Tientallen 'spookjongeren' hebben zich bij de gemeente uitgeschreven

Beeld Colorbox

Voor Khalel is de brievenbus altijd leeg. Aanvankelijk liep hij nog enthousiast de trap af naar de brievenbus bij de ingang van de flat, misschien zat er nog post voor hem bij. Na verloop van tijd deed hij dat niet meer, want er kwam toch niets meer voor hem.

Het ophalen van de post is niet het enige waar hij geen zin meer in heeft. Doelloos hangt hij rond, in zijn bed, op de bank of buiten op straat in een straal van hooguit honderd meter rondom het flatgebouw in Amsterdam-Slotervaart waar hij met zijn ouders, broertje en een zusje woont.

De in Nederland geboren Marokkaan Khalel Joulahi (23) is een zogeheten 'spookjongen'. Journaliste Margalith Kleiwegt beschrijft in haar nieuwste boek 'Familie is alles. Onzichtbare ouders tien jaar later' (uitgeverij Atlas Contact) onder meer zulke jongens die zich hebben uitgeschreven bij de gemeente, 'vaak wegens schulden', en die daardoor nergens meer in beeld zijn.

Exacte aantallen zijn vanwege dat 'spookburgerschap' niet te geven. Vermoed wordt dat het om tientallen jongeren gaat, meestal allochtoon. Ze leven als het ware als schimmen in de grote stad. Onzichtbaar voor de autoriteiten, onbeschermd, ongediplomeerd, vatbaar voor problemen en criminaliteit en veelal een grote last voor hun familie. Zo ook Joulahi.

Zijn ouders weten geen raad met hem: "Ik weet niet wat ik met hem moet. Iedere ochtend schreeuw ik dat hij uit zijn bed moet komen, maar hij vertikt het. Ik zeg hem dat hij op zoek moet naar werk of school, maar dat doet hij niet. Overdag werken mijn man en ik en hebben we geen zicht op hem. Uiteindelijk blijkt elke dag weer dat hij niets heeft gedaan", zegt zijn moeder terwijl ze haar handen in de lucht werpt en Allah om hulp vraagt. "Uit huis zetten kan ik ook niet, want hij blijft onze zoon. Eigenhandig door zijn vader worden meegesleurd ook niet, want hij is inmiddels groter en sterker."

Zijn kamer is klein. Alleen een bureautje waar zijn laptop op staat, zijn onopgemaakte bed en een kleine tv. Zijn kleren hangen slordig in een inbouwkast. Tijdens dit gesprek is het rond drie uur 's middags. Joulahi is nog maar net een uurtje uit zijn kamer. "Ik heb toch niets te doen. Wat moet ik anders?", klinkt het lusteloos. "Ik had een paar jaar geleden schulden nadat ik een dure scooter had gekocht, maar kon die niet meer afbetalen. Mijn ouders wilden me wel helpen, maar daar was ik te trots voor. Ik regelde het allemaal zelf wel."

Niet dus, want hij kon de ladingen herinneringen en aanmaningen die in de brievenbus vielen niet meer aan. Hij trok bij zijn zus in Amsterdam-Oost in en schreef zich bij zijn ouders uit. Maar de jongere broer die bij zijn zus te gast was 'vergat' zich daar in te schrijven. Na ruim anderhalf jaar kwam hij weer terug bij zijn ouders in Amsterdam-West. Inmiddels hadden zijn ouders na een deurwaardersbezoek zijn 'scooterschuld' afgelost. "Ik schaamde mij daar zo voor dat ik niemand onder ogen durfde te komen. Ik sloot me op in mijn kamer."

Met als gevolg dat hij zich niet meer bekommerde om zijn officiële status bij de gemeente. Geen enkele instantie nam contact meer met hem op. Hij werd een spookburger. "Ik heb nergens meer zin in. Ik begrijp dat mensen denken: hij moet een trap onder zijn reet hebben, maar zij begrijpen niet hoe het is dat ik niets meer heb en niets meer ben. Als ik mij opnieuw inschrijf, krijg ik meer gedoe, want ik heb meer financiële problemen. Nu blijf ik daarvan weg."

Vrienden heeft hij nauwelijks. Het zijn vooral straatjongens, 'een beetje dezelfde types' als hij. "Het is zo verleidelijk om crimineel te worden. Maar zover ben ik gelukkig nog niet. Gelukkig zijn mijn ouders er nog voor me en ik denk aan mijn broertje en zusje. Ze irriteren zich aan me. Ik ben een last. Ik weet niet wat ik moet als het allemaal minder wordt", zegt Joulahi terwijl hij glazig voor zich uit staart. Alsof hij precies weet wat dan gaat gebeuren, maar dat vertelt hij niet. Ondertussen blijft zijn brievenbus leeg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden