Theresa May vanaf woensdag premier Groot-Brittannië

"Als premier zal ik ervoor zorgen dat we de Europese Unie verlaten", beloofde May vandaag, nadat bekend werd dat ze woensdag premier Cameron op zal volgen.Beeld afp

De Britse premier Cameron zal woensdag zijn ontslag aanbieden aan de koningin, maakte hij vandaag bekend buiten Downing Street 10. Theresa May zal hem die dag opvolgen als premier. Vanaf vandaag is ze al de nieuwe leider van de Britse Conservatieven. De 59-jarige May wordt gezien als het 'veilige paar handen' dat Groot-Brittannië met zo weinig mogelijk schade uit de Europese Unie moet loodsen.

De Conservatieve Partij bevestigde vandaag dat May per direct is verkozen tot partijleider en dat zij de volgende premier wordt. May was de enig overgebleven Conservatieve kandidaat. Haar rivaal Andrea Leadsom trok zich vandaag terug.

Volgens Cameron is het duidelijk dat May 'een overweldigende steun' heeft van de Conservatieve afgevaardigden. Hij vond dat Leadsom een juiste beslissing heeft genomen. Cameron zei dat hij woensdag voor de laatste keer als premier verschijnt bij het 'vragenuurtje' in het Lagerhuis. Daarna gaat hij naar koningin Elizabeth II om zijn ontslag in te dienen. Cameron kondigde zijn aftreden aan na het referendum op 23 juni, waarbij een kleine meerderheid van de Britten zich tegen EU-lidmaatschap had uitgesproken.

May liet vandaag direct weten niet aan die uitslag te zullen tornen. "Er zal niet geprobeerd worden om in de EU te blijven, er zullen geen pogingen zijn om via de achterdeur weer aan te sluiten, en er komt geen tweede referendum. Het land heeft gestemd voor een vertrek uit de Europese Unie en als premier zal ik ervoor zorgen dat we de Europese Unie verlaten."

Minister van binnenlandse zaken Theresa May staat bekend als hard en lastig. En dat wil ze weten ook. Ze omarmde met enige trots de woorden waarmee oud-minister Ken Clarke haar vorige week omschreef, voorafgaand aan een tv-interview: 'Een verrekt lastige vrouw'. "Daar kan de Britse politiek er wel meer van gebruiken", zei May zaterdag tegen de Daily Telegraph.

Iron lady
Met de kwalificatie 'verrekt lastig' past May uitstekend in de lijn van haar enige vrouwelijke voorgangster Margaret Thatcher. Zij regeerde het land van 1979 tot 1990 voor de Conservatieven, en kreeg als bijnaam de 'Iron Lady' mee, de 'IJzeren Dame'.

May werd op 1 oktober 1956 geboren in Eastborne als dochter van een dominee. Ze studeerde geografie aan de universiteit in Oxford, waarna ze ging werken bij de Bank of England.

In 1997 ging ze de politiek in. May werd voor de Tories gekozen in het Britse Lagerhuis, en werd de woordvoerster over onderwijs-, werkgelegenheids- en vrouwenzaken.

Zes jaar geleden, in mei 2010, werd ze door de nieuwe premier Cameron benoemd tot minister van binnenlandse zaken, de post die ze tot op de dag van vandaag bezet. Vanaf dezelfde dag was ze tevens de minister voor emancipatiezaken.

Progressief
Over haar privéleven laat May bijna niks los. Wel vertrouwde ze onlangs The Mail on Sunday op een indirecte manier toe dat ze niet vrijwillig kinderloos is. Ze sprak over vrienden met opgegroeide kinderen en zei: "Er zijn soms dingen je graag had zien gebeuren, of juist niet, en dingen die je graag zou kunnen, maar je kan het niet,... er zijn meer echtparen in deze situatie.''

Binnen de Conservatieven geldt May als progressief. Ze heeft zich sterk gemaakt voor de modernisering van de partij, tot voor kort een traditioneel bolwerk van blanke mannen.

In 2002 werd ze voorzitter van de Tories. Ze hield een toespraak waarin ze zei dat mensen de Conservatieven zien als een 'nasty party': een akelige of weerzinwekkende, ouderwetse partij. May pleitte ervoor om meer vrouwen en minderheden als volksvertegenwoordigers toe te laten.

De Tories zwaaiden destijds regelmatig met het geheven vingertje om alternatieve levensstijlen af te keuren. Ook dat moest anders, betoogde May. Bekrompen moralisme vond ze niet meer kunnen. Met Cameron aan haar zijde friste ze de partij op, waarna er meer jonge kiezers toestroomden.

Indiana Jones
May stevende snel en zelfverzekerd af op het leiderschap van de Conservatieven. Van begin af aan werd ze beschouwd als grootste kanshebber voor de post. "Ik heb net als Indiana Jones een hekel aan slangen. Hoewel dat als vanzelf leidt tot de vraag wat ik dan in de politiek te zoeken heb", zei ze met enig gevoel voor understatement.

Het losmaken van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie was in elk geval niet Mays keuze, ze was tégen de Brexit. Maar nu ze de hoogste post krijgt, zal ze de wens van het volk uitvoeren en het land onder de beste voorwaarden weer op eigen benen laten staan. Groot-Brittannië zal een nieuwe plek in de wereldorde voor zichzelf weten te verwerven, zo verzekerde ze.

Vanochtend, voordat Leadsom zich terugtrok, verkondigde May nog een aantal stevige uitspraken over het Verenigd Koninkrijk onder haar hoede. Ze kondigde serieuze sociale hervormingen aan in een land "dat er voor iedereen is, niet alleen voor een paar bevoorrechten". Ook wil ze de Britse economie door de komende periode van onzekerheid loodsen, en wil die zelfs op alle fronten laten groeien.

"Ik weet dat ik geen politicus ben die graag in de schijnwerpers staat", zei May over zichzelf toen ze afgelopen juni haar kandidatuur voor het partijleiderschap aankondigde. "Ik ren niet van de ene tv-studio naar de andere. Ik roddel niet over mensen tijdens de lunch. Ik drink niet mee in de cafés van het parlement. Ik draag het hart niet op de tong. Ik ga gewoon door met het werk dat voor me ligt."

Theresa May is volgens oud-minister van justitie Kenneth Clarke a 'bloody difficult woman'. Daar zal de Europese Unie binnenkort mee te maken krijgen als zij in Brussel aanschuift om over de voorwaarden van de Brexit te onderhandelen.Beeld REUTERS
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden