Therapietuin brengt Zweedse stresspatiënt tot rust / ’Moet ik verpot worden?’

Zwaar gestresste Zweden kunnen terecht in therapietuinen. Zij hervinden hier hun innerlijke rust en volgens experts kunnen ze eerder aan het werk dan bij een traditionele behandeling.

„In deze tuin staan geen rode of fel oranje bloemen, kleuren die verbonden zijn met gevaar. Wij houden het op rustige kleuren, combinaties van groen, zilvergroen, paars en blauw”, vertelt landschapsingenieur Lotta Lindfors, terwijl ze haar hand door een lavendelstruik haalt. De zoete geur verspreidt zich onmiddellijk.

Lindfors geeft een rondleiding door de Alnarp-therapietuin, nabij Malmö, bedoeld voor de behandeling van patiënten met stress.

Sinds 2002 zijn hier ruim 150 mensen met een ernstige burn-out behandeld. De 20.000 vierkante meter grote tuin is gelieerd aan de landbouwuniversiteit SLU. Patiënten worden verwezen door hun arts of het ziekenfonds.

De therapietuin bestaat uit verschillende ’tuinkamers’, die elk een eigen sfeer oproepen. Zo is er een kamer met een vijver en een grote steen – om op te liggen. „Het water en de steen werken rustgevend”, aldus Lindfors. Dan is er een deel met ouderwetse boerderijplanten, zoals geraniums en pioenrozen. „Om in contact te komen met je herinneringen.” Er is ook een stuk wild bos, met hoog, zacht gras en frambozenstruiken. Verder een moestuin en twee kassen. „Verschillende kleuren, geuren, wildernis of orde trekken patiënten aan in de verschillende fasen van hun ziekte”, aldus Lindfors. In de tuin werken een ergotherapeute, een psycholoog, een fysiotherapeut en, uiteraard, een tuinman.

Ann-Kathrin Mai werkte als manager bij een uitzendbureau. „Ik werkte bijna dag en nacht, want ik hield van mijn werk en wilde carrière maken”, vertelt Mai (32). „Maar het management was slecht en ik was constant bezig met brandjes blussen. Ten slotte was ik helemaal op.”

Haar symptomen waren ernstig: geheugenverlies, paniekaanvallen, straatangst en pijn in haar schouders. Ze zat al twee jaar ziek thuis toen ze in de therapietuin terecht kon. Het plaatselijk kantoor voor sociale verzekeringen betaalde de behandeling.

„Wat moet je met de natuur als je kunt gaan shoppen, dat was altijd mijn lijfspreuk”, vertelt Mai. „Langzaamaan kreeg ik respect voor de natuur en ging ik inzien dat ik niet overal controle over kan hebben. Ik kan de natuur niet dwingen, bloemen kunnen niet sneller groeien en planten kunnen niet groener worden dan ze al zijn.”

Na twaalf weken voelde Mai zich een ander mens. „Als ik eerder in de therapietuin terecht was gekomen, was ik korter ziek geweest.” Nu werkt zij als administratieve kracht in het bedrijf van haar man.

De behandeling van Mai bestond uit dagelijkse ontspanningsoefeningen in de tuin, het tuinhuis of de kas. Ze kreeg massage van de fysiotherapeut en voerde gesprekken met de psycholoog die aan de tuin is verbonden. Lindfors: „Een belangrijk onderdeel is het leren om pauzes te nemen en om ’nee’ te zeggen.”

Volgens betrokken deskundigen keert 70 procent van de patiënten terug naar een baan of opleiding, een percentage dat bijna twee keer zo hoog ligt als na een ’gewone’ behandeling. „Met je blote voeten door het gras, over het grind, op het mos, alle zintuigen worden geprikkeld. En werken met je handen geeft rust in je hoofd”, aldus Lindfors. Zweeds onderzoek heeft uitgewezen dat het hormoon oxytocine een belangrijke rol speelt. Dit feel good-hormoon wordt aangemaakt in een situatie van rust en welbehagen.

Lindfors: „We volgen hoe een zaadje zich tot plant ontwikkelt. Dat is concreet en fundamenteel. We verpotten jonge plantjes die te dicht op elkaar staan. Patiënten gaan dan een parallel trekken naar hun eigen leven. Heb ik genoeg ruimte? Moet ik verpot worden? Heb ik mest nodig? Dit soort vragen komen op.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden