The day after: iedereen geeft elkaar de schuld van het mislukken van het pensioenakkoord

null Beeld Tomas schats
Beeld Tomas schats

Een dag na het klappen van het pensioenoverleg overheerst teleurstelling, zowel in politiek Den Haag als in de polder. Zeven jaar is er onderhandeld over een nieuw pensioenstelsel, maar tot een akkoord is het niet gekomen. Onderhandelaars wijzen met beschuldigende vinger naar elkaar.

Volgens premier Mark Rutte hadden de vakbonden niet het lef om een akkoord te sluiten. Dinsdagavond, na het stuklopen van het overleg op het ministerie van sociale zaken, zei Rutte dat het kabinet en de werkgevers bereid waren vergaande tegemoetkomingen te doen richting bonden. “Er lag een pakket van zeven miljard.” De FNV bestrijdt deze lezing. Volgens FNV-voorzitter Han Busker wil het kabinet niet bewegen op belangrijke onderdelen, zoals ‘de onhoudbare stijging van de AOW-leeftijd’ en ‘het pensioenprobleem van zelfstandigen’.

Het mislukken van de pensioenonderhandelingen betekent in ieder geval dat de situatie voorlopig bij het oude blijft. Dat wil zeggen dat de AOW-leeftijd blijft stijgen en straks gekoppeld wordt aan de levensverwachting. Het betekent ook dat bij een aantal pensioenfondsen verhoging van de pensioenen er niet in zit. Sterker: er dreigt een korting. Pensioenfondsen zullen hier vanaf 2020 toe overgaan.

Coalitiepartij D66 is ‘diep teleurgesteld’ dat kabinet en polder er niet zijn uitgekomen. Kamerlid Steven van Weyenberg geeft de vakbonden de schuld. “De doorbraak was binnen handbereik. Helaas hebben de vakbonden het niet gedurfd deze broodnodige stappen te zetten.” ChristenUnie laat bij monde van Kamerlid Eppo Bruins weten: “Ondanks dat het kabinet heel ver wilde gaan, durven de vakbonden het nu niet aan.”

De oppositie in de Tweede Kamer vindt juist dat het kabinet heeft gefaald. Op verzoek van fractievoorzitter Jesse Klaver van GroenLinks moeten premier Rutte en minister Wouter Koolmees van sociale zaken zich volgende week in de Kamer verantwoorden voor het geklapte polderoverleg.

Het kabinet zal zich nog deze week beraden over hoe het verder moet. Koolmees was woensdagochtend somber gestemd. “De vraag is hoe we hier nu uitkomen.” Zowel Koolmees als Rutte heeft zich de afgelopen maanden intensief met de onderhandelingen bemoeid, in de hoop een doorbraak te kunnen forceren.

Noodzaak

Het is niet uitgesloten dat de gesprekken op enig moment volgend jaar verder gaan. Alle betrokken partijen zien de noodzaak in van een nieuw pensioenstelsel, in de wetenschap dat de bevolking vergrijst en het aantal zelfstandige arbeidskrachten groeit.

Het kabinet zal straks voor een akkoord met voldoende draagvlak nog afhankelijker zijn van de steun van de linkse oppositie. De kans is groot dat de coalitie na de Statenverkiezingen van maart 2019 de meerderheid in de Eerste Kamer kwijtraakt. PvdA, GroenLinks en SP ruiken hun kansen. De vakbonden krijgen nu de schuld van de mislukking in de schoenen geschoven, maar na de verkiezingen gloort voor hen een sterkere positie bij de onderhandelingen.

Lees ook:

Het stranden van het pensioenoverleg is een domper voor het kabinet

 Premier Mark Rutte schoof dinsdag voor de vierde keer aan bij de onderhandelingen op het ministerie van sociale zaken om een doorbraak te forceren. Tot die tijd was Wouter Koolmees, minister van sociale zaken, namens het kabinet in zijn eentje bij het beraad met de sociale partners. Het kabinet heeft nog nauwelijks grote daden verricht en wilde graag een pensioenhervorming op zijn naam schrijven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden