Tieners noemen koning Mswati III ’de pinautomaat’

Siphiwe Hlophe werd door haar man besmet met aids, maar hij gaf haar de schuld. Inmiddels is ze directeur van een aidshulporganisatie in Swaziland.

door Sybilla Claus

In Swaziland zijn meer dan 200.000 mensen besmet met aids. Slechts 20.000 weten het van zichzelf. „De andere 180.000 hebben lol terwijl ze aids verspreiden. We zijn nog lang niet bij het hoogtepunt!”

Voor een studiebeurs moest Siphiwe Hlophe in 1999 een aidstest doen. „De beurs heb ik nooit gekregen. Het was een klap om te horen dat ik besmet was. Ik had altijd maar één man gehad.”

Die reageerde erg slecht op het nieuws, ’net zoals alle Afrikaanse mannen’, voegt ze er droog aan toe. Hij verhuisde. Elke Swaziër weet nou eenmaal dat ziekte van vrouwen komt. „De man is een god, die zij moet eren.”

Dat Hlophe aids kreeg, net als veel vrouwelijke leeftijdgenoten, heeft haar leven ingrijpend veranderd. Ze hield op met haar werk voor een vakbond en begon in 2001 Swapol, Swaziland positief leven. Deze club van 1250 leden met aids (onder wie 80 mannen) strijdt voor bewustzijn, behandeling, en het recht van vrouwen om ’nee’ te zeggen, bijvoorbeeld tegen echtelijke seks zonder condoom.

„Dat laatste is heel moeilijk, want bij ons is de man de beslisser, de vrouw een soort minderjarige. Zelfs om naar het ziekenhuis te gaan, heb je je mans toestemming nodig.”

Wie ’nee’ durft te zeggen, wordt uitgescholden of mishandeld. „Vrouwen worden gekozen, klaar. Wij werken nu met een meisje van tien dat al twee jaar door haar vader wordt verkracht. Haar moeder en oma weigeren haar weg te laten halen, omdat het ’slechts een familieprobleem is’.

Wat doet de regering, lees: de koning, eraan dat Swaziland nummer één staat op de wereldranglijst voor aids?

„Geen idee. Ze schrijven af en toe wel beleid, maar implementeren het nooit. Mannen nemen de koning met zijn dertien vrouwen als rolmodel. Maar soms kunnen zij hun grote families niet eens voeden.” Heel Swaziland weet dat de koning bovendien allerlei meisjes van straat laat plukken. Tieners noemen hem ’de pinautomaat’. „Mswati III staat boven de wet. Als de leeuw brult, moet iedereen zich verbergen”, zegt zij, verwijzend naar het totemdier van de absolute monarch.

In oktober zal de koning wéér een bruid kiezen uit duizenden jonge meisjes. „Als zo’n meisje 16 of 17 is, veranderen ze gewoon de leeftijd, omdat wij daar zo’n stennis over gemaakt hebben.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden