Recensie

'Thron': Samen met vijf danseressen verstrikt in een tijdsvacuüm

Beeld uit 'Thron'. Het repetitieve kenmerkt het vroege werk van Krisztina de Châtel. Beeld rv
Beeld uit 'Thron'. Het repetitieve kenmerkt het vroege werk van Krisztina de Châtel.Beeld rv

Thron
Krisztina De Châtel & V.A. Wölfl
★★★☆☆

Vijf uitdrukkingsloze danseressen in witte herenoverhemden en gesteven pantalons bewegen vlijmscherp gelijk, hun rug stokstijf. Armen maken een rechtse hoek, als in een boksbeweging. Voor de rest doen de benen het werk: dribbel, dribbel, stap, stap. En dat in een duizelingwekkende opvolging van tienduizenden herhalingen in rechte lijnen en diagonalen.

Het repetitieve is kenmerkend voor het vroege werk van Krisztina de Châtel, met meer dan zeventig choreografieën met recht de koningin van de minimalistische dans. Deze stroming kwam eind jaren zeventig uit de VS overwaaien en porde het naar experiment hunkerende danslandschap flink op. Dans als pure abstractie en louter vormenspel, ontdaan van de neppe pathos van het ballet, dat gaf lucht en ruimte!

Uithoudingsvermogen is fenomenaal 

Een hoogtepunt in De Châtels oeuvre is 'Thron', een danswerk uit 1984 dat nu is hernomen in nieuwe bezetting. Het uithoudingsvermogen en de concentratie van de jonge danseressen is fenomenaal, de bewegingsreeks gaat maar door met steeds minimale verschillen en verschuivingen. De voeten slepen, gevolgd door enkele stapjes heen of terug. Eén misstap of wiebelende tel is funest en zou de magie van het consequente doorbreken.

Een soort labyrint van rechthoeken beperkt hun bewegingsruimte en accentueert tegelijk de geometrische helderheid van de titanenklus. Soms stapt een danseres eventjes uit de bewegingsketting of is er een kort bevriezingsmoment om er daarna weer in volle kracht voor te gaan. Na verloop van tijd doet het eindeloze gedribbel wat met je beleving van dimensies: alsof de ruimte vloeibaar wordt en de tijd gaat stromen.

Gedateerd 

Dat is een mooie ervaring, voor wie ervoor openstaat, maar de hamvraag is of Thron na 33 jaar niet wat gedateerd is? Dankzij iemand als Krisztina de Châtel gebruiken hedendaagse dansmakers als Ann Vanden Broek en Jan Martens de kracht van het repetitieve voor full colour-theaterervaringen. Daarbij steekt zo'n rigide minimalistisch werk, hoe knap ook, anno nu toch wat bleekjes af.

Daarom is de opfrissing van de muziek met nieuwe belichting een gouden greep. Patricio Wang heeft zijn oorspronkelijke minimal compositie naar 2017 getrokken met 'ethergeluiden': alsof iemand aan de knoppen van de radio zit. Dat versterkt het idee dat we samen met de danseressen verstrikt zijn in een tijdsvacuüm, waarin de meedogenloze herhalingstoestand de sluizen openzet voor contemplatie: is het niet voor levensvragen, dan wel voor een fijn potje onthaasting.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden