Thuiszorg slaat alarm over verdwijnen hulp

Zorg voor 220.000 mensen en tienduizenden banen in gevaar

Grijpt PvdA-staatssecretaris Martin van Rijn van volksgezondheid niet onmiddellijk in dan dreigt de thuiszorg voor 220.000 kwetsbare mensen te verdwijnen. Ook tienduizenden arbeidsplaatsen staan op de tocht.

Zion Jongstra, directeur van de TSN Thuiszorg, met 15.000 medewerkers de grootste thuiszorgorganisatie in Nederland, sloeg gisteren in Den Haag alarm. Er dreigt volgens hem een 'sociaal slagveld'. Veel gemeenten bezuinigen op de thuiszorg veel meer dan de 30 procent die door Den Haag is opgelegd. Hij ziet zich gedwongen tot harde maatregelen om TSN te laten overleven. In gemeenten die vrijwel helemaal stoppen met het financieren van thuishulp, verliezen 650 TSN-medewerkers hun vaste baan. Dat geldt ook voor 1500 werknemers met een tijdelijk contract. Van ongeveer 4300 medewerkers die nu nog in een hogere loonschaal zitten dan door de cao voorgeschreven, wordt het loon verlaagd.

Jongstra sprak namens nog drie grote thuiszorgorganisaties. In een open brief roepen ze Van Rijn op in te grijpen en de regie te nemen. Gisteravond hadden zij met hem een gesprek. In een eerste reactie noemde Van Rijn de ontslagen 'ongelooflijk zuur voor de medewerkers'. Maar dat er ontslagen dreigen in gemeenten waar geen huishoudelijke hulp wordt aangeboden kan volgens hem 'echt niet het verhaal zijn'. Immers: "Elke gemeente moet een voorziening bieden voor mensen die het nodig hebben. Dus ik hoor graag over welke gemeenten zij het hebben."

Jongstra noemde gisteren Stadskanaal, Kampen en Groningen. Van Rijn zou die gemeenten moeten verbieden om de thuishulp te schrappen. Er zijn ook gemeenten waar het volgens hem wel goed gaat, zoals Rotterdam, Eindhoven, Den Haag en Amsterdam. Die grote steden zou de staatssecretaris ten voorbeeld moeten stellen.

Volgens de TSN-directeur zijn de problemen het rechtstreeks gevolg van het bezuinigingsbeleid van Van Rijn. "De staatssecretaris heeft de sleutel in handen", meent hij. Zo zou hij de gemeenten minimum-uurtarieven moeten opleggen. Volgens de TSN-directeur betalen veel gemeenten onder de kostprijs. Ze bieden een uurtarief per werknemer van gemiddeld 21 euro. TSN heeft echter veel ervaren werknemers in dienst die ruim 26 euro per uur krijgen.

Daarnaast zou hij de gemeenten moeten stimuleren om 'slimmer' te werken. Veel thuiszorg wordt 'verkokerd' gegeven. Voor schoonmaak, wassen en aankleden of steunkousen aantrekken komt telkens weer een andere hulpverlener. Het is goedkoper om die zorg te combineren. Volgens de TSN-directeur heeft praten met de gemeenten geen zin, daarom klopt hij aan bij het kabinet. "Gemeenten redeneren: er ligt zoveel op ons bordje; we weten wel dat het slimmer kan, maar laten we maar beginnen met bezuinigen."

Ook de 'huishoudelijke hulp toelage' waarbij de overheid de schoonmaakhulp voor de helft subsidieert werkt volgens Jongstra niet. Van Rijn heeft daarvoor 190 miljoen euro uitgetrokken in twee jaar. Hij claimt dat daardoor 19.000 banen worden gered. Jongstra: "We redden nog geen 500 banen. Het idee is sympathiek, maar het is een bureaucratische chaos. Mensen in de bijstand kunnen bovendien geen tien euro per uur betalen."

Mona Keijzer, CDA-Kamerlid, wil een onderzoek naar de tarieven. Volgens de WMO, de wet die de zorgtaken van de gemeenten regelt, kan de staatssecretaris de gemeenten minimumtarieven opleggen, als uit dat onderzoek blijkt dat ze er een puinhoop van maken. Renske Leijten (SP) pleit voor een wettelijk recht op thuishulp, zodat gemeenten er niet meer omheen kunnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden