recensie

The Circle: Mislukte aanklacht tegen datadictatuur

Mae Holland (Emma Watson) is werknemer van The Circle, het databedrijf dat is opgericht door Eamon Bailey (Tom Hanks).Beeld TR BEELD

The Circle
Regie: James Ponsoldt
Met: Emma Watson, Tom Hanks, Tom Boyega
**

Laten we optimistisch beginnen. Het is goed dat de bestseller 'The Circle' van Dave Eggers verfilmd is. Eggers waarschuwde in dat boek over een megacorporatie à la Google of Facebook, voor het grenzeloze en kritiekloze vertrouwen in bedrijven die onder het mom van lekker allemaal met z'n allen verbonden zijn onze data verzamelen en verhandelen, zonder dat we weten wat ermee gebeurt.

In de eerste 45 minuten doet de film zijn best om het tweesnijdend zwaard van die datadictatuur duidelijk te maken door de kijker samen met The Circle's nieuwste werknemer Mae Holland (Emma Watson) het bedrijf binnen te voeren. Dat haar werkprestaties non-stop worden geanalyseerd voelt al licht hysterisch, maar valt nog te begrijpen. The Circle wil echter alles van haar weten. Mae kan van alles doen op de 'campus' van het bedrijf, van yoga tot therapeutisch vingerverven. Alles is vrijblijvend, wordt haar verteld.

Maar eigenlijk is niets vrijblijvend. Waarom is ze in het weekend niet op de campus geweest, wordt haar op maandag met een glimlach gevraagd. Want haar aankomst en vertrek worden nauwkeurig vastgelegd. Waarom is ze in haar eentje gaan kajakken en niet met een collega? Weer die glimlach. Voor haar medische check-up slikt Mae sensoren in zodat ook haar interne data kunnen worden verzameld en geanalyseerd. Dat lijkt handig, maar ze kan nu geen stap meer zetten zonder dat The Circle weet wat er met haar aan de hand is. En zo escaleert het, terwijl alles in het kader van de vooruitgang wordt aangeprezen door de oprichter van het bedrijf, de angstaanjagende allemansvriend Eamon Bailey, een uitstekende rol van Tom Hanks.

Rommeltje

Het probleem met 'The Circle' is dat al die waarschuwingen voor een datadictatuur een beetje in de lucht blijven hangen zonder dat het ergens heen voert. In de eerste helft wordt vaag een dreigende atmosfeer gecreëerd in stiekeme terzijdes van Mae met een geheimzinnige figuur die op de campus rondhangt, maar daar gebeurt vervolgens niks mee. Goed, er valt een slachtoffer, maar dat voelt meer als een afleiding dan als een apotheose.

De montage is een rommeltje. Interessante gesprekken worden te snel afgekapt, saaie sequenties gaan minutenlang door. Met Eamons personage wordt niets gedaan. Het voelt alsof essentiële stukken uit de opnamen zijn weggelaten omdat de makers geen idee hadden wat ze nou eigenlijk wilden vertellen. En dan, pats boem, is het afgelopen.

'The Circle' verdwaalt ergens tussen sfeervolle thriller à la 'Mr Robot' en realistisch drama à la 'Steve Jobs'. Dat kun je met (veel) goede wil zien als een slimme zet van Dave Eggers - die geen gelikte Hollywoodthriller wilde omdat de dreiging volgens hem veel te realistisch is - maar de waarheid is dat het gewoon niet werkt. Of om in datajargon te blijven: it doesn't compute.

Lees ook Soap & CO: Onzin, die aparte prijzen voor de seksen. Emma Watson is de beste acteur (m/v)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden