Naschrift

Therapeut en onderzoeker Jonne Oldenburg (1980-2018) bruiste van de creatieve ideeën

Jonne Oldenburg op zijn laatste reis naar Japan waar hij zelf veel kunstzinnige foto's maakte.

Hij was altijd zoekende. Onrustig en vol plannen. Pas vlak voor zijn plotselinge dood wist Jonne Oldenburg wat hij echt wilde: schrijver worden.

Juist de laatste periode van zijn leven leek het alsof er meer rust in Jonne Oldenburg kwam. Hij was relaxter en de dynamische en ongedurige energie van de jaren ervoor waren wat naar de achtergrond verdwenen. Die onrust kwam voort uit een zoektocht naar zijn bestemming in het leven. Jonne had altijd het gevoel dat er niet echt één speciale plek voor hem bestond.

Maar met zijn eerste eigen koophuis in Antwerpen, zijn geliefde Laura en zijn werk als neuropsycholoog in het Psychiatrisch Ziekenhuis in het Vlaamse Duffel en als docent aan de Universiteit Antwerpen viel alles op zijn plek. En de psycholoog zat vol grootse plannen. Er moest nog een boek komen. En dan was er zijn app, die hij had ontwikkeld voor mensen met een bipolaire stoornis. Alles bruiste en bubbelde in Jonne. Tot een noodlottig ongeluk hem op 13 oktober voorgoed tot stilstand bracht.

Zet zus Krista en poes op de bank Beeld Dana Ploeger

Vragen

Jonne Oldenburgs leven begint op 13 november in 1980 in Zoetermeer. Zijn gezin is warm en stabiel. Moeder Joeke Houwaard zorgt vol overgave voor de kinderen en vader Han Oldenburg is als automatiseringsadviseur kostwinner. Jonne is dol op zijn drie jaar oudere zus Krista, ze trekken er vaak samen op uit. Als kind zit hij vol vragen, nieuwsgierig en leergierig als hij is, wil hij altijd het naadje van de kous weten. Jonne is sportief als keeper bij de plaatselijke voetbalclub DSO en hij zeilt geregeld met zijn eigen Optimist. Ook mag hij graag fietsen en vissen met zijn vader, op wie hij veel lijkt.

Dat zijn ouders uit elkaar gaan als hij negen jaar is, overvalt hem volledig. Jonne blijft bij zijn vader wonen en Krista bij haar moeder. Ook al wonen ze niet ver van elkaar, het oorspronkelijke gezinsleven is voorbij, en Jonne heeft het er moeilijk mee. In zijn puberteit is dat goed te merken. Zijn cijfers vallen terug, niets boeit hem werkelijk en hij loopt rond in ruimvallende skatebroeken met om zijn nek zilveren kettingen. Op het Erasmuscollege hoort hij geregeld van docenten dat er vast weinig van hem terechtkomt.

Dat soort opmerkingen raken de gevoelige Jonne, maar hij kan zijn verhaal goed kwijt bij zijn vaste vriendengroep, die hij zijn tweede familie noemt. Jonne voelt zich vaak anders dan de anderen, geen regelrecht buitenbeentje, maar anders gebakken. Schoorvoetend vraagt hij aan zijn moeder, aan het einde van het vwo, of hij wellicht hoogbegaafd zou kunnen zijn. Hij verveelt zich namelijk stierlijk op school. Die veronderstelling blijkt aannemelijk.

Jonne als puber Beeld *

Psychologie

Na het vwo begint hij aan een studie rechten aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, enigszins aangespoord door zijn vader. Maar na twee jaar geeft hij er de brui aan en verblijft hij vaak bij zijn moeder in Zoetermeer. In intensieve gesprekken met haar over het kiezen van een nieuwe studie, vraagt zij of psychologie niet bij hem zou passen. Na het openslaan van het eerste studieboek weet hij dat het cognitieve psychologie moet worden. Vanaf het begin van die studie aan de Universiteit van Leiden gaat Jonne als een speer. Tot in 2006 zijn vader totaal onverwacht overlijdt.

Jonne zit dagenlang apathisch op de bank. In die moeilijke tijd vindt hij troost bij zijn studievriend Egbert Hartstra, die in diezelfde periode ook zijn vader verliest. Daar begint hun trouwe vriendschap waarin veel wordt gefilosofeerd over de zin van het leven, de dood, vriendschap en altijd weer de wetenschap.

Na zijn researchmaster cognitieve neurowetenschappen krijgt zowel Jonne als Egbert in 2007 een promotieplek in Gent. Jonne is slim, sommigen zeggen zelfs briljant. Hij levert nooit half werk en als er iets ontbreekt, ontwikkelt hij het zelf. Voor zijn promotie over inhibitie - hij onderzoekt het gebied in het brein betreffende het onderdrukken van impulsen - doet hij niet alleen wetenschappelijk onderzoek, maar programmeert hij daarnaast alles zelf, omdat hij vindt dat de huidige techniek van het verwerken van de scans en statistieken niet voldoet. Voor Jonne is er geen tussenweg. Het is alles of niets. Ook in de liefde.

Hij heeft vaak vriendinnen, altijd mooie jonge vrouwen met wie hij serieuze relaties heeft. Met enkele woont hij enige jaren samen. Toch gaan die relaties ook weer uit, veelal vanuit zijn initiatief. Hij is altijd eerlijk en blijft bij zijn beslissingen trouw aan zichzelf. Als het net niet klopt, laat Jonne het niet verder voortduren. Hij wil alleen waarachtig leven.

Jonne met zijn moeder Beeld Dana Ploeger

Wennen

In die eerste jaren in België is hij veel alleen, eenzaam ook. Een donkere periode, waarin de dood van zijn vader nog na-ijlt. Jonne merkt dat de Vlamingen niet zo uitnodigend zijn en hij moet wennen aan hun cultuur. Hij bezit niet de kwaliteit van smalltalk; bij hem gaat het gelijk de diepte in. Hij is een observator in het sociale verkeer en kan op het eerste gezicht mysterieus overkomen. Je moet hem eerst een beetje kennen, voor hij zich openstelt.

Zijn moeder vraagt geregeld of hij al meer vrienden heeft. Na enige tijd onderneemt Jonne actie. Hij richt een voetbalclubje op, gaat wielrennen en ontmoet zoetjesaan nieuwe mensen. Zijn absurdistische, spottende humor blijkt goed aan te sluiten bij de scherpzinnige Vlamingen en er volgen nachten vol filosoferen en feesten. Zoetjesaan wortelt hij steeds meer in het Vlaamse land. Hoewel Jonne weinig in Nederland vertoeft, het contact met zijn oude vriendenclub en zijn familie blijft innig.

Zijn moeder, alweer jaren samen met Jonnes oude tekenleraar Dré de Regt, komt vaak langs en ze bellen veel. Zij is zijn steun en toeverlaat. Ook Krista bezoekt haar broer veelvuldig. Zij delen de liefde voor kunst, literatuur en reizen. Geregeld trekt het drietal er samen op uit, vooral naar Terschelling, op dat eiland voelt Jonne zich thuis. Hij ontmoet daar weer 'het landschap van zijn jeugd', zegt hij.

Met zus Krista en moeder Joeke op Terschelling

In 2013 begint Jonne als psycholoog/onderzoeker bij het Psychiatrisch Ziekenhuis in Duffel. In zijn vak is hij bijzonder goed, hij stelt overal vragen bij en tornt aan gangbare concepten: hij is altijd op zoek naar innovatie. Jonne kan als geen ander luisteren, is oordeelvrij, vindt niets vreemd en kan scherp analyseren. Patiënten dragen hem op handen. Bij hem kunnen zij hun hart luchten en ze voelen zich echt gezien en gehoord, schrijven ze in brieven aan de familie na zijn overlijden. Collega's moeten soms wennen aan zijn directe aanpak, of wanneer hij op het werk verschijnt met afgezakte broek en zijn trui binnenstebuiten.Hij ervaart het leven minder als worsteling. Lekker veel uit eten, reizen, een grote vriendenclub: het is een explosie van gezelligheid.

Wel blijft hij zich bovenmatig afvragen wat hij wil met zijn leven. In zijn werk als therapeut en onderzoeker kan hij zijn compassievolle en wetenschappelijke kwaliteiten prima kwijt, maar hij bruist ook van de creatieve ideeën. Hij volgt een fotografie-opleiding aan de Academie voor Beeldende Kunst en richt pop-upcafé Ernest op, waar jonge kunstenaars, koffiebranders, zangers en bierbrouwers hun diensten aanbieden - alles met gesloten portemonnee.

Later richt hij met vier vrienden in een oude showroom pop-uprestaurant Boom op, met op de menukaart louter biologische dranken en gerechten. Jonne is een daadkrachtige idealist. Niet alleen woorden, juist ook daden. Hij heeft veel ideeën over hoe de zorg voor mensen met een bipolaire stoornis beter kan. Zo ontwikkelt hij een zelfmanagement-app zodat zij meer regie kunnen hebben over hun leven.

Jonne met zijn vriendin Laura. Beeld Dana Ploeger

Tussen al deze energieke werkzaamheden door, wordt hij opnieuw verliefd. De 23-jarige Laura Pingnet is vaak bij Jonne en samen genieten zij intens van zijn comfortabele huis in Antwerpen waar zij volop toekomstplannen maken. Tijdens hun laatste reis, naar Japan, al wandelend tussen de theehuizen en de Japanse serene natuur, klopt alles voor hem.

Hij is vol vertrouwen over de toekomst, hij heeft een volwassen uitstraling op de laatste foto's. Jonne denkt veel na over een boek, dat hij wil schrijven. Zijn computer staat inmiddels vol verhalen en gedichten, die hij schreef tijdens zijn recente opleiding aan de Schrijversacademie. Docenten roemen zijn talent. In zijn dagboek schrijft hij dat hij eindelijk weet wat zijn ultieme bestemming is: schrijver worden.

Jonne Oldenburg werd geboren op 13 november 1980 in Leidschendam en overleed op 13 oktober 2018 in Antwerpen (België).

Trouw beschrijft het leven van onlangs overleden heel gewone of bekende mensen. Heeft u zelf een tip voor Naschrift? Mail ons via naschrift@trouw.nl. Lees meer naschriften op trouw.nl/naschrift.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden