Opinie

Thomas Mann inspireerde kuuroord 'H"henluft'/cadance

DEN HAAG - Zijn onderlijf is verlamd geraakt, dus duwt hij zich voort op gestrekte armen. De rug kaarsrecht, de nek verstijfd en met ogen op denkbeeldige voelhorentjes. In het kuuroord 'H"henluft' boven de boomgrens in de Alpen speelt de nieuwste productie van het Hans Hof Ensemble zich af, duidelijk naar voorbeeld van Thomas Manns 'De Toverberg'.

Maar de besluiteloze, dromerige Hans Castorp - de danser-mimer Mischa van Dullemen - verandert niet zomaar in een slak. Op het grind tussen het terras met ligstoelen en de zijwand met glazen deuren is hij eerst een met dekens omwikkelde zijderups, dan een zich vastbijtende mastino en zelfs de faun Vaslav Nyinsky, die met starre, schokkerige knikjes zijn prooi bespiedt. Ook de drie andere spelers, Andreas Denk, Klaus Jürgens en Andrea Boll, halen in hun democratisch totstandgekomen choreografie despotische toverkunsten met elkaar uit.

De vier openden afgelopen donderdag het CaDance Festival in Den Haag. Na hun zo succesvolle 'In antwoord op uw schrijven' siert het hen dat ze hun specialiteit over een heel andere boeg wilden gooien. Vorig jaar waren ze immers in een bunkerachtige kelder gedoken om elkaar in hoog tempo met uitgekookte machtsspelletjes tegen een futuristische buitenwereld te 'beschermen', als de overlevenden van de apocalyps. Ditmaal wilden ze op voorstel van de Zwitserse Andrea Boll juist de heilzame stilte van de ijle lucht op 2200 meter hoogte verkennen.

Het blijkt er allesbehalve stil en heilzaam te zijn. Vogelgetsjilp en ruisend gletsjerwater doet de verwaten Andreas Denk-Settembrini naar zijn pick-up met krakende platen van Enrico Caruso grijpen. Ook Klaus Jürgens-Naphta kan er zijn opgefokte bezetenheid maar niet afleggen. Bovendien wil ook hij maar wat graag de rochel in zijn borst met sigaartjes bestrijden. Andrea Boll als Claudia Chauchat, ondersteboven aan de deurpost hangend weet al helemaal niet meer welke lust en schoonheid zij zoekt.

Wanneer Mischa van Dullemen de ogenschijnlijke rust in dit oord van hoge idealen komt verstoren, is meteen duidelijk dat vele platitudes zullen opspelen. De arme, flegmaticus is gedwongen de medische test van een danser-marionet af te leggen. Gekneveld in de dekens ondergaat hij zijn eerste verlammingsverschijnselen en braakneigingen. Ook hij moet bekers melk als zijn onmisbare witte motor drinken en deelnemen aan de duetten voor danser en deken in opspattend grind. Van genezing in deze omgeving zal geen sprake zijn.

Nu is het in elk theater bij voorbaat vervelend als verveling met verveling wordt uitgedrukt. Ook 'H"henluft' ontkomt daar in het lange middendeel niet aan, maar uiteindelijk blijkt het volhardende uitschakelen van tijd de winnende troef. In de slakkengang der nutteloosheid is de onontkoombare gedaanteverwisseling van Castorp in een slak even traag als trefzeker.

In dit kuuroord voor dansers is alle naoorlogse abstracte Amerikaanse dans, modern en postmodern, nooit aangekomen. Het resultaat is een sfeertekening, die mijn tenen deed krommen maar ook naar adem deed happen. Hier komen op kleine schaal de tegenstellingen van een tijdperk aan bod. Op de top van deze eeuw der extremen wordt nog eventjes een sublieme trap richting abstracte dans gegeven. Al wordt er door deze dansers voornamelijk met mimische subtiliteiten gespeeld, toch zullen mimespelers en acteurs hen dat niet kunnen nadoen. Juist dat maakt hun theatrale tarten zo spannend en irritant. 'H"henluft' laat kijken naar puur 'dans-acteren', maar ook naar het verschrompelende inzicht dat abstracte dans uitzichtloos is geworden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden