Tetris dankt populariteit aan onze opruimwoede

Beeld Wikimedia Commons

Wellicht is het u ontgaan: vandaag is Wereld Tetris Dag. Een van de best verkopende games aller tijden viert zijn dertigste verjaardag. Waarom is Tetris zo verslavend?

Tom Stafford van de Sheffield Universiteit weet het antwoord. Mensen hebben de drang om opgeruimd te zijn en kleine taken af te maken. Tetris is het ideale spel hiervoor. Na ieder gestapeld blokje komt er weer een nieuwe het beeldscherm invallen waardoor constant de voldoening van het opruimen terugkomt. Volgens Stafford kan deze aaneenschakeling van onvolbrachte taken en oplossingen even bevredigend zijn als het krabben bij jeuk.

De mogelijkheid om orde te scheppen in de chaos - weer een blokje op de goede plek - maakt het moeilijk om te stoppen. Volgens sommigen is Tetris even krachtig als een verslavende drug.

Zeigarnikeffect
Stafford verklaard het succes van Tetris aan de hand van een concept uit de psychologie: het Zeigarnikeffect. Mensen onthouden makkelijker onvoltooide dan voltooide taken. De Russische psychologe Bluma Zeigarnik onderzocht in de jaren dertig van de vorige eeuw hoe de bedienden in een restaurant met gemak de bestellingen van gasten konden onthouden, maar die weer vergaten zodra het eten op tafel stond. De informatie verdween uit het hoofd zodra de taak was afgerond.

Tetris laat zien hoe het brein zich organiseert rond patronen en doelen. Wanneer een taak is opgelost schakelen we meteen over op het volgende doel, dat zich aandient in de vorm van een nieuw blokje. Zo zuigt Tetris je het spel in. Stafford: "Tetris gebruikt het plezier dat ons brein haalt uit het gedaan krijgen van iets. Als een slimme parasiet gebruikt het dit tegen ons."

Candy Crush
Ook andere spellen maken gebruik van de behoefte aan opruimen. Ook bij pool of mikado scheppen we orde. Volgens Stafford is Tetris de grootvader van moderne spelletjes als Candy Crush en Bejeweled. Ondanks de bijna levensechtheid van moderne computergames is Tetris in al zijn eenvoud nog steeds populair. Het spel is simpel, zinloos en je leert er niks van, maar toch wil je meer.

Sinds Tetris in 1989 als spel voor de Nintendo Game Boy op de markt kwam bestaat het zogenaamde 'Tetriseffect'. Ook na afsluiten van het spel blijven de blokjes nog uren voor de ogen dansen, de achtergrondmuziek speelt door en ook in onze dromen verschuiven we van alles. Van Tetris zijn we de komende dertig jaar nog niet af.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden