo'n zware positie had, ver weg van huis bovendien. Moet ook de eerste burgermoeder nog een beetje inslijten?
"Nee, hier hoeft niemand aan te wennen. Het heeft natuurlijk wel even tijd nodig voordat je als partij echt volwassen bent. Maar het is totaal geen discussie, en dat was mijn wethouderschap in Woerden ook niet."

In Woerden was u wethouder namens ChristenUnie én SGP. De SGP weigert op andere plekken samen te werken, omdat de ChristenUnie vrouwen accepteert als politicus, en de SGP niet. Hoe is het mogelijk dat u hun vrouw was in het college?

"Het vrouwenstandpunt van de SGP is best ingewikkeld. Als je het rationeel bekijkt, dan blijf je los van elkaar. Maar in Woerden hebben we elkaar recht in de ogen gekeken. We zijn twee kleine christelijke fracties, de buitenwereld heeft het verschil nauwelijks door. Het christen-zijn bindt en dat wil je laten zien. We respecteren elkaars verschillen."

Respecteert u ook dat de SGP geen eigen vrouwen in het openbaar bestuur wenst?

"Ja, ik respecteer ook dat in de SGP anders tegen vrouwen wordt aangekeken. Dat is de vrijheid in dit land."

SGP-fractieleider Van Bentum in Woudenberg zei bij uw voordracht: bij gelijke geschiktheid geven we de voorkeur aan een man. Hoe vond u die variant van de gebruikelijke frase over de voorkeur voor een vrouw?

"Dat is helemaal geen nieuws, dat is het uitgangspunt van zijn partij en dat weten we. Hij voegde eraan toe dat zijn fractie toch met mijn voordracht kan instemmen, omdat ze hebben gekeken naar kwaliteit. Daar ben ik hem dankbaar voor."

Waar gaat Woudenberg meer van merken, dat u een vrouw bent, of dat u lid bent van de ChristenUnie?

"Wat mij betreft: van geen van beide. De burgemeester is er voor alle inwoners, het lidmaatschap van de ChristenUnie moet niet zo in mijn handelen tot uiting komen. Als wethouder heb ik me dat ook gerealiseerd. Als burgemeester heb je nog iets meer afstand van de partij, sta je boven de partijen. Je moet zorgen voor iedereen."

In Nederland wordt Vrouwendag vandaag honderd, elders is de viering jonger én ouder
Vrouwendag wordt vaak verbonden met de staking op 8 maart 1908 van duizenden arbeidsters in New York voor meer loon en betere arbeidsomstandigheden. In 1911 werd Vrouwendag voor het eerst in een paar landen, ook de Verenigde Staten, gevierd, naar een voorstel van de Duitse socialiste Clara Zetkin. Een jaar daarop sloten in Nederland de Sociaal-Democratische Vrouwenclubs zich bij de beweging aan, die toen vooral voor vrouwenkiesrecht streed. Vrouwendag viert vandaag hier dus haar honderdste verjaardag.

In 1917 gingen ook Russische vrouwen de straat op tegen deplorabele toestanden op het werk. Ter herinnering daaraan moest 8 maart Internationale Vrouwendag worden, vonden de communistische vrouwen, en zij begonnen daarmee in 1922, op 8 maart. Omdat de eerdere eerste Vrouwendag niet op een vaste datum werd gevierd, en die in 1922 wél, liggen de wortels van 8 maart volgens het instituut voor vrouwengeschiedenis Aletta eerder in Rusland dan in Amerika.

In Nederland zakte de belangstelling na de oorlog in, alleen voor communistische vrouwen had de dag nog betekenis. De tweede feministische golf in de jaren zeventig bracht een revival van Vrouwendag, vooral in linkse kring. Daar is het nu geen 'must' meer, wel organiseren her en der vrouwenorganisaties activiteiten.

Een overkoepelend thema is er niet, maar de aandacht gaat vooral uit naar economische zelfstandigheid, vrouwen aan de top en seksueel geweld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden