'Thuis' zou zo op zwarte lijst komen

Was mijn ouderlijk huis een verpleeghuis geweest, dan was het nu gesloten, is de overtuiging van Hieke de Zeeuw.

Met verbazing volgde ik vanaf het ziekbed van mijn moeder de naming and shaming van een lijst met instellingen voor verpleeghuiszorg.

Hoe denkt staatssecretaris Van Rijn dat het verder zal gaan? Denkt hij werkelijk dat een zwaar verwaarloosde, verouderde sector als de verpleeghuiszorg op eigen kracht kan omvormen tot een modern en op de veranderende toekomst toegesneden bedrijfstak? En dat een boze staatssecretaris die dreigende taal uitslaat helpt om kwetsbare ouderen betere zorg te geven? Neem van mij aan: een nationaal deltaplan kwetsbare ouderen is nog niet genoeg.

Alleen al uit mijn bescheiden perspectief - werkzaam in de langdurige zorg - weet ik hoeveel tijd en energie het kost om een team verzorgenden op te leiden rond belevingsgerichte dementiezorg, leren omgaan met kwaliteitsprotocollen en digitale rapportage, samenwerken met mantelzorgers en ieder incident, hoe klein ook, te rapporteren zodat je er samen van kunt leren.

undefined

Geen budget voor cursus

Helaas zijn er in de zorg geen budgetten om dure externe trainers in te huren of hele teams vrij te roosteren om op cursus te gaan. Laat staan dat budgetten toereikend zijn om alle te laag opgeleide medewerkers te vervangen door hbo-verpleegkundigen. Natuurlijk kunnen bij veel grote instellingen de salarissen van bestuurders en de overheadkosten omlaag, maar daar ga ik het hier nu even niet over hebben.

De publicaties van de afgelopen weken gaan vooral over intramurale verpleeghuizen die zorg leveren op basis van zorg in natura. Ik leg vaak aan mensen uit: dat is een soort zorg all-inclusive en daar bedoel ik mee dat wonen én zorg in één pakket zitten.

Naast verpleeghuizen zijn er ook veel woonvormen waar mensen zelf hun woonruimte huren en daarnaast zorg inkopen. Dit scheiden van wonen en zorg is ook overheidsbeleid en hierdoor wonen steeds minder mensen die zware zorg nodig hebben in een verpleeghuis maar steeds meer 'thuis'. Gewoon thuis met Buurtzorg of een andere thuiszorgorganisatie, of in een particuliere woonvorm waar de organisatie zorg levert op basis van een persoonsgebonden budget. Ook hier verschijnt de inspectie af en toe ongevraagd en controleert de kwaliteit van de zorg.

Samen met mijn broer en zus, dierbare buren en een team toegewijde thuiszorg vormde ik in mijn ouderlijk huis tot voor kort een klein verpleeghuis rondom één kwetsbare oudere: mijn moeder van 86. Als de inspectie hier langs was gekomen, dan waren wij acuut op de zwarte lijst gekomen, sterker nog, we waren gesloten. De stapel medicijndoosjes met daarin morfinehoudende pleisters, pufjes en pillen in allerlei sterktes, kalmerende zetpillen, tabletten, paracetamol in verschillende verschijningsvormen, antibiotica, anti-vochtpillen, anti-kramppillen beslaat een heel tafelblad. Iedere (avond- en nacht) huisarts schrijft weer wat nieuws uit, in de hoop dat dit de verlossing gaat bieden voor de pijn.

We rijden naar de apotheek en leggen het doosje bij de stapel. Niemand wordt er meer wijs uit en, nog veel erger, niemand heeft meer overzicht wat er nu eigenlijk allemaal ligt. Een verpleeghuis krijgt al een 'tekortkoming' als er één morfinepleister buiten de afgesloten medicijnkast ligt.

Dan het onderwerp 'vrijheidsbeperkende' maatregelen. In haar pijn en verwarring wil mijn moeder af en toe uit bed. Dat kan eigenlijk niet, daarvoor is ze te zwak en de kans dat ze dan wat breekt is groot. Ondanks dat er permanent iemand naast haar zit, gaan de bedhekken omhoog. Waarom niet? Hierdoor blijft ze veilig liggen en voorkomen we dat ze wat breekt. Die hekken zitten er niet voor niets, denk je. Maar bedhekken omhoog, dat is een vrijheidsbeperkende maatregel. Dat mag je in een verpleeghuis niet zomaar doen, ook niet als je als nachtverpleegkundige in je eentje verantwoordelijk bent voor twaalf verwarde ouderen. Daar moet je eerst de familie voor laten tekenen.

Onlangs schreef een dienstdoende huisarts nieuwe kalmerende medicijnen uit voor mijn moeder. Om 23.00 uur arriveerde de (hoog opgeleide) nachtverpleegkundige die ons ondersteunt in de palliatieve zorg. Resoluut legde ze de nieuwe pillen aan de kant en gaf aan dat ze gewoon een andere pil van de stapel ging fijnmalen en met vla aan mijn moeder ging geven. "Deze kun je beter zelf nemen", stelde ze mij voor. "Daar slaap je lekker op."

Zonder pil heb ik die nacht goed geslapen. Blijmoedig veegde ik de volgende ochtend wat resten van fijngemalen oxazepam, vermengd met broodkruimels, van het aanrecht. Goed dat de inspectie er die ochtend niet was. Onze nachtverpleegkundige lag waarschijnlijk al heerlijk te slapen. In de verpleeghuizen van de zwarte lijst werd die ochtend nog druk gerapporteerd.

De moeder van Hieke de Zeeuw is inmiddels overleden.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden