Recensie

The Nation is onwaarschijnlijk goed gelukt, en o zo spannend

Scène uit The Nation, schrijnend relevant theater. Beeld RV

The Nation 1-3
Het Nationale Theater
★★★★☆

Eric de Vroedt, de nieuwe artistiek directeur van Het Nationale Theater (voorheen het Nationale Toneel), zegt dat hij theater net zo spannend wil maken als een bingewatch-serie op Netflix. Met de eerste drie delen van zijn megaproject The Nation is dat onwaarschijnlijk goed gelukt; dit is op-het-puntje-van-je-stoel-theater waarbij je je vingers aflikt.

Centraal staat de verdwijning van een elfjarige jongen uit de Haagse Schilderswijk, kort nadat hij door de politie is opgebracht. Dit leidt tot raciale, religieuze en politieke confrontaties in de toch al zo stomende stedelijke snelkookpan. Iedereen probeert z'n eigen belangen erdoor te drukken, en al snel gaat het niet meer over die arme jongen. Zo'n beetje alle grootsteedse stereotypes passeren de revue: de murw geslagen politieagent (angstaanjagend boos gespeeld door Mark Rietman), de politicus (een gladjakkerig enge Hein van der Heijden), de migrantenvrouw (tragisch invoelbaar neergezet door Romana Vrede) en de geradicaliseerde jongere (een ijzingwekkend serieuze Vanja Rukavina).

De vergelijking met tv gaat op meer vlakken op: de eerste drie 'afleveringen' die in het Holland Festival worden gepresenteerd (van wat er dit najaar uiteindelijk zes moeten worden) lonken naar verschillende genres en laten zich zien als afleveringen van respectievelijk een politieserie, een talkshow en een telenovella. In elke aflevering zien we vrijwel dezelfde gezichten terug, ondersteund met filmfragmenten op grootscherm, die steeds andere maatschappelijke contexten laten zien: rellen die uitbreken, twitterstormen, haatvlogs, dubieuze stedebouwprojecten.

Boven op de tijdgeest en razendknap zonder enige voorspelbaarheid of vooringenomenheid in beeld gebracht. De Vroedts realistische regie is vlijmscherp in sublieme dialogen, met distantie voor de nodige lucht (geestig!) maar ook met veel compassie.

Iedereen is zowel slachtoffer als agressor, iedereen wordt gedwongen steeds weer opnieuw positie te bepalen. Dat gebeurt verbeten, maar wat daaronder schuilt is o zo kwetsbaar menselijk. Gutmensch, rechercheur, salafist; je gaat van deze mensen houden.

En dan toch steeds weer die whodunnit-vraag, wat is er toch gebeurd met dat joch? Als het net zich om iemand dreigt te sluiten, komt alles er toch weer anders uit te zien. Soms is De Vroedt een beetje té zelfverzekerd in zijn genre bending, en gaat-ie over de top met zijn cliffhangers. Maar dat is maar een klein minpuntje in dit schrijnend relevante theater dat de vinger op alle mogelijke maatschappelijke zere plekken legt. En potverdorie, wat spannend! Kan niet wachten tot het volgende deel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden