Tien redenen om wel te geloven in Europa

Beeld Thinkstock

Europa rijdt op hoge snelheid een doodlopende straat in, beweren doemdenkers als de Amerikaanse Nobelprijswinnaar Paul Krugman met een zekere gretigheid. Nu hebben onheilsprofeten meestal ongelijk, maar te veel negatieve voorspellingen zijn niet zonder risico. Zij kunnen zichzelf waarmaken. Daarom zijn gezond verstand en hoop voor Europa cruciaal om de zwaarste beproeving sinds haar oprichting te doorstaan, betoogt hoogleraar politiek Dominique Moisi van het Franse Instituut voor Internationale Zaken.

Op de internationale opiniesite Project Syndicate noemt hij tien goede redenen om te blijven geloven in Europa. "Tien rationele argumenten om pessimistische analisten en bezorgde investeerders te overtuigen dat het hoogst prematuur is de euro en de EU al te begraven."

Ten eerste ziet Moisi dat het staatsmanschap is teruggekeerd in Europa. Hij verwijst daarbij naar het goede werk van de Italiaanse premier Mario Monti.

Met het teruggekeerde staatsmanschap ziet Moisi een tweede reden voor optimisme; beter bestuur. Vooral de recente benoemingen van vrouwen op belangrijke posten in Italië en Frankrijk leidt bij de hoogleraar tot vertrouwen.

Reden drie: Europeanen zijn allemaal doordrongen van de ernst van de situatie. Dat vergroot het draagvlak voor noodzakelijke bezuinigingen en hervormingen. De verkiezing van François Hollande in Frankrijk ziet Moisi niet als een motie tegen bezuinigingen, maar als een interne afrekening met Nicolas Sarkozy.

De Europese diversiteit is reden vier voor optimisme. "Van Duitse auto's tot Franse luxe goederen, de Europese industriële concurrentiekracht moet je niet onderschatten."

De vijfde reden is paradoxaal genoeg nationalisme. Europa kent de gevaren, maar in de huidige EU kan die kracht ten goede worden aangewend, denkt Moisi. Hij wijst op de groei van Aziatische landen als Korea, China en Taiwan die het net zo goed wilden doen als Japan. In Europa is Duitsland het economisch te kloppen land.

Reden zes is de democratie die zo diep is verankerd in de Europese cultuur. Zo bracht maar liefst tachtig procent van de Fransen hun stem uit op een van de presidentskandidaten.

De zevende reden om in Europa te geloven hangt samen met haar universele boodschap en de talen. "Slechts weinig mensen dromen er van Chinees te worden, of een van de vele lokale talen te leren, het Mandarijns uitgezonderd. Engels, Spaans, Frans en in toenemende mate Duits overschrijden de nationale grenzen."

Dan het multiculturalisme, de achtste reden. "Het is een omstreden model, maar het multiculturalisme is meer een bron van sterkte dan van zwakte. De mix van culturen maakt mensen in Europa rijker in plaats van armer."

De negende reden komt uit de nieuwe Europese landen. Met de toetreding van voormalig communistische landen als Polen wint de EU aan legitimiteit. De toetreding van Kroatië en Montenegro kan een eventuele Griekse exit opvangen.

De tiende reden om te geloven in Europa is volgens Moisi de belangrijkste. Europa en de wereld hebben geen beter alternatief. "De Duitse filosoof Jürgen Habermas spreekt van een 'transformationele werkelijkheid' - een complex woord voor een simpele realiteit: Verdeeld zullen we falen, terwijl we verenigd, op onze eigen complexe manier, kunnen streven naar 'grootsheid' in de beste zin van het woord."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden