Thuis je eigen North Sea Jazz Festival beleven

Wie dit weekend niet naar het North Sea Jazz Festival gaat kan natuurlijk radio of televisie inschakelen. Maar hij kan thuis ook makkelijk een vergelijkbaar programma samenstellen met cd's van festivalartiesten. Keuze genoeg. Waarmee beginnen we? Vooruit, met iets onstuimigs.

David Murray biedt dat op de cd 'FO DEUK REVUE' (Enja ENJ-9318 2; distributie: Choice) met een wervelende fusie tussen moderne jazz en Afrikaanse muziek. De saxofonist maakte het album met een 20-koppig orkest, waarin bekende jazzmusici als Jamaladeen Tacuma (basgitaar) en Craig Harris (trombone) samenspelen met Afrikaanse percussionisten en zangers, waaronder Doudou N'Diaye Rose. De fusie is geslaagd, in de zin dat er geen puur Afrikaanse, noch puur Amerikaanse muziek klinkt. De invloeden zijn veelzijdig. Ook soul en funk doen zich gelden. En in de teksten wordt de lof aan Afrika bezongen.

Murray speelt ook mee op de cd 'JUNKANOO' (Verve 537122-2) van Barbara Dennerlein. Deze Duitse jazzcomponiste behoort samen met de Amerikaanse Maria Schneider tot de huidige bigband-top. Een echte bigband is het 13-koppig orkest op 'Junkanoo' overigens niet; Dennerlein werkt niet met secties, maar met een keur aan Amerikaanse stersolisten die de stukken persoonlijk inkleuren. Een grote rol in haar muziek speelt haar Hammond orgel. Dit instrument geeft de muziek een ouderwets tintje. Echt traditioneel wordt het niet. Dennerlein geeft weinig om het verleden, liever baant ze haar eigen weg. Dat doet ze zonder er voorhoedemuziek van te maken. Het blijft moderne jazz met een eigen gezicht.

Voor liefhebbers van gekruide bigbandmuziek is 'BIG BAND' (Verve 533 451-2) van Joe Henderson een must. De beroemde saxofonist werkt op dit album samen met niet minder beroemde collega's als Freddie Hubbard, Nicholas Payton, Chick Corea en Christian McBride. Alle stukken zijn hetzij gecomponeerd, hetzij gearrangeerd door Henderson. Daartussen eigen oude composities als 'Recordame' en 'Isotope' en beproefde standards als 'Without a song' en 'Chelsea Bridge'. Het orkest brengt deze swingend en vol vuur.

Het Vienna Art Orchestra is een moderne bigband. Het orkest viert haar verjaardag met de 3-cd-box '20th ANNIVERSARY' (Amadeo/Verve 537 095-2). Op de eerste cd, 'Nine Inmortal Evergreens for Eric Dolphy', brengt het een hommage aan de in 1964 in Berlijn overleden Amerikaanse basklarinettist. Stukken als 'Miss Ann' en 'Hat and Beard' krijgen gloedvolle, eigentijdse vertolkingen. Nadrukkelijk eigentijds is ook de derde cd: 'M Concerto for Voice & Silence'. Hierop klinkt het VAO als een kamerorkest in het voetspoor van Gunther Schullers Third Stream-beweging: een vitale kruising tussen klassiek en jazz. Op de tweede cd, 'Ballads', werkt het orkest in 9 standards samen met jazzvocalistes als Betty Carter, Sheila Jordan en Helen Merrill.

Een andere zangeres is de sopraan Judy Silvano. Over haar is veel te doen geweest, maar haar echtgenoot, saxofonist Joe Lovano, gelooft onvoorwaardelijk in haar zangkunst. Die komt beslist tot haar recht op de cd 'CELEBRATING SINATRA' (Blue Note 8377182). Het album bevat stukken die 'The Voice' bekend maakte. Lovano legt in zijn vertolkingen zijn eigen accenten en toont en passant zijn talenten als formidabel blazer. Sommige arrangementen, met strijkje en al, zijn wat zoetsappig, maar in de meeste gevallen wordt de grens tussen kunst en kitsch niet overschreden.

Op 'ART FORUM' (Blue Note 8373192) neemt altsaxofonist Greg Osby afstand van de moderne fusie tussen jazz en hiphop die hij op eerdere albums etaleerde. 'Art Forum' is een strikt akoestisch jazzalbum, waarop de altist als vanouds gedreven met een scherpe, wendbare toon te horen is. De muziek, zeven eigen werkjes en twee standards, wordt gespeeld door een grote formatie, maar klinkt uiterst doorzichtig. De opzet is traditioneel, maar ademt een strikt eigentijdse geest, met het aansprekende titelstuk als hoogtepunt.

Op 'WHERE'S YOUR CUP' (COLUMBIA 485139) maken Henry Threadgill & Make A Move indruk met een afgewogen elektro/akoestisch avontuur. Threadgills als een vlechtwerk vormgegeven muziek vergt wat van de luisteraar, maar de beloning is er naar. De bezetting mag er ook weer zijn met gitaar, accordeon, basgitaar en drums, waarover Threadgills altsax zijn eigen lijnen heen weeft.

Wie thuis na dit alles een dansje wil wagen, moet de cd 'SOUL JAZZ LATIN FLAVOURS NINETIES VIBE' (Challenge, AL 73087) van de Nederlandse formatie New Cool Collective opzetten. Hierop wordt de 'easy listening'-jazz uit de jaren zestig opnieuw geinterpreteerd. De deuntjes klinken soms wat melig, maar de humor en de lekkere dansritmes maken veel goed. Niets met nostalgia, maar alles met hedendaagse jazzdance heeft de cd 'Music Evolution' van Branford Marsalis' groep Buckshot Lefonque. De cd biedt aanstekelijke hiphop, triphop, woeste scratcers en onstuimige saxofoonsolo's.

Gedanst kan er ook worden op Gato Barbieri's 'QUE PASA' (Columbia CK 67855). 'Que Pasa' betekent 'wat gebeurt er'. Dat kun je je inderdaad afvragen. Barbieri is lang uit het zicht geweest, zodat je van een herontdekking kunt spreken. Barbieri's toon is vanouds: fors en snijdend. Maar de vroegere muzikale tegendraadsheid is verdwenen. De sterke latin ondergrond van vroeger leunt nu af en toe wel erg tegen de kitsch aan. Een goede cd voor die momenten, dat je even wilt ontspannen, maar wel muziek wilt horen.

Een ontdekking, maar dan een echte, is de jonge blanke Amerikaanse zangeres Madeleine Peyroux. Op 'DREAMLAND' (Atlantic 829462) laat zij zich kennen als de opvolgster van Billie Holiday. Ik heb niet eerder iemand gehoord, die zozeer in haar buurt komt, zonder haar ook maar een moment na te doen. Haar stem is even hartstochtelijk, bezeten bijna en vol emotie. Anders dan iemand als Cassandra Wilson blijft ze in elk stuk, van haarzelf en standards, trouw aan de historische context. Het is alsof we met haar een halve eeuw in de tijd terugkeren. Billie Holiday is niet oud geworden. Gelukkig voor ons heeft Madeleine Peyroux nog een hele carrière voor zich.

Er is nauwelijks een grotere tegenpool voor Peyroux dan Bobby McFerrin. Op 'CIRCLESONGS' (Sony SK 62734) presenteert deze stemkunstenaar een 8-delige suite, waarin hij tegenwicht krijgt van 12 vocalisten. Daaronder de avantgardiste Sussan Deyhim en de in oude muziek gespecialiseerde Paul Hillier. Inhoudelijk beweegt de muziek zich tussen Afrika, Amerika en het Midden Oosten. De invulling is fascinerend. Achtergrond en voorgrond veranderen telkens van positie; diverse solistische lijnen lopen door elkaar heen. Instrumenten worden er evenwel niet bespeeld. Zelfs slagwerk-tikjes en -plofjes komen uit iemands keel.

Voor de late uurtjes leveren pianist Herbie Hancock en sopraansaxofonist Wayne Shorter hun cd '1+1' (Sony 537 564-2). Hierop spelen zij een aantal verstilde stukken waarop het vooral voor romantici goed toeven is. Nep is het gelukkig niet, daarvoor zijn beide musici te integer. Diepgang is niettemin ver te zoeken. Bijzonder is wel hun versie van 'Memory Of Enchantment', waarmee onze landgenoot Michiel Borstlap de prestigieuze Thelonious Monk-compositieprijs won. De versie van Borstlap en saxofonist Yuri Honing heeft meer pit, die van Hancock en Shorter is lyrischer.

Even ontspannen is 'BEYOND THE MISSOURI SKY' (Verve 537 130-2), van bassist Charlie Haden en gitarist Pat Metheny. Ze noemen de dertien composities 'short stories', en dat zijn ze ook. Op elk stuk wordt een verhaaltje verteld, dromerig meestal, een enkele keer met een wat schokkender plot. Fijn om bij in te slapen.

Het laatste alternatief voor de late uurtjes is Geri Allens 'EYES...IN THE BACK OF YOUR HEAD' (Blue Note 8382972). Ook deze plaat bevat tamelijk verstilde muziek, maar de pianiste blijft daarbij allesbehalve aan de oppervlakte. Op twee nummers wordt ze bijgestaan door de immer zangerige Ornette Coleman op altsax, op twee andere stukken door trompettist Wallace Roney. De laatste overtreft zichzelf in het nummer 'Dark Eyes': wat een toon, wat een beheersing! Percussionist Cyro Baptista vult efficient de gaatjes. En Geri Allen schittert met een overrompelend toucher. Een mooiere afsluiting van een besloten huiskamerfestival kan haast niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden