Reportage

Tien jaar na haar dood is majoor Bosshardt nog niet vergeten

Archiefbeeld van majoor Bosshardt uit 2006. Beeld ANP PHOTO MARCEL ANTONISSE
Archiefbeeld van majoor Bosshardt uit 2006.Beeld ANP PHOTO MARCEL ANTONISSE

Tien jaar geleden overleed Majoor Bosshardt. Bij het Leger des Heils op de Amsterdamse Wallen zijn ze haar nog niet vergeten.

Honderduit kletsend loopt Jan Ruijs door het pand van het Leger des Heils op de Amsterdamse Wallen. Speciaal voor de gelegenheid heeft hij een grote bos bloemen meegenomen. “Normaal doe ik dat niet”, zegt Ruijs met een onvervalst Amsterdamse tongval. “Mijn vrouw heeft in de 32 jaar dat we samen waren nooit bloemen gehad.” Terwijl een aantal Heilssoldaten marsliederen en smartlapachtige meezingers aan het aan het oefenen zijn, maakt de 75-jarige Ruijs snel een fotootje van de bloemenpracht. Een schaterlach klinkt op: “Anders geloven ze me niet als ik het later vertel.”

Met de bloemen eert Ruijs Majoor Bosshardt. Vandaag is het op de kop af tien jaar geleden dat Majoor Bosshardt, 94 jaar oud, overleed in haar woning in Amsterdam, de stad waarmee ze in de loop van haar leven helemaal vergroeid was geraakt.

De Strijdkreet

Buiten aan de gracht vergapen toeristen zich deze ochtend alweer aan de eerste vrouwen achter de ramen en de rode lichten van sekstheater Casa Rosso. Hier binnen staat het Leger des Heils in kleine kring stil bij de Heilssoldaat die bij leven was uitgegroeid tot een soort nationale grootmoeder. In het pand aan de Oudezijds Achterburgwal blijkt ‘de Majoor’, zoals ze hier nog steeds wordt genoemd, nog lang niet vergeten. “Ze kende mij persoonlijk. Het was altijd: ‘Hoe is’t jongen, hoe gaat’t jongen?’”, zegt Ruijs, die ooit een zwervend bestaan leidde met de fles in de hand. “Ja, dan zag je haar hier weer met dat blaadje rondlopen, hoe heet het, de Strijdkreet.” Met hulp van het Leger en steun van Bosshardt kreeg Ruijs zijn leven weer op de rails.

Enkele tientallen mensen zijn bijeen om Majoor Bosshardt de herdenken in een korte viering. Zowel vaste bezoekers als heilssoldaten delen herinneringen, zingen liederen en lezen uit het bijbelboek Mattheus de lievelingspassage van Bosshardt. Tot haar dood zette Alida M. Bosshardt zich in als helpster in nood, hoewel ze officieel al jaren met pensioen was. Haar werkterrein waren de Amsterdamse Wallen, waar ze kordaat hulp bood aan prostituees en anderen die een helpende hand nodig hadden. De publieke belangstelling voor haar was altijd enorm. Interviews, televisieoptredens, eregast op congressen – het kon allemaal niet op voor de Heilssoldate met die vlotte babbel en dat onbevreesde karakter.

‘God dienen, is mensen dienen’

Heilssoldate Margo Merts (48) denkt nog regelmatig aan haar ‘tante Majoor’. Als klein meisje woonde ze met haar ouders (‘bijna onze hele familie werkt bij het Leger’) een verdieping boven het appartement van Bosshardt. Ze was er kind aan huis. “Als ze op pad was, nam ik de telefoon wel eens op. Ik heb ik weet niet wie aan de lijn gehad, van Mies Bouwman tot en met het secretariaat van prinses Juliana.” Een foto in de zaal toont Bosshardt zoals iedereen haar kende - gul lachend in het karakteristieke donkerblauwe damesuniform, het bijpassende hoedje met strik op haar zilvergrijze haar.

Het geloof van Bosshardt was zowel eenvoudig als doeltreffend. ‘God dienen, is mensen dienen’, luidde haar credo. “Precies wat het moet zijn”, zegt Merts en plant haar ellebogen op het geruite tafelkleed. Haar vader Koos Tinga (72) mengt zich in het gesprek. “We zijn steenrijk dat we haar gekend hebben.” Zijn dochter: “We zijn helemaal geen types om de Majoor te vereren. Toch ben ik diep dankbaar dat ze met haar leven richting heeft gegeven aan het Leger in Nederland. Niet lullen maar poetsen, gewoon aan de slag, kijken waar hulp nodig is.” Tinga knikt: “We worden de kerk met de opgestroopte mouwen genoemd. Zodra we dat niet meer zijn, is er iets mis.”

De Majoor

Ze had de rang van luitenant-kolonel, toch bleef Alida Margaretha Bosshardt (1913 - 2007) altijd bekend als ‘de Majoor’. Majoor Bosshardt is zonder twijfel de meest spraakmakende soldaat die het Nederlandse Heilsleger ooit heeft gehad. Na de oorlog begon ze met haar werk op de Wallen. De tv-uitzending ’Anders dan anderen’ maakte Bosshardt in 1959 tot bekende Nederlander. Een paar jaar later bracht ze met een vermomde prinses Beatrix een bezoek aan arme gezinnen en prostituees. Officieel ging ze in 1978 met pensioen, maar ze werkte tot haar dood als ‘vrijwilligster’. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden